Categories
Ανάπτυξη ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Εκπαίδευση τουαλέτας σε 3 εβδομάδες

Αυτή, είναι η καλύτερη εποχή για να ξεκινήσετε την εκπαίδευση τουαλέτας – ιδιαίτερα αν η ηλικία του παιδιού σας είναι μεταξύ 2 και 3 ετών. Ακολουθείστε λοιπόν το πρόγραμμα εκπαίδευσης που σας προτείνουμε και πείτε αντίο στην πάνα!

Πότε είναι έτοιμο
Γενικά, μερικές ενδείξεις ότι ένα παιδί είναι έτοιμο να κόψει την πάνα είναι να μένει η πάνα στεγνή για περισσότερο από δύο ώρες και να ξυπνά το παιδί το πρωί και η πάνα του να είναι στεγνή. Επίσης, να είναι αρκετά ώριμο ώστε να μπορεί να ακολουθήσει απλές οδηγίες και να εκφραστεί με λέξεις. Φυσικά κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Μερικά παιδιά συνηθίζουν στη χρήση του γιο-γιο μέσα σε δύο εβδομάδες όμως άλλα μπορεί να χρειαστούν μήνες μέχρι να τα καταφέρουν. Ακολουθώντας τα σωστά βήματα και με σταθερή, ήρεμη και χωρίς πιέσεις στάση θα πείτε σύντομα «αντίο» στην πάνα. Αν, πάντως, το παιδί μετά από δύο εβδομάδες συστηματικής εκπαίδευσης αρνείται να χρησιμοποιήσει το γιο-γιο και αντιδρά έντονα θα πρέπει να εγκαταλείψετε την προσπάθεια και να το επιχειρήσετε πάλι σε μερικούς μήνες.

Πρόγραμμα εκπαίδευση στο γιο-γιο 3 εβδομάδων

1η εβδομάδα: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ
Επιλέξτε για να ξεκινήσετε μια περίοδο που δεν θα είναι πολύ φορτωμένη από υποχρεώσεις ώστε να είστε χαλαρή και να έχετε χρόνο να αφιερώσετε στο παιδί και στο θέμα γιο-γιο. Την περίοδο πριν ξεκινήσετε:
• Αφήστε το παιδί να σας βλέπει κάθε φορά που χρησιμοποιείτε την τουαλέτα. Πολλές φορές βοηθάει να γίνει η ταύτιση ανάλογα με το φύλο του παιδιού. Δηλαδή η μαμά να πηγαίνει στην τουαλέτα με το κοριτσάκι και ο μπαμπάς με το αγοράκι.
• Πηγαίνετε μαζί στο κατάστημα κι αφήστε το να διαλέξει το γιο-γιο που του αρέσει. Κάποια μοιάζουν με ζωάκια, άλλα με αυτοκινητάκια, άλλα παίζουν μουσική.
• Σε αυτή τη φάση θα πρέπει να αποφύγετε να πάρετε ειδικό κάθισμα για την λεκάνη του μπάνιου καθώς πολλά παιδιά αισθάνονται ανασφάλεια όταν τα πόδια τους δεν πατούν κάτω.
• Σηκώστε χαλιά και τάπητες. Γενικά θα πρέπει να είστε προετοιμασμένη ότι για κάποιο διάστημα το παιδί θα λερώνει και θα λερώνεται.

2η εβδομάδα: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Καθώς ξεκινάει η εκπαίδευση, το μικρούλι σας μπορεί να έχει την πρώτη επιτυχία στο γιο-γιο είτε αμέσως, είτε επτά με δέκα ημέρες μετά. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις παιδιών που αργούν περισσότερο.
• Φροντίστε το γιο-γιο να είναι σε άμεση πρόσβαση. Προς το παρόν δεν θα πρέπει να είναι σε συγκεκριμένο σταθερό σημείο π.χ. στο μπάνιο αλλά να σας συνοδεύει όπου βρίσκεται το παιδί: στο σαλόνι, στη βεράντα, στον κήπο, παντού.
• Βγάλτε την πάνα. Κάποια παιδιά δεν τα πάνε καλά με την ενδιάμεση φάση (δηλαδή να φορούν πάνα ενώ χρησιμοποιούν το γιο γιο) και δεν τα καταφέρνουν παρά μόνο αν βγάλουν για πάντα την πάνα. Αφήστε, λοιπόν, το παιδί χωρίς πάνα και με όσο το δυνατόν πιο λίγα ρούχα. Για τα κοριτσάκια ένα κοντό φόρεμα είναι η ιδανική επιλογή και για το αγοράκια ένα μακρύ μακό μπλουζάκι.
• Αποφασίστε ποιες λέξεις θα χρησιμοποιείτε. Εκφράσεις δηλαδή που θα συνδέονται με το θέμα τουαλέτα, όπως π.χ. «θέλεις τσίσα;» ή «θέλεις να κάτσεις στο γιο-γιο»;
• Ενθαρρύνετε χωρίς πίεση. Προτρέψτε το παιδί να κάθετε συχνά στο γιο-γιο κατά τη διάρκεια της μέρας χωρίς όμως να το πιέζετε. Μπορεί να κάνει τσίσα μπορεί όμως και όχι.
• Δώστε στο παιδί επιβράβευση όταν τα καταφέρει. Χρησιμοποιήστε λέξεις όπως: μπράβο ή τα κατάφερες! Αποφύγετε όμως εκφράσεις όπως «τώρα μεγάλωσες» γιατί κάποια παιδιά μπορεί να κάνουν πισωγύρισμα ιδιαίτερα όταν βλέπουν ότι τα μικρότερα αδερφάκια κερδίζουν μεγαλύτερη προσοχή.
• Σε κάθε ατύχημα διατηρείστε την ψυχραιμία σας. Αποφύγετε λέξεις όπως «πάλι λερώθηκες» ή «πω πω τι έκανες» αλλά ούτε να διακωμωδείτε την κατάσταση. Καθαρίστε και στη συνέχεια αλλάξτε το παιδί υπενθυμίζοντας με ήρεμο τρόπο τι πρέπει να κάνει την επόμενη φορά ώστε να κάνει τις σωστές συνδέσεις.

3η εβδομάδα: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ
Ακόμα κι αν έχει πιάσει πλέον το νόημα, τα ατυχήματα είναι μέσα στο πρόγραμμα. Σε αυτή τη φάση είναι σημαντικό το παιδί να κατανοήσει ότι πρέπει να εκφράζει εγκαίρως την ανάγκη του.
• Καθιερώστε κάποιες συνήθειες. Όπως να παροτρύνετε το παιδί να χρησιμοποιεί την τουαλέτα αμέσως μόλις ξυπνήσει το πρωί και πριν κοιμηθεί το βράδυ ή μετά τη βόλτα στις κούνιες καθιερώνοντας μια στοιχειώδη ρουτίνα.
 Φοράτε στο παιδί ρούχα, που μπαίνουν και βγαίνουν γρήγορα π.χ. παντελονάκια με λάστιχο ή κοντά φορεματάκια έτσι ώστε να μην καθυστερείτε όταν χρειάζεται το παιδί να χρησιμοποιήσει το γιο-γιο. Αποφύγετε οπωσδήποτε ρούχα με κουμπιά, φερμουάρ ή τιράντες.
 Αναγνωρίστε τα σημάδια. Θα πρέπει να υπενθυμίζετε ή να παροτρύνετε το παιδί να χρησιμοποιήσει το γιο-γιο όταν το βλέπετε να σταυρώνει τα πόδια, να σφίγγεται ή να σταματά περιέργως να παίζει. Γενικά, να θυμάστε ότι ένα μικρό παιδί χρειάζεται να χρησιμοποιεί το γιο-γιο περίπου κάθε δύο με τρεις ώρες.
 Ανταποκριθείτε όσο το δυνατόν πιο σύντομα όταν το παιδί εκφράσει την ανάγκη του. Να θυμάστε ότι δεν θα σας το πει παρά μόνο την τελευταία στιγμή, δηλαδή όταν δεν θα μπορεί να κρατηθεί άλλο. Γι’ αυτό κινηθείτε γρήγορα αποφεύγοντας να αφήνετε το παιδί να περιμένει.
• Οπλιστείτε με υπομονή. Πολλές φορές το παιδί μπορεί να σας πει ότι θέλει να πάει τουαλέτα και μόλις φτάσετε εκεί να μην κάνει τίποτα. Αυτό μπορεί να συμβεί ιδιαίτερα αν είστε σε ξένο περιβάλλον. Μην το αγχώνετε ή το πιέζετε. Υποστηρίξτε το όσες φορές κι αν σας το ζητήσει.
• Έχετε σε κάθε έξοδο μαζί σας το γιο-γιο, μωρομάντιλα και μια αλλαξιά ρούχα. Να θυμάστε ότι μερικά παιδιά δεν αισθάνονται άνετα να κάνουν την ανάγκη τους στο χώμα, στο δρόμο ή σε ξένες τουαλέτες.
• Δείξτε κατανόηση και διακριτικότητα. Αν λερωθεί μπροστά σε άλλους αποσύρετε το παιδί σε ένα ήσυχο δωμάτιο για να το αλλάξετε και καθησυχάστε το, αποφεύγοντας τα σχόλια μπροστά στους άλλους.

Tip: Αποφύγετε να ξεκινήστε την εκπαίδευση αν το παιδί έχει βιώσει μια σημαντική αλλαγή π.χ. αν μετακομίσατε ή απέκτησε αδερφάκι.

 

Categories
Ανάπτυξη ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Πώς θα μάθει να τρώει μόνο του;

Με τη δική σας βοήθεια και με λίγη υπομονή, επιμονή και εμπιστοσύνη, το μικρό σας σύντομα θα μπορεί να τρώει χρησιμοποιώντας όχι μόνο τα χεράκια του, αλλά και το κουτάλι ή το πιρουνάκι του!

Με τη δική σας βοήθεια και με λίγη υπομονή, επιμονή και εμπιστοσύνη, το μικρό σας σύντομα θα μπορεί να τρώει χρησιμοποιώντας όχι μόνο τα χεράκια του, αλλά και το κουτάλι ή το πιρουνάκι του!

 

Το παιδί πρέπει να ενθαρρύνεται από μικρή ηλικία να μάθει να τρώει μόνο του. Η συγκεκριμένη διαδικασία, μπορεί να βελτιώσει τη σχέση του παιδιού με το φαγητό, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ένα καλό ορόσημο αυτονόμησης και μια δεξιότητα που μπορεί να του φανεί χρήσιμη στον παιδικό σταθμό και στο νηπιαγωγείο. Ορίστε πώς μπορείτε να το ενθαρρύνετε:

  • Προτρέψτε όσο το δυνατόν πιο νωρίς το παιδί σας να μάθει να τρώει μόνο του. Ακόμα κι όταν το ταΐζετε το γάλα με το μπουκάλι, βάλτε (από τους έξι μήνες και μετά) τα χεράκια του πάνω στο μπιμπερό ενθαρρύνοντάς το να μάθει σιγά-σιγά  να το κρατάει μόνο του.
  • Καθώς το παιδί μεγαλώνει καλό είναι να προγραμματίσετε κάποια γεύματα π.χ. το μεσημεριανό να τα τρώει τις ώρες που τρώτε κι εσείς. Βάλτε το καρεκλάκι του φαγητού δίπλα στο τραπέζι της κουζίνας έτσι ώστε να σας βλέπει την ώρα που τρώτε.
  • Αφήσετε το παιδί να φάει με τα χεράκια του ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται ότι περισσότερο θα παίζει με το φαγητό του παρά θα τρώει. Αυτός είναι ένας εγγυημένος τρόπος για να πειραματιστεί και να εξοικειωθεί με το φαγητό.
  • Στην επόμενη φάση μπορείτε να του σερβίρετε το φαγητό σε άθραυστο παιδικό σερβίτσιο με ένα παιδικό κουταλάκι ή πιρουνάκι. Στην αρχή μπορεί απλώς να παίζει με αυτά π.χ. να χτυπά στο τραπεζάκι του το κουτάλι. Καθώς όμως σας παρατηρεί να τρώτε είναι σίγουρο ότι θα προσπαθήσει να σας μιμηθεί.
  • Μην αγχώνεστε για το πόσο έφαγε το παιδί. Στόχος σας είναι να μάθει να τρώει μόνο του και να αγαπήσει το φαγητό.
  • Μέχρι να μάθει να τρώει είναι δεδομένο ότι θα λερώνει και θα λερώνεται. Το καλοκαίρι πάντως είναι ιδανική εποχή να το ενθαρρύνετε να μάθει να τρώει μόνο του γιατί δεν υπάρχουν χαλιά και ο ρουχισμός του είναι ελαφρύς.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Μαθήματα… ήττας

H αληθινή αποτυχία στη ζωή, είναι αυτή που δεν μας έγινε μάθημα…

Τα μικρά παιδάκια όταν χάνουν στο επιτραπέζιο παιχνίδι ή δεν μπορούν να τελειώσουν το παζλ που με τόσο ενθουσιασμό ξεκίνησαν, ξεσπάνε σε ουρλιαχτά και φωνές αφού δεν έχουν μάθει ακόμα να ελέγχουν τα συναισθήματά τους. Μεγαλώνοντας όμως αρχίζουν σιγά-σιγά να συνειδητοποιούν ότι δεν μπορούν πάντα να νικάνε και συγχρόνως κατανοούν τα αισθήματα των άλλων ανθρώπων, κάτι που περιορίζει τις έντονες αντιδράσεις. Μέχρι τότε όμως βοηθήστε το παιδί σας να μάθει να χάνει με… αξιοπρέπεια ακολουθώντας τα παρακάτω:

  • Εξηγήστε του το ρόλο που παίζει ο παράγοντας «τύχη» ώστε το παιδί να καταλάβει ότι η νίκη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο καλό είναι.
  • Μάθετέ το να δίνει συγχαρητήρια στους συμπαίχτες του και στους αντιπάλους του στο τέλος κάθε παιχνιδιού.
  • Χειροκροτήστε τις προσπάθειές του κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού ειδικά όταν δεν έχουν να κάνουν με τη νίκη αλλά για παράδειγμα, περιμένει υπομονετικά τη σειρά του. Έτσι θα  καταλάβει ότι ο τρόπος που παίζει είναι πιο σημαντικός από το τελικό αποτέλεσμα του παιχνιδιού.

Τα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν πως όταν κάτι πάει στραβά τώρα, μπορεί και να «ισιώσει» μελλοντικά και θεωρούν πώς αν χάσουν μια φορά, θα είναι για πάντα χαμένοι. Αυτό συμβαίνει πιο έντονα στα πρώτα σχολικά χρόνια που αρχίζουν να «οριοθετούν» τον εαυτό τους ως «καλό» ή «κακό» σε κάτι με το οποίο καταπιάνονται. Τι κάνουμε λοιπόν;

  • Καταρχάς αναγνωρίζουμε το άγχος τους και τους λέμε ότι ακόμα και οι καλύτεροι αθλητές έχουν τις κακές και τις καλές τους μέρες.
  • Φροντίζουμε να εκθέτουμε σταδιακά το παιδί μας σε μικρές… απογοητεύσεις, ώστε να εξασκηθεί σε αυτές τις καταστάσεις. Έτσι δεν του αγοράζουμε, για παράδειγμα, κάθε φορά που πάμε στο σούπερμαρκετ κι από ένα γλυκό.
  • Δεν του μιλάμε αμέσως μόλις τελειώσει το παιχνίδι αλλά περιμένουμε πρώτα να ηρεμήσει και ύστερα του εξηγούμε ότι δεν έπρεπε να ξεσπάσει και να κλοτσήσει την μπάλα μακριά.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Έχει φύλο το παιχνίδι;

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ακράδαντα πως τα αυτοκινητάκια είναι για τα αγόρια και οι κούκλες για τα κορίτσια. Μήπως έφτασε η στιγμή να αναθεωρήσουμε τις απόψεις μας και να αφήσουμε τα μικρά μας να παίξουν… ελεύθερα;

Αν και υπάρχει μια τάση τα αγόρια να δείχνουν περισσότερο ενδιαφέρον για οτιδήποτε κινείται, πράγμα που δικαιολογεί την αδυναμία τους στα αυτοκινητάκια, η αλήθεια είναι ότι οι προτιμήσεις των δύο φύλων διαμορφώνονται καθώς μεγαλώνουν από τις κατευθύνσεις που δίνουν οι γονείς. Οι γονείς είναι αυτοί που θα δώσουν αυτοκινητάκια ή στρατιωτάκια στο αγόρι, ενθαρρύνοντάς το να είναι περισσότερο δραστήριο και μαχητικό και κούκλες ή κουζινικά στο κορίτσι, ενθαρρύνοντάς το να είναι στοργικό και τρυφερό.

Σύμφωνα όμως με τους ειδικούς, είναι σημαντικό για τα δύο φύλα να παίζουν με όλα τα παιχνίδια, πράγμα που εξασφαλίζει ερεθίσματα για την ανάπτυξη διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου. Έρευνες δείχνουν ότι κορίτσια που παίζουν με τουβλάκια και παιχνίδια που γενικά προτιμούν τα αγόρια είναι πιο καλά στα μαθηματικά, στις τεχνικές επιστήμες και στη λήψη αποφάσεων. Από την άλλη, τα αγόρια μπορεί ν’ αφήνουν πολλά από τα καλλιτεχνικά τους ταλέντα ανεκμετάλλευτα, επειδή δεν τους δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να τα ανακαλύψουν ή να τα εκφράσουν στο παιχνίδι. Δίνοντας, λοιπόν, στο παιδί την ευκαιρία να εκφράσει στοιχεία από τη καθιερωμένη συμπεριφορά του αντίθετου φύλου μέσα στο παιχνίδι, νιώθει πιο γεμάτο και ολοκληρωμένο!

Γι’ αυτό:

  • Δώστε στο αγόρι σας την ευκαιρία ν’ ασχοληθεί με παιχνίδια που σχετίζονται με την τέχνη, π.χ. ζωγραφική, χειροτεχνία, τραγούδι και στο κορίτσι την ευκαιρία να κάνει κατασκευές με τουβλάκια ή άλλα υλικά.
  • Παίξτε με το αγόρι παιχνίδια που ενθαρρύνουν την έκφραση συναισθημάτων, όπως κουκλοθέατρο και θεατρικό παιχνίδι. Εξασφαλίστε στο κοριτσάκι σας ευκαιρίες για περισσότερη δράση, ενθαρρύνοντάς το να παίξει ομαδικά παιχνίδια ή να συμμετέχει σε σπορ.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Τα παιδιά γεννιούνται χαρούμενα ή γίνονται;

Είναι πιθανό να είναι το παιδί γενετικά χαρούμενο ή δυστυχισμένο;Υπάρχουν παιδιά που κάνουν αστείες γκριμάτσες όταν πέφτουν κάτω και άλλα που σηκώνουν τη γειτονιά στο πόδι επειδή τους βάλαμε λιγότερο σιρόπι από αυτό που ήθελαν στο παγωτό τους. Μήπως, τελικά, τα παιδιά μας γεννιούνται με παραξενιές; Πολλοί γονείς θα σπεύσουν να απαντήσουν θετικά. Οι επιστήμονες από την άλλη, δηλώνουν πως εφόσον η ευτυχία είναι συναίσθημα και όχι ένα κληρονομικό χαρακτηριστικό, η φυσική διάθεση ενός παιδιού (αν είναι αισιόδοξο ή όχι), μπορεί να παίξει ρόλο στο πώς θα εξελιχθεί. Η αλήθεια είναι όμως ότι όποια κι αν είναι η ιδιοσυγκρασία του μικρού μας, με τη δική μας στήριξη θα γίνει ένας πλήρης και ευτυχισμένος ενήλικας.

Η προσωπικότητα ενός ανθρώπου ελέγχεται από τους μετωπιαίους λοβούς του εγκεφάλου. Εδώ ακριβώς βρίσκονται τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα. Συγκεκριμένα, τα «καλά» συναισθήματα βρίσκονται στο αριστερό ημισφαίριο, ενώ τα «κακά» στο δεξί. Οι άνθρωποι με πιο θετική στάση ζωής τείνουν να έχουν περισσότερη κινητικότητα στο αριστερό ημισφαίριο.

Τελικά πώς θα κάνω το παιδί μου ευτυχισμένο;
Τα καλά νέα είναι πως η ισορροπία μεταξύ των δύο ημισφαιρίων δεν είναι σταθερή και καθορίζεται από τις εμπειρίες του παιδιού. Κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτή παίζει η σχέση που έχει το παιδί μαζί μας. Συγκεκριμένα, οι μετωπιαίοι λοβοί συνεχίζουν να αναπτύσσονται μέχρι και το τέλος περίπου της εφηβείας. Επομένως, έχουμε όλο το χρόνο που χρειάζεται για να κάνουμε το παιδί μας χαρούμενο. Η ευτυχία και η πληρότητα ενός παιδιού εξαρτάται (και επιστημονικά) σε μεγάλο βαθμό από εμάς. Όσο είμαστε θετικοί και το μεγαλώνουμε με αγάπη, τόσο πιο χαρούμενο θα είναι το παιδί μας!

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Οικογενειακή ζωή

Δώστε το καλό παράδειγμα!

Το γλυκό σας παιδάκι έχει αρχίσει τελευταία να αντιγράφει πιστά τον τρόπο ζωής και τις συνήθειές σας. Εκμεταλλευτείτε αυτήν την τάση και γίνετε το καλύτερο πρότυπο για χάρη του!

Προσποιείται πως οδηγεί ένα αυτοκίνητο, φοράει τις γόβες σας, κοιμίζει την κούκλα αφού τη σκεπάσει για να μην κρυώσει, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που το ακούτε να μαλώνει το αρκουδάκι επειδή δεν έφαγε όλο του το φαγητό! Με μεγάλη όρεξη ο άγγελός σας καταγράφει στο μυαλουδάκι του αυτά που καθημερινά λέτε ή κάνετε προσπαθώντας με τη σειρά του να πει ή να κάνει όλα όσα αφομοίωσε. Σας αντιγράφει και… το δείχνει!

 

Μίμηση σημαίνει γνώση

Σαν ένα μικρός κατάσκοπος έχει τα μάτια του ανοικτά και τα αφτιά του τεντωμένα. Παρατηρεί και ακούει με μεγάλη προσοχή οτιδήποτε του κινήσει το ενδιαφέρον προσπαθώντας να συγκρατήσει στη μνήμη του όλες τις νέες πληροφορίες, από όπου και αν προέρχονται (τηλεόραση, ραδιόφωνο, γείτονες, συγγενείς, άγνωστοι στη διάρκεια μιας βόλτας κ.λπ.), των οποίων γίνεται αποδέκτης. Στη συνέχεια περπατά όπως περπάταγε ο ηθοποιός της σειράς που παρακολουθούσε, φοράει τα γυαλιά σας, επαναλαμβάνει όσα σας έλεγε η φίλη σας. Το μικρούλι σας δεν χάνει ευκαιρία να μιμείται τα πάντα!

Πρέπει να ξέρετε πως η μίμηση είναι ένας τρόπος για να ανακαλύψει το παιδί τον κόσμο και να καταλάβει πώς λειτουργεί. Αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα στάδια στην πορεία της ανάπτυξής του, αφού “αντιγράφοντας” πράξεις ή συμπεριφορές και επαναλαμβάνοντας λέξεις μαθαίνει τόσα πολλά καινούρια πράγματα! Για όλα τα παιδιά η μίμηση δεν είναι κάποιο παιχνίδι, αλλά μια οδός που οδηγεί σε… απάτητα μονοπάτια γνώσης, σε πρωτόγνωρες εμπειρίες, σε ανεξερεύνητους κόσμους! Επίσης, μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας, το παιδάκι σας προσπαθεί να ικανοποιήσει το ίδιο δικές του ανάγκες, όπως για παράδειγμα να φορέσει μόνο του την μπλούζα όπως σας έχει δει να φοράτε εσείς τη δική σας, να βάλει τις κάλτσες του ή να χτενιστεί ακριβώς όπως κάνετε εσείς. Έτσι, σιγά-σιγά μαθαίνει να αυτοεξυπηρετείται.

 

Το καλύτερο πρότυπο: εσείς

Στα μάτια κάθε παιδιού (κυρίως τα πρώτα χρόνια της ζωής) οι γονείς του είναι οι πιο καλοί και οι πιο σπουδαίοι άνθρωποι ολόκληρου του κόσμου! Είναι οι άνθρωποι που ξέρουν τα πάντα, που λύνουν όλες τις απορίες, που μπορούν να καταφέρουν ακόμα και αυτό που φαίνεται αδύνατο ή ακατόρθωτο. Σας θαυμάζει τόσο πολύ που θέλει να σας μοιάσει, να γίνει το καλύτερο παιδί! Αποτελείτε το πιο σημαντικό πρότυπο συμπεριφοράς και είναι λογικό να επαναλαμβάνει τις κουβέντες σας, να συμπεριφέρεται όπως συμπεριφέρεστε, να κάνει ό,τι κάνετε.

Ακριβώς λοιπόν επειδή το μικρό σας είναι περισσότερο δεικτικό από ποτέ, οι ειδικοί υποστηρίζουν πως τώρα είναι η κατάλληλη περίοδος για να αποκομίσει από εσάς τα στοιχεία που θα το βοηθήσουν να διαμορφώσει την προσωπικότητά του αλλά και να υιοθετήσει σωστές συνήθειες που θα το συντροφεύουν μια ζωή. Μέσα από τη συμπεριφορά και τον τρόπο ζωής σας μπορείτε να προσφέρετε στον πρωταγωνιστή της ζωής σας πλούσια ερεθίσματα και κατάλληλες-σωστές πληροφορίες για να “πλάσετε” έναν σωστό χαρακτήρα.

Γνωρίζοντας πως η δική σας συμπεριφορά έχει ισχυρό αντίκτυπο στο παιδί, φροντίστε να του μεταδώσετε τα θετικά στοιχεία που θα θέλατε να έχει ο δικός του τρόπος συμπεριφοράς. Αφήστε το λοιπόν να μιμηθεί τις γκριμάτσες, τις αντιδράσεις, τις συνήθειές σας και, αν καμιά φορά η μίμηση σας φανεί αστεία, προσπαθήστε να συγκρατήσετε το γέλιο σας, γιατί ένα είναι σίγουρο: το μικρό σας δεν θα γελάσει!

Το ξέρατε; Πιο έξυπνα φαίνεται να είναι τα παιδιά που μιμούνται τους γονείς τους και κυρίως τη μαμά τους! Καναδική έρευνα αποκάλυψε πως τα παιδιά αυτά μπορούν να αντιληφθούν πολύ πιο εύκολα τους κανόνες της ζωής, κατανοώντας νωρίς το σωστό και το λάθος, σε σχέση με τα παιδιά που μιμούνταν λιγότερο. Οι ειδικοί μελέτησαν τη μιμητική συμπεριφορά νηπίων ηλικίας 14 και 22 μηνών και κατέληξαν πως εκείνα που αντέγραφαν τη μητέρα τους μαθαίνουν πιο γρήγορα, αποκτούν πιο γρήγορα καλή κριτική σκέψη και έχουν περισσότερο ανεπτυγμένη την παρατηρητικότητά.

 

Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου

Όπως επισημαίνουν οι ψυχολόγοι, τα παιδιά μικρής κυρίως ηλικίας υιοθετούν πολύ πιο εύκολα συνήθειες που βλέπουν από εσάς (πράξεις) παρά όσα τα συμβουλεύετε να κάνουν (λόγια). Αν π.χ. το παιδί βλέπει καθημερινά εσάς να βουρτσίζετε τα δόντια σας, είναι πολύ πιο πιθανό να αρχίσει και εκείνο να πλένει τα δοντάκια του παρά αν του πείτε απλώς ότι πρέπει να το κάνει. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πόσο σημαντικό είναι τα παιδιά να βλέπουν εμάς να κάνουμε αυτό που πιστεύουμε πως είναι σωστό. Γιατί δεν αρκεί μόνο να λέμε κάτι, πρέπει να το υποστηρίζουμε και με την ανάλογη πράξη. Για παράδειγμα, μην περιμένετε το παιδί…

  • …Να φορά ζώνη στο αυτοκίνητο όταν εσείς την ξεχνάτε συνεχώς. Αντιλαμβάνεται πως, αφού δεν τη φοράτε εσείς, δεν είναι και τόσο απαραίτητη. Μια καλή ιδέα είναι να εφαρμόσετε… το νόμο της ζώνης σε όσους επιβιβάζονται στο αυτοκίνητο ακόμα και για μια μικρή απόσταση.
  • …Να μη βλέπει πολλή τηλεόραση όταν εσείς παρακολουθείτε με τις ώρες! Αφού δείτε μαζί την εκπομπή ή τη σειρά που θέλετε, κλείστε την τηλεόραση και παίξτε, κουβεντιάστε, πηγαίνετε βόλτα.
  • …Να μην τρώει πολλά γλυκά, γιατί θα χαλάσουν τα δοντάκια, όταν εσείς εφοδιάζετε το σπίτι με σοκολάτες τις οποίες απολαμβάνετε καθημερινά. Καλό είναι να του μάθετε πως πρέπει να τρώει τα πάντα με μέτρο.
  • …Να αγαπά και να μη χτυπά τα άλλα παιδάκια όταν εσείς χρησιμοποιείτε το ξύλο κάθε φορά που σας φέρνει αντίρρηση. Το ξύλο δεν είναι σε καμιά περίπτωση μέσο διαπαιδαγώγησης.
  • …Να μη βρίζει όταν σας ακούει να… στολίζετε τον άλλο οδηγό επειδή πάει αργά ή τον περαστικό που έριξε κατά λάθος τον καφέ του πάνω σας! Προσπαθήστε να διαχειρίζεστε με άλλο τρόπο το θυμό ή τα νεύρα σας.
  • …Να λέει την αλήθεια όταν σας έχει πιάσει να ψεύδεστε! Ακόμα και η δικαιολογία για να αναβάλετε μια συνάντηση φαντάζει στα μάτια του τεράστιο ψέμα. Καλύτερα λοιπόν να είστε πιο προσεκτικοί! Επίσης, εξηγήστε του πως πρέπει να λέει πάντα την αλήθεια και ειδικά στη μαμά και στον μπαμπά.
  • …Να είναι ευγενικό όταν δεν χρησιμοποιείτε και τόσο συχνά τις λέξεις “ευχαριστώ”, “παρακαλώ”, “συγνώμη”. Αν έχει καθημερινά τέτοια ακούσματα από εσάς, είναι σίγουρο πως θα εντάξει στο λεξιλόγιό του τους πρώτους κανόνες ευγένειας.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Οργισμένα… νιάτα!

Όλο και πιο θυμωμένα μοιάζουν να είναι τα παιδιά της εποχής μας… Αλήθεια, από πού πηγάζει όλος αυτός ο θυμός και τι μπορούμε να κάνουμε για να επαναφέρουμε το χαμόγελο στα κατσουφιασμένα τους μουτράκια;

να αντιδράσω; Βοηθώντας το μικρό μας να “γνωρίσει” τον εαυτό του, το βοηθάμε ταυτόχρονα να μάθει να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να οργανώνει τις σκέψεις του και να επιλέγει τον τρόπο μέσω του οποίου μπορεί να τα αντιμετωπίσει.

 

  1. Λέξεις

Είμαι λυπημένος, στεναχωρημένος, θυμωμένος, εξοργισμένος… Ντρέπομαι… Νιώθω αδικημένος, ταπεινωμένος, παρεξηγημένος… Είναι απίστευτο πόσες λέξεις υπάρχουν για να περιγράψει κανείς τον θυμό του. Όσο πιο εύκολα καταφέρει να περιγράψει το μικρό μας το πώς νιώθει, τόσο πιο εύκολα θα μπορέσει να “βγάλει” από μέσα του τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει – και ακόμα πιο εύκολα θα μπορέσουμε κι εμείς να το βοηθήσουμε όχι μόνο να τα αντιμετωπίσει, αλλά και να τα ξεπεράσει.

 

  1. Έκφραση

Όταν θυμώνουμε, πώς “θα πρέπει” να “εκφραζόμαστε”; Σε καμία περίπτωση δεν είναι λύση το να σηκώνουμε το χέρι μας ή το να σπάμε αντικείμενα. Υπάρχουν άλλοι τρόποι να εκφράσουμε τον θυμό μας όταν οι λέξεις… δεν είναι αρκετές. Π.χ. μπορούμε να ζωγραφίσουμε τα συναισθήματά μας. Να κάνουμε κομματάκια μια παλιά εφημερίδα (την οποία στη συνέχεια θα πρέπει να ανακυκλώσουμε κι όχι να την αφήσουμε σκορπισμένη σε όλο το σπίτι…). Να αγκαλιάσουμε το αρκουδάκι μας τόσο πολύ σφιχτά που να ξεχάσουμε τα πάντα. Να πάμε στο δωμάτιό μας να σκεφτούμε. Να ακούσουμε μουσική στο τέρμα. Να παίξουμε μαξιλαροπόλεμο ή να το ρίξουμε στο μπάσκετ, το ποδόσφαιρο ή τις… πιρουέτες. Το καλύτερο όλων όμως, είναι σίγουρα να μιλήσουμε με κάποιον δικό μας και να του πούμε όλα όσα νιώθουμε.

 

  1. Αυτοέλεγχος

Είναι πολύ σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί μας να μάθει να ελέγχει τα νεύρα του. Να σκέφτεται πριν δράσει και να βουτάει τη γλωσσίτσα του στο μυαλό του πριν μιλήσει. Αυτό, είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να αντιγράψει από εμάς; Αν κι εφόσον εμείς είμαστε σε θέση να ελέγχουμε τα συναισθήματά μας την ώρα που νευριάζουμε, τότε, θα είναι πολύ πιο εύκολο να το “περάσουμε” και στο μικρό μας.

 

  1. Αυτοκριτική

Μπορεί τα πράγματα να πήραν άσχημη τροπή με το φιλαράκι του, μήπως όμως έφταιγε και το αγγελούδι μας κάπου; Αν το ρωτήσουμε, θα καθίσει να ακούσει ή θα γίνει έξαλλο επειδή “τάχα” το κατηγορούμε; Το μικρό μας θα πρέπει να καταλάβει ότι δεν γίνεται να φταίνε πάντα οι άλλοι. Μπορεί κι εμείς να έχουμε κάνει κάποιο λάθος. Θα πρέπει, λοιπόν, να είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να τα διορθώσουμε και να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.

 

  1. Διάθεση για συνεργασία

Θα πρέπει να βοηθήσουμε το μικρό μας να καταλάβει ότι δεν είναι εύκολο να βρίσκουμε πάντα τη λύση μόνοι μας. Υπάρχουν φορές που έχουμε ανάγκη κάποιος να μας πει τη γνώμη του. Να μας βοηθήσει “να βγούμε από την άσχημη διάθεσή μας” και να δούμε τα πράγματα με μια άλλη (πιο ήρεμη) ματιά. Αυτό, είναι καλό να μπορούμε να το κάνουμε και με εκείνον που προκάλεσε το θυμό μας. Είναι σημαντικό να είμαστε σε θέση να ακούσουμε τα πράγματα κι από τη δική του μεριά και να αναζητήσουμε παρέα μια (κοινώς αποδεκτή) λύση.

 

  1. Κατανόηση κι αγάπη (από τη μεριά μας)

Αυτό είναι ίσως το καλύτερο μυστικό για να βοηθήσουμε το μικρό μας να μάθει να εκφράζει και να αντιμετωπίζει τον θυμό του. Αν καταφέρουμε, μάλιστα, να αφήσουμε για λίγο στην άκρη τον αρνητικό τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα και την απαισιοδοξία που έχει στοιχειώσει (τα τελευταία χρόνια) τη ζωή και τη διάθεσή μας, τότε, πιθανόν τα μικρά μας να αρχίσουν να υιοθετούν κι εκείνα με τη σειρά τους μια πιο αισιόδοξη στάση, βάζοντας έτσι το χαμόγελο στη θέση του θυμού.

Categories
6+ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Οικογενειακή ζωή Οικογενειακή ζωή

Όταν η οικογένεια μετακομίζει…

Για τα μικρότερα παιδιά, είτε αλλάζουμε περιοχή είτε πόλη, μια μετακόμιση έχει ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα. “Χάνουν” το σπίτι και τις συνήθειές τους και θα πρέπει να προσαρμοστούν στο καινούργιο περιβάλλον. Πως μπορούμε να τους το κάνουμε πιο εύκολο;

Η αλλαγή ενός σπιτιού, περιοχής ή ακόμη και πόλης, μπορεί για εμάς να αποτελεί την αρχή μιας περιπέτειας. Το πιο πιθανό όμως είναι πως δεν θα ισχύει κάτι τέτοιο και για τα παιδιά μας, τα οποία δυσκολεύονται να αποδεχτούν την αλλαγή και νιώθουν πως απειλούνται. Όσο πιο μικρό είναι ένα παιδί, τόσο περισσότερο προσκολλάται στις καθημερινές του συνήθειες και όπως έχουμε βιώσει οι περισσότεροι γονείς, κάθε αλλαγή από το πρόγραμμα και τη ρουτίνα τού προκαλεί, αρχικά τουλάχιστον, άρνηση και άγχος. Ας μην ξεχνάμε πως για το παιδί η σταθερότητα παίζει πολύ σημαντικό ρόλο και το βοηθά να νιώθει ασφάλεια, γι’ αυτό είναι σημαντικό να το προετοιμάσουμε με μερικά απλά βήματα για την επερχόμενη αλλαγή.

Για πιο εύκολη προσαρμογή

  • Μιλάμε στο παιδί, με απλά λόγια και ανάλογα με την ηλικία του, για το γεγονός της μετακόμισης. “Ξέρεις, σε λίγες μέρες/εβδομάδες θα πάμε σε ένα άλλο σπίτι, που θα το φτιάξουμε πολύ όμορφο, η μαμά, ο μπαμπάς κι εσύ”. Κι αν σας ακούγεται υπερβολή να αναφέρετε όλη τη… σύνθεση της οικογένειας, θυμηθείτε πως για τα παιδιά δεν ισχύουν αυτά που εμείς θεωρούμε δεδομένα και αυταπόδεικτα. Με τον τρόπο αυτό προλαβαίνουμε τυχόν ανησυχίες του, ειδικά αν είναι στη νηπιακή ηλικία.
  • Ακούμε το παιδί. Κάθε παιδί αντιδρά διαφορετικά σε μια τόσο μεγάλη αλλαγή και είναι σημαντικό να μάθουμε τι σκέφτεται και αν τυχόν έχει κάποιες ανησυχίες. Μπορεί, για παράδειγμα, να φοβάται πως θα αφήσουμε στο παλιό σπίτι τα έπιπλα ή τα παιχνίδια του ή πως δεν θα ξαναδεί τη γιαγιά και τον παππού που μένουν στην παλιά μας γειτονιά. Συζητώντας μαζί του θα μπορέσουμε να λύσουμε τις παρανοήσεις που μπορεί να το ανησυχούν και να το τρομάζουν.
  • Του δημιουργούμε θετικές εικόνες και σκέψεις για την καινούργια μας ζωή, με λόγια που να του είναι κατανοητά. “Στο καινούργιο σπίτι θα φτιάξουμε έναν καινούργιο χώρο για να παίζουμε και θα πάρουμε μια καινούργια βιβλιοθήκη για να βάλουμε τα βιβλία και τα παιχνίδια σου!”, για παράδειγμα.
  • Αν το παιδί είναι λίγο μεγαλύτερο μπορούμε να το εμπλέξουμε στη διαδικασία της εγκατάστασης στο καινούργιο σπίτι, π.χ. να επιλέξουμε μαζί το χρώμα για τους τοίχους στο δωμάτιό του ή κάποια καινούργια έπιπλα που ενδέχεται να χρειαστούμε, να γεμίσουμε τις κούτες με τα πράγματά του από το παλιό του δωμάτιο, να γράψουμε με χοντρό μαρκαδόρο σε κάθε κούτα για ποιο δωμάτιο προορίζεται.
  • Δεν διστάζουμε να εκφράσουμε κι εμείς τα συναισθήματά μας. Είναι πολύ φυσιολογικό να νιώθουμε θλίψη αφήνοντας το παλιό μας σπίτι, το χώρο μέσα στον οποίο έχουμε ζήσει όμορφες και δύσκολες στιγμές, χαιρόμαστε όμως ταυτόχρονα  που θα πάμε σε ένα άλλο σπίτι, σε μια καινούργια γειτονιά και ξέρουμε πως και εκεί μας περιμένουν όμορφες στιγμές. Αν μοιραστούμε με το παιδί τα συναισθήματά μας θα το διευκολύνουμε να εκφραστεί κι αυτό και να περάσει πιο εύκολα στο επόμενο συναισθηματικό στάδιο, αυτό της αποδοχής και γιατί όχι και του ενθουσιασμού για το καινούργιο.
  • Αν είναι δυνατό, πηγαίνουμε μαζί με το παιδί να δούμε το καινούργιο σπίτι, διαφορετικά μπορούμε να του δείξουμε μερικές φωτογραφίες. Έτσι θα μπορέσει να σχηματίσει μια εικόνα για το μέρος όπου θα ζήσουμε: το καινούργιο του δωμάτιο, τη θέα από το σαλόνι, τη βεράντα ή τον κήπο. Είναι πολύ πιο εύκολο να δεχτεί την αλλαγή όταν έχει μια απτή εικόνα, παρά όταν μετακόμιση στο νέο σπίτι είναι μια θολή ιδέα.

Στην καινούργια γειτονιά φροντίζουμε να γνωριστούμε με εκείνους τους γείτονες που έχουν παιδιά κοντά στην ηλικία του παιδιού μας. Ένας εύκολος τρόπος είναι να φτιάξουμε ένα γλυκό και να χτυπήσουμε το κουδούνι τους για να τους προσκαλέσουμε τους σπίτι μας ώστε να γνωριστούμε και να παίξουν τα παιδιά μας.

Αλλάζουμε πόλη
Η μετακόμιση σε μια άλλη πόλη ή χωριό είναι πολύ πιο δύσκολη υπόθεση απ’ την “απλή” αλλαγή σπιτιού. Αν το παιδί είναι σε ηλικία και καταλαβαίνει καλό είναι να κάνουμε μια επίσκεψη στον καινούργιο τόπο διαμονής μας πριν τη μετακόμιση. Να συζητήσουμε για τις καινούργιες δραστηριότητες που θα μπορεί να έχει, π.χ. αν έχουμε κήπο θα μπορεί να φτιάξει ένα μικρό μποστανάκι ή να κάνουμε πολύ συχνά εκδρομές στο βουνό ή τη θάλασσα. Στην πρώτη μας επίσκεψη, εξερευνούμε μαζί την καινούργια μας γειτονιά, τη γύρω περιοχή, ρίχνουμε μια ματιά στο τοπικό σχολείο και τα αξιοθέατα της πόλης. Μια καλή ιδέα είναι να βγάλουμε μερικές φωτογραφίες για να τις δείξει το παιδί στους φίλους του ή στη γιαγιά και τον παππού και να το ενθαρρύνουμε να σκεφτεί και να τους περιγράψει όλα τα όμορφα πράγματα που έχει η περιοχή που θα μείνουμε.

Αλλαγή σχολείου
Αν η μετακόμιση συνοδεύεται και από αλλαγή του σχολείου, καλό είναι προτού γίνει η μεταφορά να επισκεφθούμε μαζί με το παιδί μας το νέο του σχολείο, να το εξερευνήσουμε, να γνωρίσει ίσως τη δασκάλα που θα έχει και τους καινούργιους του συμμαθητές. Μια καλή ιδέα είναι να έχουμε επισκεφθεί εμείς πρώτα το σχολείο και να ζητήσουμε από τη δασκάλα να μας βοηθήσει στην προσαρμογή του παιδιού, μιλώντας του τρυφερά και βάζοντάς το για λίγο στην τάξη ή γνωρίζοντάς του ένα παιδί του φύλου του με το οποίο θα μπορεί να κάνει παρέα στην αρχή μέχρι να γνωριστεί με τους υπόλοιπους συμμαθητές του.

Πριν πούμε αντίο
Όσο σημαντικό είναι να προετοιμάσουμε το παιδί για την αλλαγή σπιτιού, σχολείου ή πόλης άλλο τόσο σημαντικό είναι να του δώσουμε την ευκαιρία να πει αντίο στα παλιά. Μια καλή ιδέα είναι να καλέσουμε στο σπίτι φίλους από τη γειτονιά και το σχολείο για ένα αποχαιρετιστήριο πάρτι. Τα παιδιά μπορούν να γράψουν μια ευχή σε ένα λεύκωμα που το παιδί θα μπορεί να πάρει μαζί του. Επίσης σημαντικό είναι να το βεβαιώσουμε ότι θα μπορεί να επικοινωνεί με τους παλιούς του φίλους και γιατί όχι, αν είναι δυνατόν, να τους επισκέπτεται πότε πότε.

Categories
Ανάπτυξη ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Όταν το παιχνίδι θεραπεύει!

Κρίσεις θυμού, ζήλια για το μικρότερο αδερφάκι ή φόβος για το σκοτάδι; Το παιχνίδι όλα τα… νικά, σύμφωνα με τους ειδικούς, που υποστηρίζουν ότι η παιγνιοθεραπεία μπορεί να κάνει θαύματα στην αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων!

 

Playtherapy” ή παιγνιοθεραπεία: είναι η μόνη μορφή ψυχοθεραπείας για παιδιά η οποία δίνει έμφαση κατά κύριο λόγο στο παιχνίδι και στον πολύτιμο ρόλο που αυτό παίζει στη ζωή του παιδιού. Σήμερα η παιγνιοθεραπεία κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος και εφαρμόζεται εξελικτικά, διαγνωστικά, προληπτικά, παιδαγωγικά και θεραπευτικά από μια πλειάδα ειδικών. Ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ψυχοθεραπευτές, ειδικοί θεραπευτές και εκπαιδευτικοί εφαρμόζουν τη συγκεκριμένη μέθοδο όχι μόνο στο εξωτερικό αλλά και στη χώρα μας σε διάφορα ιατροπαιδαγωγικά κέντρα, νοσοκομεία και ιδιωτικά κέντρα.

Τι είναι η παιγνιοθεραπεία
Είναι μια ενεργητική μορφή ψυχοθεραπείας για παιδιά που στηρίζεται στην αρχή ότι το παιχνίδι από μόνο του είναι θεραπευτικό. Θεωρεί δηλαδή το παιχνίδι ως μια μορφή φυσικής και αβίαστης διαδικασίας μάθησης, ως τον αμεσότερο τρόπο απελευθέρωσης του παιδιού από τις εντάσεις, ενώ παράλληλα διευκολύνει την επικοινωνία των ενηλίκων με τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού. Η παιγνιοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες, ανάλογα πάντα με το πρόβλημα και τη σοβαρότητά του.

Πώς εφαρμόζεται
Παίρνοντας ως δεδομένο το γεγονός ότι το παιχνίδι αποτελεί το καλύτερο φυσικό μέσο αυτοέκφρασης του παιδιού, χρησιμοποιεί διάφορα είδη παιχνιδιών (παιχνίδι ρόλων, μινιατούρες ζώων και οικογένειας, αλλά και διάφορες άλλες μορφές έκφρασης όπως η ζωγραφική, η μουσική, ο πηλός και το παραμύθι) για να βοηθήσει το παιδί να εξερευνήσει πιθανές τραυματικές εμπειρίες, τωρινές ή του παρελθόντος, μέσα σε ένα περιβάλλον ασφάλειας που του παρέχει το συμβολικό παιχνίδι και ο θεραπευτής.

Ποιος είναι ο στόχος της
Η παιγνιοθεραπεία έχει στόχο να βοηθήσει το παιδί να ξεπεράσει συναισθηματικά τραύματα ή πιεστικές αλλαγές στη ζωή του. Επίσης μπορεί να το βοηθήσει να ξεπεράσει προβλήματα συμπεριφοράς ή συναισθηματικές δυσκολίες που παρεμβάλλονται στη φυσιολογική του ανάπτυξη ή δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητά του. Πιο συγκεκριμένα, η παιγνιοθεραπεία βοηθάει το παιδί να αναγνωρίσει συναισθήματα, να τα επεξεργαστεί και να βρει λύσεις.

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται
Απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 3 μέχρι 12 ετών. Προϋποθέτει δηλαδή ότι το παιδί έχει μπει στο συμβολικό στάδιο (πράγμα που γίνεται στην ηλικία περίπου των 2,5 ετών) ώστε να μπορεί να εγκαινιάσει το συμβολικό παιχνίδι στο οποίο κατ εξοχήν στηρίζεται. Για μεγαλύτερα παιδιά, δηλαδή μετά την ηλικία των 12, συνήθως προτιμάται η δραματοθεραπεία, δεδομένου ότι οι έφηβοι μπορεί να λειτουργήσουν καλύτερα σε μια ομάδα.

Σε ποια παιδιά απευθύνεται η παιγνιοθεραπεία

Σε παιδιά:

  • που έχουν βιώσει τραυματικές ή δραστικές αλλαγές στη ζωή τους, π.χ. διαζύγιο γονιών ή απώλεια αγαπημένων προσώπων,
  • που έχουν βιώσει φυσικές καταστροφές,
  • που έχουν υποστεί φυσική, συναισθηματική ή σεξουαλική κακοποίηση,
  • με ψυχικά τραύματα,
  • υιοθετημένα ή προς υιοθεσία,
  • με άρρωστους γονείς,
  • με χρόνιες ή σοβαρές ασθένειες,
  • που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο,

αλλά και με

  • πρόβλημα υπερκινητικότητας,
  • κρίσεις θυμού,
  • επιθετικότητα ή ζήλια,
  • άγχος αποχωρισμού,
  • φοβίες ή σχολική φοβία,
  • διαταραχές ύπνου ή όρεξης,
  • χαμηλή αυτοπεποίθηση,
  • χαμηλή κοινωνικότητα ή εσωστρέφεια,
  • διαταραχές συμπεριφοράς,
  • συναισθηματικές διαταραχές.

Σε τι άλλο μπορεί να βοηθήσει
Η παιγνιοθεραπεία μαθαίνει το παιδί να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να τα εκφράζει λεκτικά και κατά συνέπεια να μπορεί να ελέγχει την παρορμητική συμπεριφορά. Το βοηθάει επίσης να διαχειρίζεται καλύτερα καταστάσεις που του προκαλούν στρες, οργή, φόβο ή απογοήτευση. Γενικά βοηθάει το παιδί να αποκτήσει τις δεξιότητες που χρειάζεται για να έχει καλή σχέση με τον εαυτό του και κατά συνέπεια καλύτερες σχέσεις με τους γονείς του και το φιλικό ή σχολικό περιβάλλον. Επίσης η παιγνιοθεραπεία, δεδομένου ότι χρησιμοποιεί μέσα όπως η ζωγραφική ή το παιχνίδι ρόλων, φέρνει σε επαφή το παιδί με το έμφυτο δημιουργικό του κομμάτι, το οποίο πολλές φορές λόγω της σύγχρονης ζωής δεν εκφράζεται επαρκώς.

Ο ρόλος του παιγνιοθεραπευτή
Οι γονείς εξηγούν στον θεραπευτή ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί τους και στη συνέχεια εκείνος λαμβάνει υπόψη το αναπτυξιακό στάδιο που διανύει και τα προβλήματα που συνήθως προκύπτουν στην ηλικία του. Στη συγκεκριμένη διαδικασία, το παιδί είναι ο οδηγός και ο θεραπευτής ο συνοδοιπόρος, ο οποίος αποφεύγει να το καθοδηγεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Απλά το διευκολύνει σε αυτό το “ταξίδι αναζήτησης” και του παρέχει την απαιτούμενη θεραπευτική ασφάλεια.

Ο ρόλος των γονιών
Οι γονείς είναι εκείνοι που θα δώσουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται ο θεραπευτής προκειμένου να συντάξει ένα πλήρες ιστορικό για το παιδί και την οικογένεια. Η συμμετοχή των γονιών όμως δεν τελειώνει εκεί. Για να έχει καλά αποτελέσματα η θεραπεία, προϋποθέτει άμεση συνεργασία μεταξύ των γονιών και του θεραπευτή. Για τη σωστή λοιπόν και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος πρέπει, παράλληλα με την παιγνιοθεραπεία, να γίνεται συμβουλευτική γονέων ή οικογενειακή θεραπεία.

Σημάδια στη συμπεριφορά που μπορεί να σας προβληματίσουν:

  • θυμός που επιμένει,
  • υπερβολική ανησυχία,
  • θλίψη και έλλειψη ενδιαφέροντος,
  • επιθετική συμπεριφορά,
  • άγχος αποχωρισμού,
  • επίμονη εσωστρέφεια,
  • παλινδρόμηση σε προηγούμενο στάδιο,
  • προβλήματα στο σχολείο,
  • δυσκολία προσαρμογής σε αλλαγές,
  • ψυχοσωματικά συμπτώματα (όπως πονοκέφαλος, στομαχόπονος) που όμως δεν συνδέονται με πρόβλημα υγείας.

Πόσο αποτελεσματική είναι η θεραπεία αυτή
Η παιγνιοθεραπεία αποτελεί κύρια μορφή ψυχοθεραπείας για παιδιά. Είναι αποτελεσματική γιατί το παιδί επικοινωνεί τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του μέσα από το παιχνίδι με τον πιο φυσικό και αβίαστο τρόπο. Πολύ πιο εύκολα δηλαδή από ό,τι με τη λεκτική επικοινωνία. Επίσης μέσα από το παιχνίδι μπορεί να προβάλλει από θέση ασφάλειας και πολλές φορές χωρίς το ίδιο να το συνειδητοποιεί θέματα που το προβληματίζουν και να βρει λύσεις με τον πιο ανώδυνο τρόπο.

Παίξτε με το παιδί σας
Το παιδί σας έχει πολλά να κερδίσει παίζοντας μέσα στο σπίτι σας. Φροντίστε λοιπόν να έχει πρόσβαση σε όλες τις μορφές παιχνιδιού (ενεργητικό, ελεύθερο, ομαδικό, καλλιτεχνικό) αποφεύγοντας να παίζει αποκλειστικά και μόνο με ένα είδος παιχνιδιού: μόνο αυτοκινητάκια ή κούκλες ή ηλεκτρονικά παιχνίδια. Ακόμα:

  • Αφήστε το παιδί να παίζει ελεύθερα με ό,τι και όπως θέλει χωρίς να παρεμβαίνετε στο παιχνίδι του – με την προϋπόθεση ότι είναι ασφαλές.
  • Εξασφαλίστε αρκετό ελεύθερο χώρο για να μπορεί να παίξει, ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται αναστάτωση μέσα στο σπίτι.
  • Φροντίστε το πρόγραμμά του να μην είναι τόσο φορτωμένο με δραστηριότητας ώστε να έχει καθημερινά χρόνο για παιχνίδι.
  • Παίξτε μαζί του τα παιχνίδια που προτιμά εκείνο και όχι αυτά που προτιμάτε εσείς.
  • Αφήστε στο χώρο που παίζει λίγα παιχνίδια και καλά. Τα πολλά σκοτώνουν τη φαντασία.
  • Ρωτήσετε το παιδί ποιο παιχνίδι του αρέσει περισσότερο και γιατί και πώς νιώθει όταν το παίζει.
  • Μη χρησιμοποιείτε την ώρα που παίζετε με το παιδί για να του κάνετε κήρυγμα, να το συμβουλέψετε ή να περάσετε ηθικά διδάγματα.
  • Εξασφαλίστε συχνές ευκαιρίες για παιχνίδι έξω από το σπίτι και παιχνίδι στη φύση.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

5 ερωτήσεις για το play therapy

Το play therapy δεν είναι μόδα ούτε εναλλακτική προσέγγιση. Είναι ό,τι πιο φιλικό προς το παιδί έχει να προτείνει η επιστήμη για την αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς και όχι μόνο! Θέλετε να μάθετε περισσότερα; Σίγουρα ναι!

Η αλήθεια είναι ότι λίγοι από εμάς φτάνουμε στο γραφείο του ειδικού για συμβουλευτική ή καθοδήγηση όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με θέματα που προβληματίζουν το παιδί ή και εμάς τους ίδιους. Πόσο πιο εύκολα όμως θα απευθυνόμασταν στον ειδικό αν ξέραμε ότι το παιδί μας μπορεί να αντιμετωπίσει το εκάστοτε πρόβλημα μικρό ή μεγάλο που προκύπτει με έναν πολύ απλό τρόπο: παίζοντας; Πως θα σας φαινόταν, λοιπόν, αν σας λέγαμε ότι η πλέον ασφαλής και ανώδυνη λύση για τις εκρήξεις θυμού, τη ζήλια, τους διάφορους φόβους, και άλλα προβλήματα που πιθανόν αφορούν το παιδί μπορεί να δώσει κάτι που είναι ταυτισμένο με τη φύση του. Το παιχνίδι! Ίσως λοιπόν είναι καιρός να μάθετε περισσότερα για το play therapy!

Τι είναι η παιγνιοθεραπεία;
Είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας για παιδιά που πετυχαίνει πρόσβαση στο ασυνείδητο του παιδιού και στηρίζεται στην αρχή ότι το παιχνίδι από μόνο του είναι θεραπευτικό. Βοηθά το παιδί να εξερευνήσει τα συναισθήματά του και να κατανοήσει τις προσωπικές του εμπειρίες. Θεωρεί το παιχνίδι ως μια μορφή φυσικής και αβίαστης διαδικασίας έκφρασης και ως τον αμεσότερο τρόπο απελευθέρωσης του παιδιού από τις εντάσεις. Παράλληλα η παιγνιοθεραπεία διευκολύνει την επικοινωνία των ενηλίκων με τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού. Μπορεί να λειτουργήσει μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες ανάλογα πάντα με το πρόβλημα και τη σοβαρότητά του. Σήμερα η παιγνιοθεραπεία κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος και εφαρμόζεται όχι μόνο στο εξωτερικό αλλά και στη χώρα μας σε ιατροπαιδαγωγικά κέντρα, νοσοκομεία και ιδιωτικά κέντρα παρέχοντας λύση σε μία ευρεία γκάμα προβλημάτων που αφορούν παιδιά.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται;
Σε παιδιά με δυσκολίες συμπεριφοράς ή συναισθηματικές διαταραχές. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν εκρήξεις θυμού, επιθετικότητα, νυχτερινή ενούρηση, διαταραχές όρεξης, προβλήματα ύπνου, στρες, φοβίες, χαμηλή αυτοπεποίθηση, σχολική βία. Επίσης η παιγνιοθεραπεία αντιμετωπίζει αποτελεσματικά προβλήματα σχέσεων ή ενδοοικογενειακές δυσλειτουργίες και ζητήματα που αντιμετωπίζει το παιδί μέσα και έξω από τη σχολική κοινότητα. Βοηθάει ακόμα παιδιά να αντέξουν σημαντικές αλλαγές στη ζωή τους όπως ένα διαζύγιο ή την απώλεια αγαπημένων προσώπων. Τέλος μπορεί να βοηθήσει παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ενώ έχει πολύ καλά αποτελέσματα σε παιδιά με χρόνιες και σοβαρές ασθένειες και σε εκείνα που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο.

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται;
Απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 3 μέχρι και 12 ετών. Προϋποθέτει δηλαδή ότι το παιδί μπορεί να κάνει συμβολικό παιχνίδι (πράγμα που ξεκινά από την ηλικία των 3 ετών περίπου). Για μεγαλύτερα παιδιά, δηλαδή μετά την ηλικία των δώδεκα, συνήθως προτιμάται η δραματοθεραπεία δεδομένου ότι οι έφηβοι μπορεί να λειτουργήσουν καλύτερα σε ομάδα. Η δραματοθεραπεία χρησιμοποιεί μεθόδους και τεχνικές που προέρχονται από τον χώρο του θεάτρου , της ψυχολογίας και της τέχνης. Συχνά χρησιμοποιείται παιγνιοθεραπεία σε ενήλικες, ιδιαίτερα γονείς μικρών παιδιών, οι οποίοι μέσα από αυτή την τεχνική κατανοούν καλύτερα τα συναισθήματά τους και αποκτούν νέους τρόπους προσέγγισης των παιδιών τους.

Πως εφαρμόζεται;
Οι γονείς αρχικά δίνουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται ο παιγνιοθεραπευτής προκειμένου να συντάξει ένα πλήρες ιστορικό για το παιδί και την οικογένεια και να αποφασίσει ανάλογα με την περίπτωση και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού πως θα το προσεγγίσει. Συνήθως η παιγνιοθεραπεία όταν εφαρμόζεται θεραπευτικά είναι μια ατομική διαδικασία αν και μπορεί να υπάρξουν και ομάδες παιδιών με κοινές δυσκολίες. Παίρνοντας ως δεδομένο ότι το παιχνίδι αποτελεί το φυσικό και αβίαστο μέσο έκφρασης του παιδιού, η παιγνιοθεραπεία χρησιμοποιεί διάφορα εργαλεία όπως παιχνίδι ρόλων , μινιατούρες ζώων και οικογένειας, μικρά αντικείμενα και διάφορες άλλες μορφές έκφρασης όπως ζωγραφική, αγγειοπλαστική, μουσική , χορό, θέατρο, παραμύθι, για να βοηθήσει το παιδί να εξερευνήσει δύσκολες εμπειρίες, τωρινές ή του παρελθόντος, μέσα σε ένα περιβάλλον ασφάλειας και εμπιστοσύνης που του παρέχει ο θεραπευτικός χώρος και η θεραπευτική σχέση.

Ποιος είναι ο στόχος του play therapy;
Να βοηθήσει το παιδί να διαπραγματευτεί συναισθηματικές δυσκολίες , πιεστικές αλλαγές στη ζωή του, προβλήματα συμπεριφοράς, δυσκολία επικοινωνίας με τους συνομηλίκους που δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητά του. Είναι αποτελεσματική μορφή θεραπείας γιατί το παιδί μέσα από το παιχνίδι εκφράζεται και «μιλάει» για όλα αυτά που δεν μπορεί να εκφράσει με το «λόγο», μπορεί να προβάλλει ανώδυνα και χωρίς το ίδιο να το συνειδητοποιεί συναισθήματα και θέματα που το προβληματίζουν, να τα επεξεργαστεί και να βρει λύσεις. Για να έχει πάντως καλά αποτελέσματα η θεραπεία και για τη σωστή και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων, η παιγνιοθεραπεία καλό είναι να συνδυάζεται με συμβουλευτική γονέων ή οικογενειακή θεραπεία.