Categories
ΓΥΝΑΙΚΑ Υγεία

Επίσκεψη στον γυναικολόγο

Μπορώ να κάνω σεξ πριν το τεστ ΠΑΠ; Πρέπει να έχω κάνει μπάνιο πριν την εξέταση ή όχι; Αυτά και άλλα που μας απασχολούν πριν επισκεφτούμε τον γυναικολόγο μας βρίσκουν απάντηση.

Κάντε τη σωστά!

Κι όμως, οι περισσότερες από μας δεν ξέρουμε ούτε πώς να προετοιμαστούμε για την επίσκεψή μας στον γυναικολόγο ούτε τι περιλαμβάνει αυτή. Σύμφωνα με τον κ. Μεσσήνη, καθηγητή Μαιευτικής & Γυναικολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, αυτό ισχύει περισσότερο για τις μεγαλύτερες γυναίκες, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι και οι νεότερες είναι πλήρως ενημερωμένες. Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν και τι όχι κάθε φορά;

Πρέπει να έχω πλυθεί πριν;
Εννοείται ότι η καθαριότητα της λεγόμενης ευαίσθητης περιοχής είναι απαραίτητη πάντα αλλά έχουμε έναν λόγο παραπάνω να φροντίζουμε γι αυτήν ειδικά όταν επισκεπτόμαστε τον γυναικολόγο. Πολλές γυναίκες ωστόσο δείχνουν υπερβολικό ζήλο. Έτσι συχνά δεν αρκούνται στο πλύσιμο μόνο των εξωτερικών οργάνων αλλά κάνουν και κολπικές πλύσεις θεωρώντας πώς έτσι θα είναι απολύτως καθαρές κατά την εξέταση. Ωστόσο αυτές πρέπει να γίνονται μόνο μετά από προτροπή του γιατρού καθώς μπορούν να αλλοιώσουν τη χλωρίδα του κόλπου. Επομένως το απλό πλύσιμο των εξωτερικών οργάνων με νερό και ένα ήπιο αντισηπτικό αρκεί.

Μπορώ να κάνω σεξ πριν το τεστ ΠΑΠ;
Ιδανικό είναι πριν το τεστ ΠΑΠ να μην έχουμε κάνει σεξ για δύο ημέρες. Κι αυτό επειδή λόγω της τριβής που προκαλείται μπορεί να προκύψουν κυτταρικές αλλοιώσεις επηρεάζοντας το αποτέλεσμα και την εγκυρότητα της εξέτασης. Επίσης δύο μέρες πριν το τεστ δε θα πρέπει να έχουν χρησιμοποιηθεί κολπικά υπόθετα ή αλοιφές ούτε να έχουν γίνει κολπικές πλύσεις.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει η γυναικολογική εξέταση;
Μία τυπική γυναικολογική εξέταση περιλαμβάνει αρχικά την επισκόπηση των έξω και έσω γεννητικών οργάνων. Η τελευταία γίνεται με τη χρήση του λεγόμενου κολποδιαστολέα, ο οποίος τοποθετείται στον κόλπο αποκαλύπτοντας το εσωτερικό του και τον τράχηλο. Επιπλέον, ο γιατρός τοποθετεί ένα δάκτυλο στον κόλπο και το άλλο χέρι στο υπογάστριο της γυναίκας προκειμένου να ψηλαφίσει τη μήτρα , τις ωοθήκες και τις σάλπιγγες, ώστε να ελεγχθεί αν υπάρχουν διογκώσεις κ.λπ. Τέλος στην εξέταση πρέπει να περιλαμβάνεται και ψηλάφηση του μαστού.

Info: Η καταλληλότερη στιγμή για να κάνουμε τεστ ΠΑΠ είναι μία εβδομάδα μετά την τελευταία μέρα της περιόδου, δηλαδή περίπου στη μέση του κύκλου.

Categories
ΓΥΝΑΙΚΑ Υγεία

Εμμηνόπαυση πριν τα 40

Η απουσία περιόδου πριν από την ηλικία των 40 ετών δεν σημαίνει πάντα και την οριστική εμμηνόπαυση. Αποκαλύπτει ωστόσο μια υπολειτουργία των ωοθηκών, η οποία ενδεχομένως να είναι και μόνιμη.

Πρώιμη εμμηνόπαυση

Εμμηνόπαυση είναι η οριστική και μη αναστρέψιμη παύση της ωοθηκικής λειτουργίας (οριστική παύση της περιόδου), η οποία φυσιολογικά εμφανίζεται μεταξύ των 45 και 55 ετών με μέση ηλικία τα 50 έτη. Όταν εμφανιστεί πριν από τα 40, μιλάμε για πρώιμη εμμηνόπαυση, η οποία τυπικά σημαίνει και την παύση της αναπαραγωγικής ικανότητας. Ωστόσο, υπάρχουν γυναίκες κάτω από αυτήν την ηλικία, που συμπεριφέρονται σαν εμμηνοπαυσιακές, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι πλήρως αφού εμφανίζουν μία πρόσκαιρη ανεπάρκεια των ωοθηκών, η οποία μπορεί να επανέλθει. Η Πρώιμη Ωοθηκική Ανεπάρκεια όπως ονομάζεται αυτή η κατάσταση μιμείται και έχει τις ίδιες αιτίες με την πρώιμη εμμηνόπαυση.

 

Πρώιμη εμμηνόπαυση ή κάτι άλλο;

Τα συμπτώματα της πρώιμης εμμηνόπαυσης και της πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας είναι ίδια με αυτά της φυσιολογικής εμμηνόπαυσης. Μία γυναίκα με οριστική εμμηνόπαυση, όμως, δεν έχει περίοδο για τουλάχιστον έναν χρόνο. Ωστόσο, επειδή η αμηνόρροια μπορεί να οφείλεται και σε άλλες αιτίες, θα πρέπει να υπάρχουν και άλλες ορμονικές μεταβολές προκειμένου να καθοριστεί περί τίνος πρόκειται. Οι μεταβολές αυτές αποκαλύπτονται μέσω εξέτασης των επιπέδων των ορμονών της υπόφυσης (γοναδοτροφίνες).

 

Πώς επηρεάζεται η αναπαραγωγική ικανότητα

Στην πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια, η ωοθηκική λειτουργία, με τη χορήγηση θεραπείας υποκατάστασης (οιστρογόνα και προγεστερόνη), μπορεί κατά διαστήματα να επανέρχεται και να υπάρχει ωοθηλακιορηξία ή ακόμα και να επιτευχθεί αυτόματη εγκυμοσύνη καθώς σε ποσοστό 5-10% των γυναικών μπορεί να προκύψει αυτόματη κύηση. Στην περίπτωση της πρώιμης εμμηνόπαυσης ωστόσο η γυναίκα μπορεί να μείνει έγκυος μόνο με δωρεά ωαρίων και μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ακόμα και γυναίκες, όμως, που κατά τα φαινόμενα έχουν μπει σε εμμηνόπαυση, δεν αποκλείεται να ανακτήσουν αυτόματα την περίοδό τους, αφού έχουν παρατηρηθεί ανάλογα περιστατικά.

 

Αιτίες

Η πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια και η πρώιμη εμμηνόπαυση που δεν οφείλονται σε κάποιο άλλο αίτιο (αυτόματες) εμφανίζονται είτε γιατί τα ωοθυλάκια που διαθέτει η γυναίκα δεν είναι αρκετά, είτε γιατί υπολειτουργούν. Και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν χρωμοσωμικές ανωμαλίες ή άλλου είδους διαταραχές, που οδηγούν σε ανεπάρκεια ορισμένων ενζύμων, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η παραγωγή των ορμονών από τις ωοθήκες και των ωοθυλακίων. Υπάρχει ενδεχόμενο, επίσης, να οφείλονται σε αυτoαντισώματα (αντισώματα που στρέφονται κατά του οργανισμού που τα παράγει) των ωοθηκών, που ορισμένες φορές συνδυάζονται και με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως υποθυρεοειδισμός, ανεπάρκεια επινεφριδίων κ.ά., σε κακή λειτουργία των υποδοχέων των γοναδοτροφινών ή ακόμα και των ίδιων των ορμονών.

 

Ιατρογενή αίτια

Και οι δύο καταστάσεις, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οφείλονται και σε κάποια ιατρική παρέμβαση για την αντιμετώπιση άλλων προβλημάτων υγείας. Έτσι μπορεί να ευθύνεται η αφαίρεση ωοθηκών που επιβάλλεται σε ορισμένες καλοήθεις ή κακοήθεις παθήσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις αφαιρείται η μία ωοθήκη, δεν αποκλείεται όμως να απαιτείται η αφαίρεση και των δύο. Επιπλέον, η χορήγηση χημειοθεραπείας για την αντιμετώπιση κακοήθειας σε άλλο όργανο μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμες βλάβες στις ωοθήκες. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, γίνονται προσπάθειες για να διασώζεται ωοθηκικός ιστός, ωοθήκη ή ωάρια, με διάφορες μεθόδους, όπως κατάψυξη ωαρίων, κατάψυξη τμήματος ή και ολόκληρης της ωοθήκης και χορήγηση φαρμακευτικών ουσιών που καταστέλλουν την ωοθηκική λειτουργία.

 

Αντιμετώπιση

Κατά την αρχική περίοδο των συμπτωμάτων, εάν η γυναίκα ενδιαφέρεται για εγκυμοσύνη, χορηγείται μία θεραπεία υποκατάστασης (οιστρογόνο και προγεστερόνη), η οποία μπορεί να επαναφέρει την ωοθηκική λειτουργία μετά τη διακοπή της έστω και προσωρινά. Θεραπεία υποκατάστασης χορηγείται ακόμα και στις γυναίκες που δεν επιθυμούν εγκυμοσύνη, προκειμένου να προστατευθούν από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις (κυρίως οστεοπόρωση). Παρόλο που, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μεγάλων μελετών των τελευταίων χρόνων, η ορμονική υποκατάσταση, κυρίως όταν εμπεριέχει και προγεστερόνη και χορηγείται σε γυναίκες μεγάλης ηλικίας αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, καρδιαγγειακά συμβάματα, θρομβοεμβολικά και εγκεφαλικά επεισόδια, συνιστάται στις γυναίκες με πρώιμη εμμηνόπαυση να παίρνουν θεραπεία για ορισμένα χρόνια, κατόπιν συζήτησης με το γιατρό τους και με συχνή παρακολούθηση. Για τις νεότερες γυναίκες, όμως, δεν υπάρχουν δεδομένα σχετικά με κίνδυνο επιπλοκών, αφού δεν έχουν γίνει ανάλογες μελέτες.

 

Info.

Περίπου το 1% των γυναικών κάτω των 40 ετών και το 0,1% των γυναικών κάτω των 30 ετών διεθνώς παρουσιάζουν πρώιμη εμμηνόπαυση.

Categories
ΓΥΝΑΙΚΑ Υγεία

Σπίλοι: Θέλουν την προσοχή σου!

Αναρωτιέσαι πώς μπορεί να τους τη δώσεις; Η απάντηση κρύβεται μόνο ένα «κλικ» μακριά.

Το 90% των μελανωμάτων που εντοπίζονται εγκαίρως θεραπεύονται. Αυτός, από μόνος του, αποτελεί έναν πολύ καλό λόγο για να βάλεις την αυτοεξέταση στο πρόγραμμά σου.

Κάντο μόνη σου:
• Θα χρειαστείς ένα καθρέφτη και… πολλή προσοχή! Γιατί; Μα φυσικά για να παρατηρήσεις προσεκτικά κάθε σημείο της επιδερμίδας σου. Ξεκινώντας από το πρόσωπό σου και την περιοχή των αφτιών, πέρασε στο τριχωτό της κεφαλής (ίσως εδώ χρειαστείς βοήθεια) και στη συνέχεια στα χέρια (παλάμες, βραχίονες, μασχάλες, κ.λπ.).
• Σειρά έχει μια προσεκτική ματιά στον λαιμό, το στήθος και την κοιλιά, ενώ για την πλάτη καλό θα ήταν να ζητήσεις και πάλι τη βοήθεια κάποιου άλλου. Ακολουθούν τα πόδια (γλουτοί, μηροί, γάμπες και πατούσες) και τέλος, η περιοχή των γεννητικών οργάνων (ένα μικρότερο καθρεφτάκι θα σου φανεί χρήσιμο).

Απευθύνσου στον ειδικό…
…αν παρατηρήσεις κάποια αλλαγή στις ήδη υπάρχουσες ελιές ή κάποια νέα «ύποπτη» την οποία δεν είχες προσέξει την τελευταία φορά. Η αλλαγή στο χρώμα και το μέγεθος, αλλά και οποιαδήποτε ελιά με ασύμμετρα όρια, συμπτώματα αιμορραγίας ή φαγούρας και αλλαγές στο μέγεθος ή τη σύστασή της αποτελεί μια καλή αφορμή για να κλείσεις ένα ραντεβού με τον δερματολόγο σου.

Categories
ΓΥΝΑΙΚΑ Υγεία

Χρόνια Πολλά Μαμά!

Όταν μένεις για πρώτη φορά έγκυος ούτε που υποψιάζεσαι τα καλά που μπορεί να φέρει στη ζωή σου η εγκυμοσύνη και η γέννηση του παιδιού σου. Κι όμως η μητρότητα είναι το καλύτερο δώρο που έκανες ποτέ στον εαυτό σου!

Η μητρότητα κάνει καλό… στην υγεία σου και όχι μόνο!
Για να προετοιμαστεί και να δώσει ζωή, το σώμα σου αλλάζει. Ίσως δεν το γνωρίζεις, όμως η φύση είναι ταγμένη με το μέρος σου, εξασφαλίζοντάς σου καλύτερη υγεία για έναν πολύ απλό λόγο: το παιδί σου σε έχει ανάγκη. Κι εσύ όμως από μόνη σου αισθάνεσαι ότι χρειάζεται να προσέχεις περισσότερο τον εαυτό σου από ότι πριν αποκτήσεις παιδιά. Από την άλλη στο νέο σου ρόλο ως μητέρα χρειάζεται να μάθεις γρήγορα να ανταποκρίνεσαι σε πολλαπλές απαιτήσεις. Για να ανταποκριθεί σε αυτήν την πρόκληση ο εγκέφαλός σου χρειάζεται κατά κάποιο τρόπο να εξελιχθεί καθώς η επιβίωση του μωρού σου εξαρτάται από αυτό. Η μεταμόρφωση σου από γυναίκα σε μαμά φέρνει πολλαπλά οφέλη τα οποία σκόπιμο είναι να γνωρίζεις!

• Ο θηλασμός προστατεύει το στήθος σου.
Σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα 47 έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε πάνω από 30 χώρες αναφέρουν ότι όσο περισσότερο καιρό θηλάζει μια μητέρα τόσο μειώνεται η πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο του μαστού. Πιο συγκεκριμένα για κάθε δωδεκάμηνο θηλασμού η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του μαστού ελαττώνεται περίπου κατά 5%. Τα νούμερα αυτά αφορούσαν μητέρες που θήλασαν τα μωρά του ανεξάρτητα από την ηλικία, τη φυλή, τον αριθμό παιδιών που είχαν αποκτήσει. Επίσης, δεν είναι μόνο ο θηλασμός που σας προφυλάσσει από τον καρκίνο του μαστού καθώς τα ίδια οφέλη έχετε κι αν έχετε αποκτήσει παιδί πριν την ηλικία των είκοσι.

• Η εγκυμοσύνη ασπίδα για τις ωοθήκες.
Σύμφωνα με το Ovarian Cancer Center στον Καναδά, για τις γυναίκες που έχουν μείνει περισσότερο από μία φορά έγκυες ή έχουν θηλάσει τα μωρά τους, η πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο των ωοθηκών είναι μειωμένη. Πιο συγκεκριμένα το να μείνεις έγκυος περισσότερο από μία φορά μέσα σε διάστημα πέντε ετών μειώνει το ρίσκο κατά 50%.

• Η τεκνοποίηση προφυλάσσει το ενδομήτριο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς τα αυξημένα επίπεδα της προγεστερόνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και τα χαμηλά επίπεδα των οιστρογόνων αμέσως μετά την εγκυμοσύνη προστατεύουν το ενδομήτριο και μπορεί να βελτιώσουν μια ενδομητρίωση ενώ μπορεί να προφυλάξουν ακόμα και από τον καρκίνο της μήτρας. Πολλές γυναίκες μάλιστα αναφέρουν ότι από τότε που έγιναν μητέρες είχαν λιγότερο επώδυνα συμπτώματα κατά τη διάρκεια της περιόδου.

• Οι μαμάδες αγαπούν τις διαγνωστικές εξετάσεις.
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης διεξάγονται πολλοί διαγνωστικοί έλεγχοι που στόχο έχουν να εντοπίσουν πιθανά μικρόβια ή νοσήματα που πιθανόν να απειλήσουν την υγεία του εμβρύου. Η διάγνωση όμως δίνει την ευκαιρία για σωστή αντιμετώπιση και θεραπεία στο μέλλον. Πέρα από αυτό οι γυναίκες που έχουν αποκτήσει παιδιά είναι πιο συνεπείς στα ραντεβού για ιατρικούς ελέγχους ρουτίνας και πηγαίνουν πιο γρήγορα στο γιατρό όταν αντιμετωπίζουν πρόβλημα υγείας από τις γυναίκες χωρίς παιδιά που έχουν την τάση να αναβάλλουν περισσότερο.

• Αν γίνεις μαμά είναι πιο πιθανό να κόψεις το τσιγάρο.
Σύμφωνα με έρευνα στο BC Center of Excellence For Women’s Health πάνω από τις μισές γυναίκες που μένουν ή προσπαθούν να μείνουν έγκυες προσπαθούν να κόψουν ή μειώνουν το κάπνισμα ενώ ένα ποσοστό το κόβει εντελώς. Πιο συγκεκριμένα η έρευνα αναφέρει ότι μόνο το 25% των γυναικών καπνίζει αμέσως μετά τη γέννα ενώ το 70 με 90% κόβει την κακή συνήθεια για τουλάχιστον ένα χρόνο μετά. Από την άλλη, η επιθυμία και η προσπάθεια για διακοπή του καπνίσματος είναι πιο έντονη (αν και όχι πάντα συστηματική ιδιαίτερα στη χώρα μας) στις μητέρες από ότι στις γυναίκες χωρίς παιδιά.

• Η μητρότητα σε κάνει να προσέχεις τη διατροφή σου.
Οι περισσότερες μαμάδες παραδέχονται ότι μετά την απόκτηση παιδιών προσπαθούν να υιοθετήσουν πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες όχι μονό για χάρη των παιδιών τους αλλά και για να έχουν και οι ίδιες καλύτερη υγεία. Μερικοί από τους στόχους τους είναι να τρώνε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ποικιλία τροφών και μαγειρευτό φαγητό. Επιπλέον αναφέρουν ότι αισθάνονται ότι οι διατροφικές τους συνήθειες αποτελούν πρότυπο προς μίμηση για τα παιδιά τους πράγμα το οποίο έτσι κι αλλιώς ισχύει.

• Η μητρότητα σε κάνει πιο έξυπνη
Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η αμερικανίδα δημοσιογράφος Katherine Ellison στο βιβλίο της «The Mommy Brain» το γυναικείο μυαλό μεταβάλλεται μέσα από τη διαδικασία της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της ανατροφής των παιδιών. Μια μητέρα μπορεί να μη γίνει καλύτερη στα μαθηματικά όμως καθώς εξελίσσεται συμπεριφοριστικά ταυτόχρονα εξελίσσεται και ο εγκέφαλός της. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι καθώς προσηλώνεται στο μωρό της, μαθαίνει να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις λεπτομέρειες, να συγκεντρώνεται περισσότερο στις υποχρεώσεις της ενώ ταυτόχρονα μαθαίνει πολλά. Βιολόγοι τέλος στο Queen University στο Kingston αναφέρουν ότι οι μητέρες δείχνουν ενδιαφέρον για περισσότερα θέματα από ότι πριν αποκτήσουν παιδιά πράγμα που τις ωθεί να ενημερώνονται και άρα να αποκτούν περισσότερες γνώσεις.

• Μαθαίνεις να νοιάζεσαι για τους άλλους
Όταν είσαι ευαίσθητη στις ανάγκες του παιδιού σου μαθαίνεις πώς να είσαι ευαίσθητη και στις ανάγκες των άλλων. Σύμφωνα ωστόσο με το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια υπάρχουν και βιολογικά αίτια που μπορούν να το εξηγήσουν αυτό. Αναφέρεται λοιπόν ότι ιδιαίτερα στις μητέρες που έχουν βρέφος ή μικρό παιδί εκκρίνεται μεγαλύτερη ποσότητα μιας ουσίας που λέγεται οξυτονίνη. Όταν το παιδί κλαίει εκκρίνεται ακόμα περισσότερη οξυτονίνη στον οργανισμό της, που την κάνει να είναι σε εγρήγορση και περισσότερο πρόθυμη να ανταποκριθεί στις ανάγκες του μωρού της. Οι ορμονικές αυτές μεταβολές βοηθούν τη μητέρα να δεθεί με το παιδί της αλλά ταυτόχρονα την προτρέπουν να δείχνει μεγαλύτερη ευαισθησία και στις ανάγκες των άλλων. Μια φροντίδα που συνεχίζει να προσφέρει ακόμα κι όταν τα ορμονικά της επίπεδα επανέλθουν στο φυσιολογικό καθώς έχει αναπτυχθεί η περιοχή στο εγκέφαλό της που σχετίζεται με τις ανθρώπινες σχέσεις.

• Η μητρότητα εκτοξεύει την αυτοεκτίμησή σου στα ύψη!
Δεν είναι τόσο η κοινωνική καταξίωση και η αίσθηση ότι έχουν εκπληρώσει τον αυτοσκοπό τους ως γυναίκες, αυτό που κάνει τις μαμάδες να εκτιμούν περισσότερο τον εαυτό τους. Αυτό που τις βοηθάει να πιστέψουν ότι αξίζουν είναι το ίδιο το μωρό τους. Η αίσθηση ότι ένα πλασματάκι σε θεωρεί το σημαντικότερο πρόσωπο της ζωής του ανεξάρτητα από το ποια είναι η εμφάνισή σου, ο δείκτης νοημοσύνης σου και ο βαθμός επιτυχίας σου, είναι ένας παράγοντας που δικαιολογημένα κάνει τις μητέρες να νιώθουν ότι αξίζουν πολλά!

Categories
ΓΥΝΑΙΚΑ Υγεία

Κυστική Ίνωση: Διατροφικές και άλλες συμβουλές

Τί είναι η κυστική ίνωση και ποιά θα πρέπει να η διατροφική της αντιμετώπιση; Ανακαλύψτε το στο άρθρο που ακλουθεί και ενημερωθείτε σχετικά με αυτή την άγνωστη σε πολλούς νόσο.

Η Κυστική Ίνωση ή αλλιώς Ινοκυστική Νόσος είναι μια ανίατη, ιδιαίτερα απειλητική για την ζωή, γενετική, κληρονομική, μη μεταδοτική ασθένεια της λευκής φυλής. Στην Ελλάδα είναι η πρώτη σε συχνότητα νόσος μετά την Μεσογειακή Αναίμια. Η συχνότητα της είναι 1/2.500 γεννήσεις και ο αριθμός των υγίων φορέων υπολογίζεται σε 5%.

Από τι προκαλείται;
Η Κυστική Ίνωση προκαλείται από την μετάλλαξη ενός γονιδίου. Το ελαττωματικό αυτό γονίδιο προκαλεί το σώμα να παράγει μια αφύσικα παχιά, κολλώδη βλέννα που φράζει τους πνεύμονες και οδηγεί σε επικίνδυνες μολύνσεις των πνευμόνων. Αυτές οι παχιές εκκρίσεις επηρεάζουν επίσης το πάγκρεας, αποτρέποντας τα ένζυμα της πέψης να φθάσουν στο έντερο και να βοηθήσουν στη διάσπαση και απορρόφηση των τροφών. Ωστόσο επειδή οι ασθενείς που πάσχουν από Κυστική Ίνωση είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε αναπνευστικές λοιμώξεις, υποβάλλονται καθημερινά σε φυσιοθεραπεία και σε διάφορες θεραπευτικές αγωγές, με σκοπό την αντιμετώπιση της χρόνιας λοίμωξης του αναπνευστικού και την μείωση της καταστροφής των πνευμόνων.

Ποια άλλα προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει;
Το 95% της νοσηρότητας και θνητότητας των ασθενών σχετίζεται με το αναπνευστικό σύστημα. Άλλα όργανα που πλήττονται από την πάθηση είναι το ήπαρ (κίρρωση) και η καρδιά (δημιουργία πνευμονικής καρδιάς, καρδιακή ανεπάρκεια). Αναπτύσσονται επιπλοκές από μικρή κιόλας ηλικία, όπως διαβήτης, οστεοπόρωση, οστεοπενία, ρευματοειδής αρθρίτιδα και στειρότητα στη πλειοψηφία των ανδρών και δυσκολία σύλληψης αλλά και αποθάρρυνση μιας πιθανής εγκυμοσύνης στις γυναίκες λόγω της κακής αναπνευστικής τους κατάσταση.
Ένα από τα κύρια όμως προβλήματα των ασθενών με Κυστική Ίνωση είναι η ραγδαία μείωση της θρέψης και η δυσκολία στην αύξηση του σωματικού βάρους. Πολλοί είναι οι παράγοντες που εμπλέκονται στην ραγδαία μείωση της θρέψης των ασθενών με Κυστική Ίνωση, όπως η ελλιπής θερμιδική πρόσληψη, οι αυξημένες απώλειες θρεπτικών συστατικών λόγω κακής θρέψης και δυσαπορρόφησης, η αυξημένη κατανάλωση ενέργειας, λόγω του αυξημένου έργου αναπνοής και της χρόνιας ενδοβρογχικής λοίμωξης. Οι ασθενείς με Κυστική Ίνωση συνήθως δεν καταφέρνουν να καλύψουν τις αυξημένες ενεργειακές απαιτήσεις με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της ανάπτυξης στα παιδιά και τηνεγκατάσταση δυσθρεψίας στους ενήλικες, παράγοντες που σχετίζονται με μειωμένη αναπνευστική λειτουργία και μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης Ακόμη και μετά τη χορήγηση εκχυλισμάτων παγκρεατικών ενζύμων οι ενεργειακές ανάγκες δεν αποκαθίστανται 100%

«Σύμμαχος» η διατροφή;
Βελτιώνοντας όμως την διατροφή έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει μια θετική επίδραση στην ασθένεια και την υγεία των πνευμόνων. Τις τελευταίες 2 δεκαετίες παρατηρήθηκε ότι η διατροφή αποτελεί μια ευνοϊκή παράμετρος της υγείας των πνευμόνων, που έχει σαν επακόλουθο την αύξηση του ορίου ζωής των νηπίων, των παιδίων και των νέων ενηλίκων με Κυστική Ίνωση. Οι κύριοι στόχοι της διατροφικής αντιμετώπισης των ασθενών με Κυστική Ίνωση είναι οι εξής:
1. Αύξηση της διαιτητικής πρόσληψης.
2. Ελαχιστοποίηση της απώλειας υγρών και ηλεκτρολυτών μέσω ελέγχου της διάρροιας και της στεατόρροιας.
3. Αναπλήρωση των απωλειών σε ηλεκτρολύτες ,βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία
4. Χορήγηση επαρκούς ποσότητας απαραίτητων λιπαρών οξέων.
5. Επαρκής αναπλήρωση των παγκρεατικών ενζύμων που δεν μπορεί να παράγει το ίδιο το πάγκρεας με εξωτερική χορήγηση, ώστε να γίνει η πέψη του λίπους της τροφής και να αντιμετωπιστεί η στεατόρροια.
6. Πρόληψη οιδήματος.
7. Πρόληψη αναιμίας.
8. Πρόληψη πνευμονικής νόσου και άλλων επιπλοκών που σχετίζονται με την νόσο, όπως ο διαβήτης, η οστεοπόρωση, η ηπατική νόσος και τα καρδιαγγειακά.
9. Αντιμετώπιση της διάρροιας που πιθανώς οφείλεται σε δυσανεξία στη λακτόζη.
10. Μείωση του έργου αναπνοής με σωστό σχεδιασμό διαιτολογίου.
11. Απόκτηση διατροφικών συνηθειών που διαευκολύνουν την αντιμετώπιση των διαφόρων επιπλοκώντης νόσου.

Οι διατροφικές συστάσεις πρέπει να είναι εξατομικευμένες, ανάλογα με τις ατομικές ενεργειακές απαιτήσεις, την ηλικία, το φύλλο, το βαθμό παγκρεατικής δυσλειτουργίας, το επίπεδο αναπνευστικής λειτουργίας και την παρουσία ειδικών επιπλοκών της νόσου, όπως ηπατική βλάβη ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Η Κυστική Ίνωση χαρακτηρίζεται από υπερμεταβολισμό γι’ αυτό οι ασθενείς χρειάζονται μια υπερθερμιδική διατροφή. Μία υψηλή σε θερμίδες και λίπος δίαιτα είναι δυνατόν να επιτύχει φυσιολογική ανάπτυξη, βελτιώνοντας το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών με Κυστική Ίνωση. Για το λόγο αυτό οι ασθενείς επιβάλλεται να εφαρμόζουν υπερθερμιδικό διαιτολόγιο.

Διατροφικές – Διαιτολογικές Συστάσεις
• Οι ημερήσιες θερμιδικές ανάγκες υπολογίζονται σύμφωνα με μελέτες στις 120-150% RDA.
• Το Λίπος στο 35-50% της συνολικής θερμιδικής πρόσληψης. Έχει αποδειχθεί συμφωνά με έρευνες ότι τα λίπη όπως το λινολενίκο οξύ, τα ω-3 λιπαρά οξέα και τα τριγλυκερίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιβίωση του σωματικού βάρους και στην καλύτερη ανάπτυξη.
• Η Πρωτείνη στο 15-20% της συνολικής θερμιδικής πρόσληψης.
Οι ανάγκες σε πρωτεΐνη είναι ιδιαίτερα αυξημένες λόγω του υποσιτισμού και για την αποκατάσταση της πνευμονικής λειτουργίας.
• Οι Υδατάνθρακες στο 40-45% της συνολικής θερμιδικής πρόσληψης.
Οι υδατάνθρακες πρέπει να κατανέμονται ομοιόμορφα μέσα στην ημέρα για να μην δυσχεραίνουν το αναπνευστικό έργο.
• Επαρκής ποσότητα υγρών και νατρίου λόγω της διάρροιας, του πυρετού και των αυξημένων επιπέδων του ιδρώτα σε ηλεκτρολύτες.
• Λιποδιαλυτές βιταμίνες (A,D,E,K) Η αντιοξειδωτική προστασία φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στο χειρισμό της Κυστικής Ϊνωσης για τον λόγο αυτό χορηγούνται συμπληρώματα λιποδιαλυτών βιταμινών.

Η τακτική διαιτολογική παρακολούθηση αποσκοπεί στην εκτίμηση των προσλαμβανόμενων θερμίδων, στην ρύθμιση της δοσολογίας των παγκρεατικών ενζύμων και των συμπληρωμάτων βιταμινών και στην έγκαιρη διαιτολογική παρέμβαση για τη διόρθωση των ελλειμμάτων.