Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Το χαμόγελο βήμα-βήμα

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής ενός παιδιού, το χαμόγελο αλλάζει διαρκώς νόημα, αποκτά όλο και περισσότερο κοινωνικό περιεχόμενο και καταλήγει να είναι κοινωνική συμπεριφορά. Ποια όμως πορεία ακολουθεί το απλό χαμόγελο μέχρι να γίνει γάργαρο γέλιο;

  • Πρώιμο (ενδογενές) χαμόγελο: Είναι το χαμόγελο που εμφανίζεται από πολύ νωρίς στη ζωή του μωρού, ακόμα και από την πρώτη εβδομάδα  (τις περισσότερες φορές, μάλιστα, εμφανίζεται στον ύπνο του) και δεν συνδέεται με κάποιο εξωτερικό ερέθισμα, αλλά οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη φυσιολογία του βρέφους. Τα χαμόγελα αυτά μειώνονται και τελικά εξαφανίζονται μετά τους τρεις πρώτους μήνες, καθώς ο εγκεφαλικός φλοιός γίνεται πιο λειτουργικός. Για να προκαλέσουμε πρώιμο χαμόγελο σε ένα μωράκι που, εννοείται, δεν κοιμάται, μπορούμε να το  αγγίξουμε, να το κουνήσουμε ελαφρά ή να φυσήξουμε το δερματάκι του.
  • Ώριμο χαμόγελο: Εμφανίζεται μεταξύ πέμπτης και δωδέκατης εβδομάδας και αποτελεί το πρώτο συνειδητά επικοινωνιακό χαμόγελο. Εδώ το χαμόγελο αποκτά πλέον το κοινωνικό του περιεχόμενο και χρησιμεύει στην προσέλκυση της προσοχής και της φροντίδας της μητέρας. Επιπλέον, εξωτερικεύεται κατ’ αυτόν τον τρόπο η καλή διάθεση του μωρού και προάγεται η συναισθηματική αλληλεπίδραση μεταξύ μητέρας και παιδιού.
  • Γέλιο: Το γέλιο είναι η πιο έντονη έκφραση καλής διάθεσης. Το γέλιο του βρέφους, που μοιάζει με το γέλιο των ενηλίκων, εμφανίζεται τον τέταρτο περίπου μήνα και η εκδήλωσή του γίνεται ολοένα και πιο συχνή κατά το δεύτερο μισό του πρώτου χρόνου. Παρόλο που και το βρέφος των πέντε μηνών γελάει,  το γέλιο των εννέα μηνών – που συνοδεύεται παράλληλα από χαρά και ενθουσιασμό –  είναι ποιοτικά διαφορετικό. Το διαφοροποιημένο συναίσθημα της χαράς, που υπάρχει τώρα μαζί με το γέλιο, συνδέεται αναπτυξιακά με το τελευταίο τέταρτο του πρώτου χρόνου. Τότε πλέον αποκτά ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο το νόημα που το ίδιο το βρέφος αρχίζει να δίνει στο κάθε συγκεκριμένο γεγονός που συμβαίνει γύρω του. Γενικώς, μετά τους έξι μήνες, το παιδί γελάει περισσότερο όταν το ίδιο είναι δρων υποκείμενο και όχι όταν συμβαίνει το αντίθετο. Π.χ. το παιδί γελάει περισσότερο όταν το ίδιο κρύβεται κάτω από μια κουβέρτα ή σκεπάζει με αυτήν τη μητέρα του παρά όταν κρύβεται κάτω από αυτήν η μητέρα μόνη της.

Extra tip: Όσο τα μωρά μεγαλώνουν τόσο περισσότερο χαίρονται όταν τα ίδια καταφέρνουν κάτι και νιώθουν ότι ασκούν μεγαλύτερο έλεγχο στο περιβάλλον τους. Γι’ αυτό ξεκινώντας από το παιδί θεατή που γελάει απολαμβάνοντας τα αποτελέσματα της δικής μας δράσης, ενθαρρύνουμε την όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή του στη δράση και ενισχύουμε το ρόλο του ως δρων υποκείμενο και σκηνοθέτη της δράσης αυτής.

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Μίλησε κανείς;

Με σύμμαχο τον ελεύθερο χρόνο των διακοπών βοηθάμε το μικρό μας να κάνει τα πρώτα του βήματα στον μαγικό κόσμο των λέξεων και της επικοινωνίας!

Το καλοκαίρι οι γρήγοροι ρυθμοί «πέφτουν» και αυξάνονται οι ευκαιρίες που έχουμε για να χαρούμε την οικογένειά μας. Να παίξουμε με το μωράκι μας και να παρατηρήσουμε την ανάπτυξή του. Από τη στιγμή της γέννησής του, το μικρό μας προσπαθεί να μας «μιλήσει». Στην αρχή ασυναίσθητα και όσο περνάει ο καιρός, πιο συνειδητά. Αξίζει να προσπαθήσουμε και εμείς οι ίδιοι να καταλάβουμε και να «μεταφράσουμε» τα πρώτα του… «λογάκια».

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι το κάθε παιδί είναι μοναδικό. Αυτό σημαίνει πως έχει τον δικό του ξεχωριστό ρυθμό ανάπτυξης κάτι το οποίο ισχύει και για τον προφορικό λόγο. Αν θα θέλαμε να «κατηγοριοποιήσουμε» κατά κάποιο τρόπο τα ορόσημα της «ομιλίας», τους πρώτους μήνες της ζωής του, τα πράγματα θα είχαν ως εξής…

 

Από 0 έως 6 μηνών:

Από το κλάμα στο γουργουρητό…

Ένα μωράκι ενός μηνός γνωρίζει μια και μοναδική λεξούλα: «Ουά- ουά-ουάααα»! Αυτός είναι (σχεδόν) ο μόνος τρόπος «λεκτικής» επικοινωνίας που διαθέτει. Και λέμε σχεδόν, διότι από τις πρώτες εβδομάδες της ζωής του, ένα νεογέννητο μπορεί να φωνοποιεί και κάποιους άλλους ήχους πέρα από το κλάμα. Ο λόξιγκας και τα ρεψιματάκια είναι αναμφισβήτητα δύο «ήχοι» μέσω των οποίων το μωρό μάς επικοινωνεί κάτι. Τον 2ο μήνα οι ήχοι διαφοροποιούνται και… πολλαπλασιάζονται. Ένας από αυτούς και το γουργουρητό. Τον 3ο οι κραυγούλες ενθουσιασμού προστίθενται. Στον 5ο μήνα, το μωρό μπορεί πλέον να μας δείξει (μέσω τσιριχτών κραυγών) τη λαχτάρα του να φάει, να παίξει, να έρθει στην αγκαλιά μας, ενώ, ένα μήνα μετά δείχνει να καταλαβαίνει κάποιες μικρές λεξούλες που ακούει συχνά: «Μαμά», «μπαμπάς» και «γεια» είναι ορισμένες από αυτές.

Για ακόμα πιο πολύ μπλα-μπλα…

  • Αρχίζουμε να μιλάμε στο μωρό μας από την πρώτη κιόλας μέρα της ζωής του. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όσο περισσότερο μιλάμε στα μικρά μας, τόσο περισσότερο θα μας μιλήσουν κι εκείνα στο μέλλον.
  • Είναι σημαντικό να βρισκόμαστε καθημερινά σε έναν ήσυχο χώρο μαζί με το μωρό στον οποίο θα μπορούμε να αναπτύξουμε τις «συζητήσεις» μας. Έναν χώρο απαλλαγμένο από ήχους που αποσπάσουν την προσοχή του…
  • Χρησιμοποιούμε μικρές, απλές προτάσεις και έναν λίγο πιο ψηλό τόνο στη φωνή μας. Μιλάμε αργά και φροντίζουμε να κάνουμε παύσεις μεταξύ των φράσεων.
  • Του τραγουδάμε… Από το «Ήταν ένα μικρό καράβι», μέχρι το τελευταίο σουξέ του αγαπημένου μας τραγουδιστή.
  • Του περιγράφουμε διαρκώς οτιδήποτε κάνουμε, π.χ. «Τώρα θα αλλάξουμε την πάνα μας… / Θα φάμε το φαγητό μας… ». Έτσι  θα ακούει ένα πιο ολοκληρωμένο «σχήμα» της γλώσσας.
  • Δεν παραλείπουμε να ονομάζουμε οποιοδήποτε αντικείμενο δούμε ότι κοιτάζει-παρατηρεί.

 

Από 6 έως 12 μηνών:

Λέει μαμά, μπαμπά!

Στους 7 μήνες της ζωής του, το μωρό μας αρχίζει να καταλαβαίνει τη δύναμη του κλάματος και δεν διστάζει να το χρησιμοποιήσει ως όπλο προκειμένου να μας φέρει κοντά του, ενώ, ένα μήνα μετά, ξεκινά να «ντύνει» όλο και περισσότερες λεξούλες με κινήσεις. Στον 9ο μήνα αρχίζει πλέον να μας δείχνει τα αντικείμενα που θέλει να του δώσουμε. Επίσης, είναι σε θέση να αναγνωρίσει τα ονόματα κάποιων οικείων αντικειμένων και προσώπων. Στον 10ος μήνα της ζωής «ζητάει» αυτό που θέλει και επαναλαμβάνει με διαφορετικό τρόπο κάτι που είπε σε περίπτωση που καταλάβει ότι δεν έγινε αντιληπτό. Δεκάδες διαφορετικοί ήχοι βγαίνουν από το στοματάκι του τον 11ο μήνα. Μπορεί πλέον να «συμμετάσχει» σε έναν διάλογο, δηλαδή, να ακούσει τον συνομιλητή του και να περιμένει τη σειρά του για να απαντήσει. Στον 12ο μήνα, το μωρό μας μπορεί να προσπαθήσει να μιμηθεί τον ήχο της φωνής μας και να επαναλάβει κάποιες λέξεις. Τίποτα από όλα αυτά, όμως δεν συγκρίνεται με το άκουσμα αυτών των δύο μαγικών λέξεων… Ναι, σε αυτή την ηλικία θα το ακούσουμε επιτέλους να λέει μαμά και μπαμπά! 

Για ακόμα πιο πολύ μπλα-μπλα…

  • «Τυλίγουμε» με λέξεις τις πράξεις του. Π.χ. αν καταλάβουμε ότι θέλει να έρθει στην αγκαλιά μας του λέμε «Τι θέλεις; Θέλεις να σε πάρω αγκαλίτσα;»
  • Αποκαλούμε αντικείμενα και πρόσωπα με το όνομά τους. Π.χ. αντί να πούμε «Το θέλεις;», λέμε «Θέλεις το κουκλάκι;»
  • Επιστρατεύουμε γλωσσικά παιχνίδια (όπως π.χ. το «Κούκου τσα»), χαρούμενα τραγουδάκια και χαρακτηριστικούς ήχους (όπως π.χ. «Νταχντιντρι» και «έεει ώπ!») για να το διασκεδάσουμε.
  • Όταν του μιλάμε ή όταν το ρωτάμε κάτι, του δίνουμε λίγο παραπάνω χρόνο ούτως ώστε να ανταποκριθεί σε αυτά που του λέμε.

 

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Παιχνίδι παιχνιδάκι μου!

Το μωρό σας μεγαλώνει και μέρα με τη μέρα αποκτά συνεχώς νέες δεξιότητες. Εσείς από την πλευρά σας, ενισχύστε την ανάπτυξή του προσφέροντάς του τα κατάλληλα για την ηλικία του παιχνίδια.

Εκτός από το ότι προσφέρει ατέλειωτες ώρες διασκέδασης, το παιχνίδι παίζει καθοριστικό ρόλο στην ψυχοκοινωνική εξέλιξη ενός παιδιού και στην ανάπτυξη των ευρύτερων δεξιοτήτων του. Είναι ο ιδανικός τρόπος για να αλληλεπιδράσει με τους γύρω του, να κατανοήσει τον κόσμο, να καλλιεργήσει την κοινωνικότητά του, να εκφράσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του αλλά και να καλλιεργήσει τη φαντασία του. Βέβαια, για να τα καταφέρει όλα αυτά ένα παιχνίδι πρέπει να είναι ανάλογο της ηλικίας του παιδιού. Ποια είναι όμως τα ιδανικά παιχνίδια για κάθε ηλικία;

0-3 μηνών…
…Με οδηγό τις αισθήσεις
Εσείς μπορεί να νομίζετε πως το μόνο που κάνει το νεογέννητο μωρό σας είναι να τρώει, να κοιμάται και… να λερώνει πάνες, η αλήθεια είναι όμως ότι από τις πρώτες μέρες της ζωής του έχει εκπληκτικές ικανότητες –ναι, και ας είναι μια σταλιά! Ακόμα βέβαια, δε μπορεί να παίξει στην κυριολεξία, μπορεί όμως να εστιάζει σε πρόσωπα και αντικείμενα που βρίσκονται σε απόσταση 20-30 εκατοστά και να γυρίζει το κεφαλάκι του προς την κατεύθυνση που ακούγεται θόρυβος. Τέλεια παιχνίδια που βοηθούν την ανάπτυξη της όρασης (παρατηρητικότητα- παρακολούθηση κίνησης), της ακοής και της αφής είναι τα εξής:

  • Μόμπιλο. Κρεμάστε το στην κούνια και δώστε στο μωρό την ευκαιρία να παρατηρήσει τα χρωματιστά αντικείμενα να… χορεύουν στο ρυθμό της μουσικής!
  • Καθρεφτάκι. Στερεώστε έναν άθραυστο καθρέφτη στο εσωτερικό της κούνιας έτσι ώστε, το μωρό σας να μπορεί να παρατηρεί τον εαυτό του όσο είναι ξαπλωμένο.
  • Κουρδιστό μουσικό παιχνίδι. Η καλύτερη ώρα για να το θέσετε σε λειτουργία είναι λίγο πριν τον ύπνο. Το μωρό, εκτός από το ότι θα χαλαρώσει, θα μάθει να συνδέει τη συγκεκριμένη μουσική με τη συγκεκριμένη ρουτίνα.

3-6 μηνών…
… Έχει τον έλεγχο (των κινήσεων του)
Το μωρό σας αυτό το τρίμηνο ανακαλύπτει πόσα μπορεί να καταφέρει με τα χεράκια του! Έχοντας βελτιώσει τον έλεγχο των χεριών του, δε χορταίνει να τα χρησιμοποιεί για να ανακαλύψει τον κόσμο γύρω του. Με κάθε ευκαιρία θα το βλέπετε να αρπάζει διάφορα αντικείμενα, να τα κρατά σφιχτά στην παλάμη του και με ενθουσιασμό να τα κουνά πάνω-κάτω. Μάλιστα, αν αυτά τα αντικείμενα παράγουν και ήχο ταυτόχρονα με την κίνηση, το παιχνίδι γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον! Μπορείτε να του προσφέρετε:

  • Κουδουνίστρα. Εκτός από το ότι διεγείρει την ακουστική αντίληψη, βοηθά το μωρό να αντιληφθεί την ικανότητα που έχει πλέον να πιάνει και να κρατά αντικείμενα στην παλάμη του. Επίσης, ανακαλύπτει πως η κίνησή του φέρνει αποτέλεσμα: κάθε φορά που κουνά την κουδουνίστρα παράγεται ήχος.
  • Πάνινα παιχνίδια. Επιλέξτε ζωάκια σε έντονο χρώμα και προσφέρετέ τα στο μωρό. Φροντίστε μόνο να χωράνε στα χεράκια του και να έχουν ήχο (π.χ. μουσική, φωνή ζώου) και θα γίνουν σίγουρα τα αγαπημένα του!
  • Γυμναστήριο εδάφους. Εδώ, εκτός από το ότι θα… ξεπιάνεται γιατί θα τεντώνει τα χεράκια και τα ποδαράκια του, θα περνά ευχάριστα την ώρα του παίζοντας με τα παιχνίδια που κρέμονται. Αυτά, κεντρίζουν το οπτικό του ενδιαφέρον και το ενθαρρύνουν να αναπτύξει τις κινητικές του δεξιότητες.
  • Παιχνίδια καρπού. Προς το τέλος αυτού του τριμήνου, το μωρό θα μπορεί να μεταφέρει αντικείμενα από το ένα χεράκι στο άλλο. Βοηθήστε το να καλλιεργήσει τη νέα του δεξιότητα με ελαφριά παιχνίδια που πιάνονται εύκολα (π.χ. κρίκοι).
  • Μασητικά. Επιλέξτε κάποιο μασητικό σε έντονο χρώμα το οποίο ενώ θα ανακουφίζει το μωρό από πιθανές ενοχλήσεις των ούλων του, ταυτόχρονα θα το διασκεδάζει.
  • Παιχνίδια καροτσιού. Θα κάνουν την παραμονή του στο καρότσι ευχάριστη αλλά και τις βόλτες σας ακόμα πιο ενδιαφέρουσες –και πιο ήρεμες!

6-9 μηνών…
… Είναι θέμα αλληλεπίδρασης
Με τη διανοητική και κινητική ανάπτυξη να προχωρά με γοργούς ρυθμούς, το μωρό σας αντιλαμβάνεται πολύ καλά όσα συμβαίνουν γύρω του και αντιδρά με το δικό του ιδιαίτερο τρόπο! Επίσης, αρχίζει να συμμετέχει ενεργά στο παιχνίδι μαζί σας αποκτώντας πλέον ενεργό ρόλο. Το διάστημα αυτό θα καταφέρει να στηρίζει το κορμάκι του και να κάθεται, να στέκεται όρθιο αν του κρατάτε τα χεράκια και ενδεχομένως να μπουσουλά. Ενισχύστε την ανάπτυξή του με τα εξής παιχνίδια:

  • Παιχνίδια μπάνιου. Θα τα πιάνει, θα τα βυθίζει, θα τα πετά στο νερό… Τα παιχνίδια θα κάνουν την ώρα του μπάνιου τόσο διασκεδαστική!
  • Μαλακά βιβλιαράκια. Ότι πρέπει για να ανακαλύπτει νέες υφές και να περνά ευχάριστα την ώρα του με τη μουσική που ακούγεται κάθε φορά που γυρνά σελίδα.
  • Πίνακες δραστηριοτήτων. Το μωρό σας θα εκτιμήσει ιδιαίτερα όσους διαθέτουν πολύχρωμα φωτάκια, μοχλούς, κουμπιά, πορτάκια ή και παραθυράκια! Όλα αυτά εξάπτουν τη φαντασία του και την περιέργειά του να ανακαλύψει πώς λειτουργούν.
  • Πυραμίδα. Με τους ξύλινους ή πλαστικούς χρωματιστούς κρίκους τους οποίους πρέπει να στοιβάξει τον έναν πάνω στον άλλον, το μωρό σας καλλιεργεί τη λεπτή κινητικότητα και την παρατηρητικότητα του.
  • Μπάλες. Βάλτε το μωρό σας μπρούμυτα στο πάτωμα και κυλήστε μπροστά του μια μπάλα. Στην αρχή, θα κοιτάζει την πορεία της και στη συνέχεια, θα προσπαθήσει να την πιάσει. Τόσο οι μπάλες όσο και τα κουρδιστά παιχνιδάκια που «περπατάνε» ενθαρρύνουν το μωρό να αρχίσει να μπουσουλά.
  • Κουβαδάκι με σχήματα. Την ώρα που το μωρό προσπαθεί να ανακαλύψει το σωστό άνοιγμα στο καπάκι για να γεμίσει το κουβαδάκι του με τα σχήματα, μαθαίνει να συντονίζει ακόμα καλύτερα τις κινήσεις του. Και μπορεί κάποιες φορές να δυσκολεύεται, μαθαίνει όμως να επιμένει μέχρι να τα καταφέρει.

9-12 μηνών…
… Χτίζοντας την προσωπικότητά του
Το «μεγάλο» πλέον μωρό σας μπορεί να στηρίζει το σώμα του στα χέρια και στα γόνατα και να απολαμβάνει ανενόχλητο τις βόλτες του μέσα στο σπίτι! Έχοντας μάλιστα αποκτήσει αρκετή δύναμη, δεν αποκλείεται, γύρω στο 10ο μήνα, να το δείτε να στέκεται όρθιο μπροστά σας! Αυτή την περίοδο επίσης, αυξάνεται η ακρίβεια με την οποία πιάνει αντικείμενα αφού πλέον μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνο το δείκτη και τον αντίχειρά του για να μεταφέρει κάτι. Το ενδιαφέρον του για τη σχέση αιτίου-αποτελέσματος είναι ιδιαίτερα μεγάλη ενώ η προσπάθειά του να σας μιμείται θα είναι τώρα όλο και πιο έντονη. Όσο για τα πολυπόθητα «μαμά» και «μπαμπά», πιθανότατα τα ακούσετε προς το τέλος του πρώτου χρόνου.  Κατάλληλα παιχνίδια αυτής της περιόδου είναι:

  • Αυτοκινητάκια. Τα παιχνίδια με ρόδες δίνουν τον απόλυτο έλεγχο στο παιδί αφού μπορεί να τα κινεί προς όποια κατεύθυνση θέλει και μετά να πηγαίνει μπουσουλώντας να τα βρίσκει. Και πάλι από την αρχή!
  • Ζωάκια που πιέζονται. Κάθε φορά που το μωρό πιέζει την κοιλίτσα, το χέρι ή το πόδι τους ακούγονται τραγουδάκια, ομιλίες ή οι φωνούλες τους! Τα ζωάκια αλλά και όλα τα παιχνίδια που πιέζονται, το συναρπάζουν γιατί αντιλαμβάνεται πως υπεύθυνο για κάθε ήχο που ακούγεται είναι αποκλειστικά εκείνο (δράση: πιέζει, αντίδραση: ήχος). Επίσης, μια καλή ιδέα είναι να του προσφέρετε παιχνίδια που πατώντας ένα κουμπί εκτοξεύουν μπαλίτσες στο χώρο το «προκαλούν» να τις μαζέψει.
  • Παζλ. Επιλέξτε εκείνα που αποτελούνται από 3 έως 5 μεγάλα κομμάτια, απλώστε τα στο πάτωμα και αφήστε το μικρό σας να φτιάξει την εικόνα. Τα παζλ θα το βοηθήσουν να συντονίσει ακόμα καλύτερα την όραση με την κίνηση και ταυτόχρονα θα εξασκήσει την παρατηρητικότητα του.
  • Κύβοι. Άλλο ένα παιχνίδι που επίσης μαθαίνει στο παιδί να συντονίζει τις κινήσεις του είναι οι χρωματιστοί κύβοι που στοιβάζονται.
  • Τύμπανο. Από τα αγαπημένα παιχνίδια των παιδιών αυτής της ηλικίας είναι τα κρουστά μουσικά όργανα. Τα συναρπάζει όταν συνειδητοποιούν πως ακούγεται ήχος κάθε φορά που χτυπούν το όργανο!
  • Τηλέφωνο. Πρόκειται για ένα από τα γνωστά παιχνίδια που παροτρύνουν το παιδί να σας μιμείται. Άλλα τέτοια παιχνίδια είναι τα κουζινικά, οι τσουγκράνες, οι κούκλες κ.λπ.
  • Βιβλία. Επιλέξτε εκείνα που έχουν μεγάλες εικόνες και έντονα χρώματα και αρχίστε να του διαβάζετε βάζοντας χρώμα στη φωνή σας ή αλλάζοντάς τη όταν τα πρόσωπα της ιστορίας είναι παραπάνω από ένα.

 

Πάνω απ’ όλα η ασφάλεια

  • Αγοράζετε παιχνίδια που απευθύνονται στην ηλικία του παιδιού σας.
  • Αναζητάτε πάντα το σήμα «CE» για να βεβαιωθείτε ότι το παιχνίδι συμμορφώνεται με τις σχετικές εφαρμοστέες κοινοτικές απαιτήσεις, που είναι από τις πιο αυστηρές στον κόσμο.
  • Διαβάζετε πάντα την ετικέτα της συσκευασίας για να ενημερώνεστε για τα τμήματα του παιχνιδιού αλλά και τον τρόπο χρήσης του. Δείχνετε πάντα στο παιδί «πώς παίζεται» το εκάστοτε παιχνίδι.
  • Αποφεύγετε τα παιχνίδια που κάνουν έντονο θόρυβο για να προστατέψετε την ακοή του μικρού σας αλλά και όσα περιλαμβάνουν κορδόνια, μπαταρίες κ.λπ. ή έχουν αιχμηρές άκρες.
  • Σιγουρευτείτε πως δεν αφαιρούνται εύκολα διάφορα τμήματα του παιχνιδιού –π.χ. μάτια.
  • Συγκεντρώνετε όλα τα παιχνίδια στο τέλος της ημέρας σε ένα κουτί ή καλάθι αποθήκευσης προς αποφυγή ατυχημάτων.
  • Βάζετε τακτικά στο πλυντήριο τα υφασμάτινα, τα πάνινα και τα λούτρινα παιχνίδια, ενώ όσον αφορά τα πλαστικά, πλένετέ τα σε λεκάνες με νερό και απορρυπαντικό.

 

Ο χρυσός κανόνας!
Όπως μας συμβουλεύει η Δρ Κωνσταντίνα Γκόλτσιου, «καλό είναι να μη φορτώνουμε το παιδί με πολλά παιχνίδια. Καθημερινά φροντίζουμε να καθόμαστε λίγη ώρα μαζί του στο πάτωμα με ένα παιχνίδι και να παίζουμε, προσπαθώντας να κρατήσουμε ζωντανό το ενδιαφέρουν του. Εκείνη την ώρα, τηλεοράσεις, τηλέφωνα ή άλλες συζητήσεις δεν μας αποσπούν».

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Βοηθήστε το να χτίσει χαρακτήρα από νωρίς

Το κοιτάς στα μάτια, του χαμογελάς, το παίρνεις αγκαλίτσα, του λες λόγια τρυφερά, επειδή τόσο πολύ το αγαπάς! Αυτό που ίσως δεν υποψιάζεσαι είναι  πόσο σημαντικό ρόλο μπορεί να παίζουν όλα αυτά στο μελλοντικό χαρακτήρα,  που θα διαμορφώσει το μικρούλι σου!

Ο χαρακτήρας καθορίζεται από τα γονίδια, τον τρόπο της ανατροφής του ατόμου αλλά και τις επιρροές του περιβάλλοντος, καθώς και τα βιώματά του.  Γι’ αυτό από τους πρώτους μήνες ζωής υπάρχουν πράγματα που μπορεί να επηρεάσουν το χαρακτήρα του μωρού σας, όπως….

 

Η βλεμματική επαφή

Το πιθανότερο είναι ότι δεν μπορείτε να πάρετε τα μάτια σας από πάνω του και πολύ καλά κάνετε! Είναι μάλιστα ιδιαίτερα σημαντικό να κοιτάτε το μωρό σας στα μάτια, καθώς με τη βλεμματική επαφή ανοίγει η δίοδος της επικοινωνίας μεταξύ σας! Το ίδιο εξάλλου επιζητά την επαφή με τα μάτια. Παρατηρώντας, εξάλλου, το πρόσωπό σας μαθαίνει να διαβάζει τις αντιδράσεις σας και ταυτόχρονα αντιλαμβάνεται τον τρόπο που εσείς το βλέπετε, πράγμα που  επηρεάζει την εικόνα που θα αποκτήσει το ίδιο για τον εαυτό του και τη μελλοντική του αυτοεκτίμηση.

Γι’ αυτό:

Σκύψτε πάνω από την κούνια και κοιτάξτε το μωρό σας όταν ξυπνά. Κρατήστε το αντικριστά, ώστε να βλέπει το πρόσωπό σας. Φροντίστε να το κοιτάτε στα μάτια όταν το ταΐζετε.  Καθώς μεγαλώνει, δώστε του την αμέριστη προσοχή σας, όταν θα σας πει τις πρώτες λεξούλες αλλά και αργότερα όταν θα έχει να σας πει πολλά περισσότερα!

 

Πρόγραμμα σταθερό, αλλά και ευέλικτο

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τόσο τα μωρά όσα και τα μικρά αλλά και τα μεγαλύτερα παιδιά έχουν ανάγκη από ένα σταθερό πρόγραμμα στην καθημερινότητά τους, πράγμα που τα βοηθάει να νιώθουν ασφάλεια, να είναι καλύτερα οριοθετημένα και περισσότερο πειθαρχημένα. Κάθε πρόγραμμα, ωστόσο, πρέπει ν’ αφήνει στο παιδί κάποια περιθώρια ελευθερίας και ανατροπών. Παιδιά, που μεγαλώνουν με πολύ αυστηρό πρόγραμμα, προσαρμόζονται πιο δύσκολα στις αλλαγές. Από την άλλη, είναι σημαντικό σε περιόδους δραστικών αλλαγών, π.χ. διαζύγιο των γονιών, να υπάρχει σταθερό πρόγραμμα, ώστε να νιώθει το παιδί ότι δεν έχει καταρρεύσει το βασικό πλαίσιο ασφάλειας.

Γι’ αυτό:

Δομήστε σιγά σιγά και χωρίς άγχος ένα πρόγραμμα με βάση τα γεύματα και την ώρα ύπνου. Καθώς μεγαλώνει το παιδί, αναπροσαρμόστε το πρόγραμμα με βάση τις νέες του ανάγκες. Φροντίστε ταυτόχρονα να υπάρχουν ευχάριστες αλλαγές παραστάσεων στην καθημερινότητά του, όπως επισκέψεις σε φίλους, διακοπές σε διαφορετικά μέρη κ.λπ.

 

Η αγκαλίτσα     

Το πρώτο πράγμα που μας υπαγορεύει το ένστικτό μας να κάνουμε, όταν ακούμε το μωρό μας να κλαίει, είναι να το πάρουμε αγκαλιά. Και αυτό ακριβώς είναι ό,τι καλύτερο! Όταν ένα μωρό κλαίει και βλέπει ότι αμέσως το παίρνουν αγκαλιά, καταλαβαίνει ότι κάποιοι δείχνουν κατανόηση στις ανάγκες του. Έτσι, μαθαίνει να εμπιστεύεται τους άλλους, πράγμα σημαντικό για τις σχέσεις που θα συνάψει αργότερα. Έρευνες έχουν δείξει ότι μωρά που οι μητέρες τους τα παίρνουν αμέσως αγκαλιά, όταν κλαίνε, γκρινιάζουν λιγότερο και γενικά εξελίσσονται σε λιγότερο γκρινιάρικα παιδιά, ενώ συχνά είναι πιο ήρεμα.

Γι’ αυτό:

Πηγαίνετε κοντά στο μωρό σας όταν κλαίει! Φυσικά, η αγκαλιά δεν πρέπει να είναι ο μόνος τρόπος απασχόλησης του παιδιού, δηλαδή να τη χρησιμοποιείτε αντί να παίξετε μαζί του ή να του μιλήσετε ή χωρίς να εξετάζετε τις υπόλοιπες εναλλακτικές που καλύπτουν τις ανάγκες του.

 

Το χαμόγελό σας

Στους 2 ½ μήνες περίπου κάνει την εμφάνισή του το πρώτο χαμόγελο του βρέφους, στη θέα της  μητέρας  του αρχικά! Είναι αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν κοινωνικό χαμόγελο. Μια  στιγμή μαγική για κάθε γονιό που την περιμένει εναγωνίως! Σταδιακά, κάθε φορά που οι γονείς χαμογελούν στο μωρό τους, εκείνο  χαίρεται, βγάζει φωνούλες έκπληξης και δείχνει πραγματικά ευτυχισμένο! Είναι μάλιστα σημαντικό να χαμογελούν συχνά σε ένα παιδί κατά τη βρεφική ηλικία -ιδιαίτερα η μητέρα- καθώς η περιοχή του εγκεφάλου που αφορά την κοινωνικότητα  αναπτύσσεται σχεδόν ολοκληρωτικά κατά τον πρώτο χρόνο ζωής του παιδιού. Όταν χαμογελάτε στο μωρό σας κι εκείνο επιστρέφει το χαμόγελο, αναπτύσσεται μεταξύ σας ένας πρωταρχικός κώδικας επικοινωνίας και μπαίνουν οι βάσεις για την ανάπτυξη των πρώτων κοινωνικών δεξιοτήτων. Από την άλλη, όσο πιο πολλές θετικές εμπειρίες έχει ένα παιδί, ιδιαίτερα όταν είναι μωρό, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να εξελιχθεί σ’ ένα εύθυμο και αισιόδοξο χαρακτήρα!

Γι’ αυτό:

Ανταποκριθείτε με χαμόγελο στο χαμόγελο που σας χαρίζει το μωρό σας κάθε φορά που σας βλέπει! Χαμογελάτε συχνά, βάζοντας περισσότερη χαρά και αισιοδοξία στη ζωή σας! Εξάλλου, συνήθως από χαμογελαστούς γονείς  προκύπτουν χαμογελαστά παιδιά!

 

Το άγχος σας

Το άγχος των γονιών μεταφέρεται και στα παιδιά. Όσο μεγαλύτερο είναι το στρες για διάφορους λόγους των γονιών κατά τα πρώτα τέσσερα χρόνια ζωής ενός παιδιού, τόσο πιο πιθανό είναι να αποκτήσει και το ίδιο άγχος. Το άγχος πάντως της μητέρας φαίνεται να παίζει μεγαλύτερο ρόλο από το άγχος του πατέρα τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια, ενώ το άγχος του πατέρα επηρεάζει κυρίως τα κορίτσια. Επίσης, η αγχώδης μητέρα επηρεάζει το παιδί από τη γέννηση, και κυρίως όταν είναι νήπιο, μεταβιβάζοντας σ’ αυτό το άγχος της, ενώ ο αγχώδης πατέρας φαίνεται πως επηρεάζει  το παιδί περισσότερο μετά την ηλικία των τριών ή τεσσάρων.

Γι’ αυτό:

Προσπαθήστε να μην αγχώνεστε για ασήμαντες αφορμές. Όταν νιώθετε ότι το άγχος σας κορυφώνεται ζητήστε βοήθεια για τη φροντίδα του παιδιού από κάποιον πιο ψύχραιμο. Ζητήστε τη βοήθεια του ειδικού, αν νιώθετε ότι αγχώνεστε πολύ και με το παραμικρό.

 

Το αρμονικό οικογενειακό περιβάλλον

Νομίζουμε ότι τα μωρά δεν καταλαβαίνουν πολλά… Κι όμως,  τα μικρά αυτά πλασματάκια φαίνεται να απορροφούν σαν σφουγγάρι όλα όσα διαχέονται στην ατμόσφαιρα ή βλέπουν ή ακούνε, αρνητικά και θετικά, στο περιβάλλον που μεγαλώνουν. Είναι μάλιστα ευαίσθητα σε σημάδια λύπης, θλίψης ή εκνευρισμού που πιθανόν εκδηλώνουν οι γονείς. Οι εντάσεις μέσα στο σπίτι και τα συζυγικά προβλήματα μπορεί να τα επηρεάσουν, με αποτέλεσμα τα ίδια να επιδείξουν προβλήματα συμπεριφοράς, όταν μεγαλώσουν, -δηλαδή στη νηπιακή ή σχολική ηλικία- όπως επιθετικότητα, προκλητική συμπεριφορά, δυσκολία αποδοχής ορίων κ.ά.

Γι’ αυτό:

Αποφεύγετε την έκθεση του μωρού σε οικογενειακές εντάσεις. Παρόλο που κάτι τέτοιο δεν είναι πάντα εύκολο, αξίζει τον κόπο να προσπαθείτε να λύνετε χωρίς φωνές και καβγάδες τα όποια προβλήματα.

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Γιατί τα μωρά λένε πρώτα «μπαμπά»;

Τώρα, έχουμε μια επιστημονική εξήγηση για το συγκεκριμένο φαινόμενο – η οποία, μάλλον δεν θα αρέσει στον μπαμπά μας…

Για να μιλήσουμε απαιτείται ο συντονισμός περίπου 70 διαφορετικών μυών και τμημάτων του σώματος. Γι’ αυτόν το λόγο τα μωρά ξεκινούν να λένε τις πρώτες ακατάληπτες λεξούλες περίπου στην ηλικία των επτά ή οκτώ μηνών. Έρευνες που διεξήχθησαν στο Πανεπιστήμιο του Τέξας από τη Δρ. Μπάρμπρα Λ. Ντέιβις, έχουν δείξει, πως τα μωρά κατορθώνουν πιο εύκολα να σχηματίσουν πρώτα το «μπ», το «ντ», το «μ», το «γκ» και το «α». Το «μπα», όμως, είναι ευκολότερο από το «μα», επειδή για να το πουν χρησιμοποιούν τα χείλη, τη γνάθο και την αμυγδαλή, ενώ για να πουν το «μα» πρέπει να ακινητοποιηθεί, κάτι που είναι σαφώς πιο πολύπλοκη διεργασία. Έτσι συχνά λένε πρώτα «μπαμπά». Αυτό συνεπάγεται πως τα παιδιά λένε πρώτα «μπαμπά» όχι επειδή είναι τα πιο σημαντικά πρόσωπα στη ζωή τους, αλλά γιατί τους είναι πιο εύκολο.

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Τα μωρά (δεν) έχουν ανάγκη από παιχνίδια…

Το βρέφος, από τους πρώτους μήνες της ζωής του, έχει ανάγκη από ερεθίσματα. Τα παιχνίδια, λοιπόν, είναι το πιο κατάλληλο μέσο για να τα εξασφαλίσει. Κι αυτό, γιατί όσο πιο απαλά και αβίαστα είναι τα ερεθίσματα, τόσες περισσότερες είναι οι συνδέσεις που πραγματοποιούνται στον εγκέφαλο του μωρού.

 

  • Στα μωράκια η εξέλιξη και τα δεδομένα αλλάζουν σχεδόν από μήνα σε μήνα ή ακόμα κι από βδομάδα σε βδομάδα. Γι’ αυτό θα πρέπει να εισάγετε σταδιακά τα ερεθίσματα με παιχνίδια που τους ταιριάζουν. Στην αρχή αρκεί ένα κρεμαστό παιχνίδι πάνω από την κούνια, που συμβάλλει στην ανάπτυξη της όρασης ενώ καθώς μεγαλώνει, τα παιχνίδια καρπού θα το ενθαρρύνουν να αναπτύξει το συντονισμό χεριού – ματιού. Όσο περνούν οι μήνες θα μπορεί να παίζει με όλο και πιο σύνθετα παιχνίδια.
  • Μέσα από το παιχνίδι και με τη δική σας υποστήριξη και αγάπη, το μωρό ενθαρρύνεται να εξερευνήσει τον κόσμο, μαθαίνοντας να χρησιμοποιεί το σώμα και τις αισθήσεις του. Η παρουσία σας, λοιπόν, όταν παίζει μ’ έναν παιχνίδι, είναι καθοριστικής σημασίας.
  • Κάποια παιχνίδια, π.χ. αυτά που πετάγονται ή κάνουν πολύ θόρυβο, μπορεί να προκαλέσουν έκπληξη στο μωρό σας ή ακόμα και να το τρομάξουν. Μην το πιέζετε να παίξει μαζί τους, αν δε θέλει.
Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Γιατί τα νεογέννητα φαίνονται τόσο αστεία;

Γιατί τα νεογέννητα φαίνονται τόσο αστεία;

Ελάχιστα νεογέννητα είναι σα να έχουν κερδίσει διαγωνισμό ομορφιάς. Σκεφτείτε όμως τι πέρασαν για να γεννηθούν… Αλλά είναι φυσιολογικό που τα κεφαλάκια τους είναι μυτερά και τα γεννητικά τους όργανα πρησμένα; Έφτασε η στιγμή να μάθουμε γιατί φαίνονται τόσο… περίεργα!

 

  • Παράξενο κεφαλάκι…
    Εάν γεννήσατε με φυσιολογικό τοκετό δεν υπάρχει περίπτωση να μην σκεφτείτε για το κεφαλάκι του ότι φαίνεται τεράστιο σε σχέση με το σώμα του ή να μη σας φανεί περίεργα «μυτερό»! Αυτό συμβαίνει γιατί το μωράκι πιέστηκε κατά τη διάρκεια του τοκετού. Μην ανησυχείτε όμως, το τελικό σχήμα του κεφαλιού θα επανέλθει σε μία με δύο εβδομάδες. Τα μωρά που γεννήθηκαν με καισαρική πάντως, έχουν πιο στρογγυλά κεφαλάκια.
  • Χέρια και πόδια
    Μετά από 9 μήνες διπλωμένα σε μια «άβολη» κοιλίτσα, χεράκια και ποδαράκια χρειάζονται το χώρο και το χρόνο τους για να προσαρμοστούν στη νέα τους πραγματικότητα και ελευθερία και να τεντωθούν! Σε μία με δύο εβδομάδες θα είναι στο φυσιολογικό τους σχήμα. Τα ποδαράκια μέχρι και να περπατήσουν ωστόσο, θα μοιάζουν με… «παρένθεση», γεγονός καθόλου ανησυχητικό.
  • Τι γίνεται με την κοιλίτσα;
    Το μωράκι σας μάλλον θα χάσει λίγο βάρος την πρώτη εβδομάδα, αλλά αμέσως μετά θα αρχίσει να παίρνει συνεχώς τους επόμενους μήνες και θα δείτε την κοιλίτσα του να γεμίζει πολύ γρήγορα. Μετά από 10-21 μέρες θα πέσει ο ομφάλιος λώρος, αφήνοντας μια υπέροχη στρογγυλή κοιλίτσα για φίλημα!
  • Γεννητικά όργανα και στήθος
    Τα γεννητικά όργανα και το στήθος του μικρού σας θα είναι ελαφρώς πρησμένα όταν γεννηθεί ή μπορεί να δείτε μια λευκή ουσία να βγαίνει από το στήθος του. Μην ανησυχήσετε! Αυτό συμβαίνει γιατί πήρε επιπλέον ορμόνες λίγο πριν γεννηθεί. Τις πρώτες εβδομάδες θα έχουν υποχωρήσει όλα! Επίσης, τα νεογέννητα κοριτσάκια μπορεί να εμφανίσουν λίγο αίμα από τον κόλπο τους (ψευδοπερίοδος των νεογνών) από την επίδραση των ορμονών της μανούλας τους, για μια-δυο μέρες, στην ηλικία των 10 ημερών περίπου. Ούτε γι’ αυτό να ανησυχήσετε, θα υποχωρήσει μόνο του!
  • Το δερματάκι του…
    Όλα τα μωράκια, ανεξαρτήτως φυλής ή εθνικότητας, γεννιούνται με ένα κόκκινο-μωβ χρώμα που σε μία με δύο ημέρες παίρνει μια φούξια απόχρωση. Αυτό συμβαίνει γιατί το δερματάκι τους είναι ακόμα πολύ λεπτό και φαίνονται οι φλεβίτσες τους. Μέσα στους επόμενους έξι μήνες το μωράκι σας θα αποκτήσει το «μόνιμο» χρωματάκι του.
  • Τα μαλλάκια του…
    Εδώ να είστε προετοιμασμένοι για εκπλήξεις. Τα μαλλιά με τα οποία γεννιέται ένα μωρό δεν είναι και τα τελικά του. Υπάρχουν μωρά που γεννιούνται με κατάξανθα μαλλιά (ή και καθόλου) και γίνονται μελαχρινά ή και το αντίθετο. Επίσης, λόγω του ότι είναι συνέχεια ξαπλωμένα ίσως χάσουν λίγα μαλλάκια, τα οποία ξαναβγαίνουν. Μετά τους έξι με εννέα μήνες τα μαλλάκια αρχίζουν να παίρνουν την τελική τους μορφή.
  • Πανέμορφα ματάκια…
    Τα περισσότερα μωρά γεννιούνται με σκούρα γκρι-μπλε μάτια. Στους πέντε με έξι μήνες το χρώμα των ματιών ξεκαθαρίζει!
  • Τα αυτάκια του…
    Τα αυτάκια των μωρών είναι μαλακά και εύκαμπτα και μπορεί να είναι ελαφρώς στραβά από την πίεση του τοκετού. Όσο οι χόνδροι στα αυτάκια του μωρού σκληραίνουν, το τελικό σχήμα των αυτιών του θα καθοριστεί.
  • Μια γλυκιά μυτούλα…
    Η μυτούλα του μωρού σας μπορεί να είναι λίγο πρησμένη από την πίεση του τοκετού. Μην ανησυχήσετε όμως. Μέσα στον πρώτο χρόνο θα έχει καθοριστεί το σχήμα της.
Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Μεγαλώνει μέρα με τη μέρα!

Πόσο ψηλώνει ένα παιδάκι κάθε μέρα; Ανακαλύψτε το μέσα από ένα άρθρο “υψίστης” σημασίας!

Κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου, θα δούμε το μικρό μας να αναπτύσσεται εν ριπή οφθαλμού! Συγκρίνοντάς το με την στιγμή που το κρατήσαμε για πρώτη φορά στην αγκαλιά μας, θα δούμε το ύψος του να αυξάνεται κατά περίπου εικοσιπέντε εκατοστά και το βάρος του να τριπλασιάζεται. Η ανάπτυξή του σαφώς θα συνεχιστεί, όχι όμως με τον ίδιο ρυθμό. Από την ηλικία των δύο ετών το μικρό μας θα κερδίζει σταδιακά περίπου 6 εκατοστά το χρόνο μέχρις ότου μπει στην εφηβεία. Σίγουρα θα υπάρξει κάποια στιγμή που θα το δούμε και πάλι να “ξεπετάγεται” από τη μία μέρα στην άλλη. Αυτό, συμβαίνει γύρω στα 8 με 13 χρόνια για τα κορίτσια και γύρω στα 10 με 15 χρόνια για τα αγόρια και συνήθως μετά από κάποιες καλοκαιρινές διακοπές, αφού, σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς, τα παιδιά έχουν την τάση να ψηλώνουν με γρηγορότερους ρυθμούς την άνοιξη απ ότι το φθινόπωρο ή το χειμώνα! Γύρω στα 15 τους χρόνια λοιπόν τα κοριτσάκια μας θα έχουν φτάσει το τελικό τους ύψος, κάτι για το οποίο τα αγόρια θα χρειαστεί να περιμένουν μέχρι τα 16-17 τους χρόνια. Ποιο αναλυτικά, οι ρυθμοί ανάπτυξης ενός παιδιού από τη στιγμή της γέννησής του μέχρι την ολοκλήρωση της εφηβείας, έχουν ως εξής:

– Από 0 έως 12 μηνών: 25 εκατοστά περίπου
– Από 1 έως 2 ετών: 13 εκατοστά περίπου
– Από 2 έως 3 ετών: 9 εκατοστά περίπου
– Από 3 ετών και πάνω: περίπου 5 εκατοστά το χρόνο μέχρι την εφηβεία

 

Πότε ανησυχούμε;

Αναμφισβήτητα κάθε παιδάκι έχει τους δικούς του ρυθμούς ανάπτυξης οι οποίοι μπορεί να αποκλίνουν λίγο από τις φυσιολογικές τιμές. Κάποιες φορές, η απόκλιση αυτή μπορεί να περνά τα φυσιολογικά επίπεδα και να μας χτυπάει το καμπανάκι για μια επιπλέον επίσκεψη στον αναπτυξιολόγο. Ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις είναι οι εξής:

  • Όταν στις δύο-τρεις τελευταίες μετρήσεις δεν παρουσιάζεται άνοδος του ύψους, αλλά πτώση σε σχέση με τις αναμενόμενες τιμές.
  • Το ύψος του παιδιού είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με το ύψος των γονιών.
  • Στον πίνακα με τις καμπύλες ανάπτυξης των αναπτυξιολόγων ο οποίος ελέγχει αν η ανάπτυξη του παιδιού είναι φυσιολογική σύμφωνα πάντα με το φύλλο και την ηλικία του, το μικρό μας βρίσκεται κάτω από την 3η ή πάνω από την 97η θέση.
  • Η ανάπτυξη του βάρους και του ύψους δεν κινούνται στην ίδια κατεύθυνση. Αντίθετα, το βάρος αυξάνεται με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς απ ότι το ύψος.
  • Το παιδί φορά πάνω από ένα χρόνο τα ίδια παπουτσάκια και ρουχαλάκια (πράγμα το οποίο σημαίνει πως η ανάπτυξή του δεν έχει προχωρήσει).
  • Τα συμπτώματα της περιόδου κάνουν την εμφάνισή του σχετικά νωρίς ή αρκετά καθυστερημένα σε σχέση με τα φυσιολογικά χρονοδιαγράμματα.

Προσοχή: Η σύγκριση της ανάπτυξης του παιδιού μας με την ανάπτυξη των παιδιών που βρίσκονται στην ίδια ηλικία με το μικρό μας ΔΕΝ αποτελεί ένδειξη ανησυχίας! Αυτό που μας νοιάζει είναι η σταθερή πορεία ανάπτυξης του δικού μας παιδιού, όχι των άλλων. Επίσης, σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να είμαστε με μια μεζούρα στο χέρι, ούτε να στήνουμε καθημερινά το μικρό μας στον τοίχο προκειμένου να δούμε αν και πόσο έχει ψηλώσει από το… προηγούμενο βράδυ. Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχουν συγκεκριμένες ηλικίες ελέγχου στις οποίες ελέγχονται τόσο η σωματική ανάπτυξη, όσο και κάποια άλλα κομμάτια της ανάπτυξης του παιδιού. Στις 6 εβδομάδες γίνεται ο πρώτος έλεγχος και ακολουθούν επόμενοι έλεγχοι στους 8 και 18 μήνες και μετά στα 2 ½, 4 και 5 χρόνια.

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Κοίτα τι κάνω!

Κάθε μωράκι γεννιέται με πλήθος δεξιοτήτων. Ας γνωρίσουμε ποιες είναι οι ικανότητες του… “πολυμήχανου” μικρού σας!


Μπορεί το νέο μέλος της οικογένειάς σας να φαντάζει μικροσκοπικό και ανυπεράσπιστο, έχετε όμως υπόψη πως είναι πολύ πιο δυνατό και ικανό απ όσο δείχνει. Η φύση έχει φροντίσει γι αυτό χαρίζοντας στο βρέφος τα απαραίτητα εφόδια που θα το βοηθήσουν να επιβιώσει, να γνωρίσει το καινούριο του περιβάλλον και να αναπτυχθεί σωστά μέσα σε αυτό.

Αντανακλαστικά, η πολύτιμη κληρονομιά

Αντανακλαστικά ονομάζουμε τις αυτόματες κινήσεις που κάνουμε σε διάφορα εξωτερικά ερεθίσματα και τα οποία χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στα “αρχέγονα” (αλλιώς “πρωτόγονα” ή νεογνικά), αυτά δηλαδή που διαθέτουμε από τη στιγμή της γέννησης, και σε εκείνα που θα εμφανιστούν μερικούς μήνες αργότερα. Λέγοντας αρχέγονα εννοούμε ουσιαστικά τις κινήσεις που σχετίζονται με την αυτοπροστασία και την επιβίωση. Όσο το μωράκι σας αναπτύσσεται (και παράλληλα ωριμάζει το νευρικό του σύστημα), θα εξαφανιστούν για να δώσουν τη θέση τους σε πιο “ώριμες” και συντονισμένες αντιδράσεις. Τα πιο σημαντικά αντανακλαστικά με τα οποία η φύση προικίζει τη νέα ζωούλα είναι:

• Το αντανακλαστικό της βάδισης

Κάθε φορά που κρατάτε όρθιο το μωράκι σας και τα πέλματά του ακουμπούν σε μια επίπεδη επιφάνεια (κρεβάτι, τραπέζι κ.λπ.) βλέπετε έκπληκτες πως, αν και τόσο μικρό, προσπαθεί να κάνει τα πρώτα του βηματάκια. Στηριζόμενο αρχικά στις μύτες των ποδιών και αργότερα χρησιμοποιώντας το πέλμα του πραγματοποιεί παρόμοιες κινήσεις με αυτές του βαδίσματος δείχνοντάς σας… πόσο βιάζεται να περπατήσει! Το αντανακλαστικό της βάδισης υποχωρεί την 3η – 4η εβδομάδα.

• Το αντανακλαστικό της αρπαγής (αλλιώς του δραγμού ή της συλλήψεως)

Η δύναμη του μικρού σας είναι πολύ μεγαλύτερη απ όσο φαντάζεστε. Ανακαλύψτε το μέγεθός της βάζοντας στην παλάμη του το δάχτυλό σας, μια τούφα από τα μαλλιά σας, ένα αρκουδάκι, το σεντόνι κ.λπ. Θα διαπιστώσετε πως, σαν δεύτερος θρυλικός Ηρακλής, θα κλείσει τα δάχτυλα γύρω του σφίγγοντάς το δυνατά (η μυθολογία υποστηρίζει πως το συγκεκριμένο αντανακλαστικό βοήθησε τον Ηρακλή να γλιτώσει πνίγοντας τα δυο φίδια που είχε στείλει η θεά Ήρα στην κούνια του για να τον σκοτώσουν). Η ικανότητα που έχουν τα βρέφη να αρπάζουν και να κλείνουν στη γροθιά τους οποιοδήποτε αντικείμενο ερεθίσει την μικροσκοπική τους παλάμη είναι πράγματι εντυπωσιακή! Έχετε κατά νουν πως το αντανακλαστικό της αρπαγής αναπτύσσεται πολύ πριν τη γέννηση και υποχωρεί το 2ο – 3ο μήνα.

• Το αντανακλαστικό του εναγκαλισμού (ή του Moro)

Αν το μωράκι σας τρομάξει από έναν δυνατό κρότο ή νιώσει πως το χέρι σας που στηρίζει το κεφαλάκι του απομακρύνεται, θα παρατηρήσετε πως ανοιγοκλείνει γρήγορα τα χέρια του (σαν να θέλει να πιαστεί από κάπου). Πρόκειται για την ενστικτώδη προσπάθεια να προστατέψει τον εαυτό του όταν νιώσει πως κινδυνεύει να πέσει. Κάθε βρέφος έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο, γι αυτό και αμέσως μόλις αισθανθεί εκτεθειμένο ή ανασφαλές (π.χ. δεν το κρατάτε καλά), αυθόρμητα κάνει την τοξοειδή αυτή κίνηση προκειμένου να αρπάξει, να αγκαλιάσει ένα αντικείμενο ή έναν άνθρωπο που θα το “σώσει”. Την επόμενη φορά λοιπόν που θα το δείτε να προσπαθεί να πιαστεί από κάπου ανοιγοκλείνοντας ασυντόνιστα τα χεράκια του στον αέρα, βοηθήστε το να αισθανθεί σιγουριά εξασφαλίζοντάς του μια πιο ασφαλή θέση στην αγκαλιά σας ή στο κρεβάτι. Επίσης θα ήταν καλό να αποφεύγετε τις απότομες μετακινήσεις ώστε να μην τρομάζει ή χάνει την ισορροπία του. Το συγκεκριμένο αντανακλαστικό υποχωρεί τον 3ο – 4ο μήνα.

• Το αντανακλαστικό του θηλασμού

Η αναζήτηση της τροφής με το στόμα και τα χείλη είναι από τα σπουδαιότερα αντανακλαστικά ενός μωρού. Θα παρατηρήσετε πως ακουμπώντας το μάγουλό του στο στήθος σας καταφέρνει χωρίς δυσκολία να βρει τη πηγή της τροφής και να ξεκινήσει να θηλάζει. Επίσης κάθε φορά που αγγίζετε με το δάχτυλό σας το κάτω χείλος του, εκείνο βγάζει τη γλωσσίτσα του και την κινεί προς το σημείο του χείλους που το έχετε τοποθετήσει, ενώ αν τραβήξετε απότομα το χέρι σας θα στρέψει το κεφάλι του ακολουθώντας την κίνησή σας. Αν χαϊδέψετε το κέντρο του άνω χείλους, θα δείτε πως αυτό ανασηκώνεται! Οι αυτόματες (και χαριτωμένες) κινήσεις που ικανοποιούν την ανάγκη για επιβίωση θα σταματήσουν όταν το μικρό πλασματάκι μπει στον 4ο μήνα.

Categories
Ανάπτυξη ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Τι έξυπνο που είσαι!

Ανακαλύπτουμε τη μαγεία του παιδικού εγκεφάλου και προσφέροντάς του την κατάλληλη τροφή, “ξυπνάμε” τις δυνατότητές του.

Αλήθεια πού είναι κρυμμένη η ευφυΐα; Πού μπορούμε να την εντοπίσουμε; Στα γονίδιά μας ή στο περιβάλλοντος στο οποίο μεγαλώνουμε;
Με τους ειδικούς να εντοπίζουν την απάντηση κάπου στη μέση και εμάς να θέλουμε οπωσδήποτε το μικρό μας να πάρει… τουλάχιστον ένα Νόμπελ το συντομότερο δυνατό, ήρθε η ώρα να μάθουμε πώς μπορούμε να δώσουμε φτερά στις ικανότητες του μυαλού του. Αλλωστε, ας μην ξεχνάμε πως ειδικά τον πρώτο χρόνο της ζωής του, το επίπεδο της πνευματικής του ανάπτυξης, οφείλεται κυρίως σε εμάς, τους γονείς.
Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον πλούσιο σε οπτικά, ακουστικά ερεθίσματα αλλά και ερεθίσματα αφής, όπως για παράδειγμα η μουσική, οι συνομιλίες μας, τα παιχνίδια, οι κινήσεις μας, οι εκφράσεις μας και οι καθημερινές μας συνήθειες. Ένα τέτοιο περιβάλλον “προκαλεί” το ενδιαφέρον του μικρού μας και την προσοχή του, παράγοντες άκρως απαραίτητοι για τη μάθηση. Και φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως όσο περισσότερα πράγματα μαθαίνει, τόσο πιο έξυπνο γίνεται -καλό είναι βέβαια, να αποφύγουμε τις υπερβολές π.χ. ας μην “πνίξουμε” το δωμάτιό του στα παιχνίδια. Προσφέρουμε λοιπόν στο μωρό μας μια ποικιλία ερεθισμάτων που θα το οδηγήσει στη γνώση και του δίνουμε ευκαιρίες να ανακαλύψει τα πάντα γύρω του.

Αγαπημένες “τροφές” του μυαλού

Μέσα από καθημερινές δραστηριότητες και κυρίως μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά μας δέχονται ερεθίσματα που βοηθούν τη σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου τους και την “αξιοποίηση” όλων των δυνατοτήτων τους. Και βέβαια, οι εμπειρίες που προσφέρουμε στα μικρά μας πρέπει να συμβαδίζουν με την ηλικία τους.

“Μωρό μου κοίτα με στα μάτια”. Γεμάτο όρεξη να ανακαλύψει τον κόσμο, το μωρό μας ανοίγει διάπλατα τα ματάκια του και περιεργάζεται τα πρόσωπα και τα αντικείμενα που το περιβάλουν. Εκμεταλλευόμαστε αυτή του την όρεξη και κάθε φορά που μας κοιτάζει, το κοιτάζουμε στα μάτια. Όσο “κοιταζόμαστε” το αγγελούδι μας παρατηρεί τα χαρακτηριστικά μας και αποθηκεύει στο μυαλουδάκι του το πρόσωπό μας. Έτσι, μαθαίνει να μας αναγνωρίζει.

“Πάει ο λαγός να πιει νερό, στου Μανωλάκη το λαιμό”. Από τα πιο αγαπημένα παιχνίδια όλων των μωρών αφού ξέρουν εκ των προτέρων, πως στο τέλος θα ξεκαρδιστούν στα γέλια, το συγκεκριμένο, τα βοηθά να ανακαλύψουν την έννοια του “χιούμορ”. Επιπλέον, καλλιεργούν τις αισθήσεις τους αφού τα βήματα του λαγού “ξυπνούν” την ακοή, την αφή και την όραση και παράλληλα, μαθαίνουν σιγά-σιγά να αναγνωρίζουν τα μέρη του σώματος.

Ποιο μωράκι είναι στον καθρέφτη;”. Παίρνουμε το μωρό μας αγκαλιά και στεκόμαστε μπροστά στον καθρέφτη. Το αφήνουμε να περιεργαστεί τον εαυτό του και στη συνέχεια γελάμε, στέλνουμε φιλάκια και χαιρετάμε τα είδωλά μας. Στην αρχή, μπορεί να ξαφνιαστεί αλλά μετά θα του φανεί τόσο αστείο! Το παιχνίδι με το καθρέφτη βοηθά το μωρό μας να “δει” τις δυνατότητες του μπροστά στα μάτια του και να καλλιεργήσει την κοινωνικότητά του.

“Κάνε και εσύ το γουρουνάκι”. Παίζουμε καθημερινά με το μωρό μας και το βοηθάμε να ανακαλύψει τις σωματικές και πνευματικές του ικανότητές: Ξαπλώνουμε στο πάτωμα και το αφήνουμε να σκαρφαλώσει πάνω μας, κάνουμε γκριμάτσες και το προκαλούμε να μας μιμηθεί, μιμούμαστε τις φωνές ζώων και το παροτρύνουμε να κάνει το ίδιο, του δείχνουμε εικόνες με διάφορα αντικείμενα, λουλούδια κ.λπ. Φροντίζουμε να έχουμε όλη μας την προσοχή στραμμένη στο παιδί μας και στο παιχνίδι μας -π.χ. δεν μιλάμε ταυτόχρονα στο τηλέφωνο, δεν βλέπουμε τηλεόραση.

Μόλις βράσει το νερό, βάζουμε τα μακαρόνια”. Από τους καλύτερους τρόπους για να ξυπνήσουμε το μυαλό του μικρού μας είναι να του μιλάμε. “Δίνουμε ζωή” λοιπόν στις καθημερινές μας συνήθειες και περιγράφουμε τη διαδικασία του ταΐσματος, του ντυσίματος κ.λπ. αλλά και πώς μαγειρεύουμε τα μακαρόνια, τα “βήματα” που ακολουθούμε για να κάνουμε γενική καθαριότητα στο σαλόνι κ.λπ. Προσπαθούμε όμως να μην μιλάμε μωρουδίστικα γιατί το μικρό μας πρέπει να ακούει από νωρίς τη σωστή προφορά των λέξεων ώστε να τις προφέρει αργότερα σωστά.

“Από αυτό το φούρνο παίρνουμε ψωμί”. Βγαίνουμε βόλτα με το μωρό μας και του προσφέρουμε ευκαιρίες όχι μόνο να ξεσκάσει αλλά και να εμπλουτίσει τις γνώσεις του για τον έξω κόσμο. Το βάζουμε στο μάρσιπο και επισκεπτόμαστε την κοντινή πλατεία, την παιδική χαρά που σε λίγο θα παίζει, κάνουμε τα ψώνια μας, κάνουμε μια βόλτα στον εμπορικό δρόμο της περιοχής μας κ.λπ. Στη διάρκεια κάθε εξόρμησης, φροντίζουμε να του περιγράφουμε όσα βλέπουμε, πόσο μας αρέσει εκείνο το ζευγάρι παπούτσια, τι χρειαζόμαστε από το φούρνο, κ.λπ. Το μωρό μας έχει τόσα να μάθει!

“Μια φορά και έναν καιρό…”. Τα παραμύθια και γενικότερα τα βιβλία, προκαλούν το ενδιαφέρον του μωρού μας και βάζουν τις βάσεις για την ανάπτυξη του λόγου. Επιλέγουμε βιβλία με χοντρές σελίδες, πολύχρωμες εικόνες, με ήχους ή βιβλία αφής, και του δίνουμε την ευκαιρία να τα επεξεργαστεί. Διαβάζουμε πάντα αργά, εκφραστικά και δίνουμε διαφορετική φωνή στους ήρωες. Θα ενθουσιαστεί!