Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Το χαμόγελο βήμα-βήμα

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής ενός παιδιού, το χαμόγελο αλλάζει διαρκώς νόημα, αποκτά όλο και περισσότερο κοινωνικό περιεχόμενο και καταλήγει να είναι κοινωνική συμπεριφορά. Ποια όμως πορεία ακολουθεί το απλό χαμόγελο μέχρι να γίνει γάργαρο γέλιο;

  • Πρώιμο (ενδογενές) χαμόγελο: Είναι το χαμόγελο που εμφανίζεται από πολύ νωρίς στη ζωή του μωρού, ακόμα και από την πρώτη εβδομάδα  (τις περισσότερες φορές, μάλιστα, εμφανίζεται στον ύπνο του) και δεν συνδέεται με κάποιο εξωτερικό ερέθισμα, αλλά οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη φυσιολογία του βρέφους. Τα χαμόγελα αυτά μειώνονται και τελικά εξαφανίζονται μετά τους τρεις πρώτους μήνες, καθώς ο εγκεφαλικός φλοιός γίνεται πιο λειτουργικός. Για να προκαλέσουμε πρώιμο χαμόγελο σε ένα μωράκι που, εννοείται, δεν κοιμάται, μπορούμε να το  αγγίξουμε, να το κουνήσουμε ελαφρά ή να φυσήξουμε το δερματάκι του.
  • Ώριμο χαμόγελο: Εμφανίζεται μεταξύ πέμπτης και δωδέκατης εβδομάδας και αποτελεί το πρώτο συνειδητά επικοινωνιακό χαμόγελο. Εδώ το χαμόγελο αποκτά πλέον το κοινωνικό του περιεχόμενο και χρησιμεύει στην προσέλκυση της προσοχής και της φροντίδας της μητέρας. Επιπλέον, εξωτερικεύεται κατ’ αυτόν τον τρόπο η καλή διάθεση του μωρού και προάγεται η συναισθηματική αλληλεπίδραση μεταξύ μητέρας και παιδιού.
  • Γέλιο: Το γέλιο είναι η πιο έντονη έκφραση καλής διάθεσης. Το γέλιο του βρέφους, που μοιάζει με το γέλιο των ενηλίκων, εμφανίζεται τον τέταρτο περίπου μήνα και η εκδήλωσή του γίνεται ολοένα και πιο συχνή κατά το δεύτερο μισό του πρώτου χρόνου. Παρόλο που και το βρέφος των πέντε μηνών γελάει,  το γέλιο των εννέα μηνών – που συνοδεύεται παράλληλα από χαρά και ενθουσιασμό –  είναι ποιοτικά διαφορετικό. Το διαφοροποιημένο συναίσθημα της χαράς, που υπάρχει τώρα μαζί με το γέλιο, συνδέεται αναπτυξιακά με το τελευταίο τέταρτο του πρώτου χρόνου. Τότε πλέον αποκτά ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο το νόημα που το ίδιο το βρέφος αρχίζει να δίνει στο κάθε συγκεκριμένο γεγονός που συμβαίνει γύρω του. Γενικώς, μετά τους έξι μήνες, το παιδί γελάει περισσότερο όταν το ίδιο είναι δρων υποκείμενο και όχι όταν συμβαίνει το αντίθετο. Π.χ. το παιδί γελάει περισσότερο όταν το ίδιο κρύβεται κάτω από μια κουβέρτα ή σκεπάζει με αυτήν τη μητέρα του παρά όταν κρύβεται κάτω από αυτήν η μητέρα μόνη της.

Extra tip: Όσο τα μωρά μεγαλώνουν τόσο περισσότερο χαίρονται όταν τα ίδια καταφέρνουν κάτι και νιώθουν ότι ασκούν μεγαλύτερο έλεγχο στο περιβάλλον τους. Γι’ αυτό ξεκινώντας από το παιδί θεατή που γελάει απολαμβάνοντας τα αποτελέσματα της δικής μας δράσης, ενθαρρύνουμε την όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή του στη δράση και ενισχύουμε το ρόλο του ως δρων υποκείμενο και σκηνοθέτη της δράσης αυτής.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *