Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Μαθήματα… ήττας

H αληθινή αποτυχία στη ζωή, είναι αυτή που δεν μας έγινε μάθημα…

Τα μικρά παιδάκια όταν χάνουν στο επιτραπέζιο παιχνίδι ή δεν μπορούν να τελειώσουν το παζλ που με τόσο ενθουσιασμό ξεκίνησαν, ξεσπάνε σε ουρλιαχτά και φωνές αφού δεν έχουν μάθει ακόμα να ελέγχουν τα συναισθήματά τους. Μεγαλώνοντας όμως αρχίζουν σιγά-σιγά να συνειδητοποιούν ότι δεν μπορούν πάντα να νικάνε και συγχρόνως κατανοούν τα αισθήματα των άλλων ανθρώπων, κάτι που περιορίζει τις έντονες αντιδράσεις. Μέχρι τότε όμως βοηθήστε το παιδί σας να μάθει να χάνει με… αξιοπρέπεια ακολουθώντας τα παρακάτω:

  • Εξηγήστε του το ρόλο που παίζει ο παράγοντας «τύχη» ώστε το παιδί να καταλάβει ότι η νίκη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο καλό είναι.
  • Μάθετέ το να δίνει συγχαρητήρια στους συμπαίχτες του και στους αντιπάλους του στο τέλος κάθε παιχνιδιού.
  • Χειροκροτήστε τις προσπάθειές του κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού ειδικά όταν δεν έχουν να κάνουν με τη νίκη αλλά για παράδειγμα, περιμένει υπομονετικά τη σειρά του. Έτσι θα  καταλάβει ότι ο τρόπος που παίζει είναι πιο σημαντικός από το τελικό αποτέλεσμα του παιχνιδιού.

Τα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν πως όταν κάτι πάει στραβά τώρα, μπορεί και να «ισιώσει» μελλοντικά και θεωρούν πώς αν χάσουν μια φορά, θα είναι για πάντα χαμένοι. Αυτό συμβαίνει πιο έντονα στα πρώτα σχολικά χρόνια που αρχίζουν να «οριοθετούν» τον εαυτό τους ως «καλό» ή «κακό» σε κάτι με το οποίο καταπιάνονται. Τι κάνουμε λοιπόν;

  • Καταρχάς αναγνωρίζουμε το άγχος τους και τους λέμε ότι ακόμα και οι καλύτεροι αθλητές έχουν τις κακές και τις καλές τους μέρες.
  • Φροντίζουμε να εκθέτουμε σταδιακά το παιδί μας σε μικρές… απογοητεύσεις, ώστε να εξασκηθεί σε αυτές τις καταστάσεις. Έτσι δεν του αγοράζουμε, για παράδειγμα, κάθε φορά που πάμε στο σούπερμαρκετ κι από ένα γλυκό.
  • Δεν του μιλάμε αμέσως μόλις τελειώσει το παιχνίδι αλλά περιμένουμε πρώτα να ηρεμήσει και ύστερα του εξηγούμε ότι δεν έπρεπε να ξεσπάσει και να κλοτσήσει την μπάλα μακριά.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Έχει φύλο το παιχνίδι;

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ακράδαντα πως τα αυτοκινητάκια είναι για τα αγόρια και οι κούκλες για τα κορίτσια. Μήπως έφτασε η στιγμή να αναθεωρήσουμε τις απόψεις μας και να αφήσουμε τα μικρά μας να παίξουν… ελεύθερα;

Αν και υπάρχει μια τάση τα αγόρια να δείχνουν περισσότερο ενδιαφέρον για οτιδήποτε κινείται, πράγμα που δικαιολογεί την αδυναμία τους στα αυτοκινητάκια, η αλήθεια είναι ότι οι προτιμήσεις των δύο φύλων διαμορφώνονται καθώς μεγαλώνουν από τις κατευθύνσεις που δίνουν οι γονείς. Οι γονείς είναι αυτοί που θα δώσουν αυτοκινητάκια ή στρατιωτάκια στο αγόρι, ενθαρρύνοντάς το να είναι περισσότερο δραστήριο και μαχητικό και κούκλες ή κουζινικά στο κορίτσι, ενθαρρύνοντάς το να είναι στοργικό και τρυφερό.

Σύμφωνα όμως με τους ειδικούς, είναι σημαντικό για τα δύο φύλα να παίζουν με όλα τα παιχνίδια, πράγμα που εξασφαλίζει ερεθίσματα για την ανάπτυξη διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου. Έρευνες δείχνουν ότι κορίτσια που παίζουν με τουβλάκια και παιχνίδια που γενικά προτιμούν τα αγόρια είναι πιο καλά στα μαθηματικά, στις τεχνικές επιστήμες και στη λήψη αποφάσεων. Από την άλλη, τα αγόρια μπορεί ν’ αφήνουν πολλά από τα καλλιτεχνικά τους ταλέντα ανεκμετάλλευτα, επειδή δεν τους δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να τα ανακαλύψουν ή να τα εκφράσουν στο παιχνίδι. Δίνοντας, λοιπόν, στο παιδί την ευκαιρία να εκφράσει στοιχεία από τη καθιερωμένη συμπεριφορά του αντίθετου φύλου μέσα στο παιχνίδι, νιώθει πιο γεμάτο και ολοκληρωμένο!

Γι’ αυτό:

  • Δώστε στο αγόρι σας την ευκαιρία ν’ ασχοληθεί με παιχνίδια που σχετίζονται με την τέχνη, π.χ. ζωγραφική, χειροτεχνία, τραγούδι και στο κορίτσι την ευκαιρία να κάνει κατασκευές με τουβλάκια ή άλλα υλικά.
  • Παίξτε με το αγόρι παιχνίδια που ενθαρρύνουν την έκφραση συναισθημάτων, όπως κουκλοθέατρο και θεατρικό παιχνίδι. Εξασφαλίστε στο κοριτσάκι σας ευκαιρίες για περισσότερη δράση, ενθαρρύνοντάς το να παίξει ομαδικά παιχνίδια ή να συμμετέχει σε σπορ.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Τα παιδιά γεννιούνται χαρούμενα ή γίνονται;

Είναι πιθανό να είναι το παιδί γενετικά χαρούμενο ή δυστυχισμένο;Υπάρχουν παιδιά που κάνουν αστείες γκριμάτσες όταν πέφτουν κάτω και άλλα που σηκώνουν τη γειτονιά στο πόδι επειδή τους βάλαμε λιγότερο σιρόπι από αυτό που ήθελαν στο παγωτό τους. Μήπως, τελικά, τα παιδιά μας γεννιούνται με παραξενιές; Πολλοί γονείς θα σπεύσουν να απαντήσουν θετικά. Οι επιστήμονες από την άλλη, δηλώνουν πως εφόσον η ευτυχία είναι συναίσθημα και όχι ένα κληρονομικό χαρακτηριστικό, η φυσική διάθεση ενός παιδιού (αν είναι αισιόδοξο ή όχι), μπορεί να παίξει ρόλο στο πώς θα εξελιχθεί. Η αλήθεια είναι όμως ότι όποια κι αν είναι η ιδιοσυγκρασία του μικρού μας, με τη δική μας στήριξη θα γίνει ένας πλήρης και ευτυχισμένος ενήλικας.

Η προσωπικότητα ενός ανθρώπου ελέγχεται από τους μετωπιαίους λοβούς του εγκεφάλου. Εδώ ακριβώς βρίσκονται τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα. Συγκεκριμένα, τα «καλά» συναισθήματα βρίσκονται στο αριστερό ημισφαίριο, ενώ τα «κακά» στο δεξί. Οι άνθρωποι με πιο θετική στάση ζωής τείνουν να έχουν περισσότερη κινητικότητα στο αριστερό ημισφαίριο.

Τελικά πώς θα κάνω το παιδί μου ευτυχισμένο;
Τα καλά νέα είναι πως η ισορροπία μεταξύ των δύο ημισφαιρίων δεν είναι σταθερή και καθορίζεται από τις εμπειρίες του παιδιού. Κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτή παίζει η σχέση που έχει το παιδί μαζί μας. Συγκεκριμένα, οι μετωπιαίοι λοβοί συνεχίζουν να αναπτύσσονται μέχρι και το τέλος περίπου της εφηβείας. Επομένως, έχουμε όλο το χρόνο που χρειάζεται για να κάνουμε το παιδί μας χαρούμενο. Η ευτυχία και η πληρότητα ενός παιδιού εξαρτάται (και επιστημονικά) σε μεγάλο βαθμό από εμάς. Όσο είμαστε θετικοί και το μεγαλώνουμε με αγάπη, τόσο πιο χαρούμενο θα είναι το παιδί μας!

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Οργισμένα… νιάτα!

Όλο και πιο θυμωμένα μοιάζουν να είναι τα παιδιά της εποχής μας… Αλήθεια, από πού πηγάζει όλος αυτός ο θυμός και τι μπορούμε να κάνουμε για να επαναφέρουμε το χαμόγελο στα κατσουφιασμένα τους μουτράκια;

να αντιδράσω; Βοηθώντας το μικρό μας να “γνωρίσει” τον εαυτό του, το βοηθάμε ταυτόχρονα να μάθει να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να οργανώνει τις σκέψεις του και να επιλέγει τον τρόπο μέσω του οποίου μπορεί να τα αντιμετωπίσει.

 

  1. Λέξεις

Είμαι λυπημένος, στεναχωρημένος, θυμωμένος, εξοργισμένος… Ντρέπομαι… Νιώθω αδικημένος, ταπεινωμένος, παρεξηγημένος… Είναι απίστευτο πόσες λέξεις υπάρχουν για να περιγράψει κανείς τον θυμό του. Όσο πιο εύκολα καταφέρει να περιγράψει το μικρό μας το πώς νιώθει, τόσο πιο εύκολα θα μπορέσει να “βγάλει” από μέσα του τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει – και ακόμα πιο εύκολα θα μπορέσουμε κι εμείς να το βοηθήσουμε όχι μόνο να τα αντιμετωπίσει, αλλά και να τα ξεπεράσει.

 

  1. Έκφραση

Όταν θυμώνουμε, πώς “θα πρέπει” να “εκφραζόμαστε”; Σε καμία περίπτωση δεν είναι λύση το να σηκώνουμε το χέρι μας ή το να σπάμε αντικείμενα. Υπάρχουν άλλοι τρόποι να εκφράσουμε τον θυμό μας όταν οι λέξεις… δεν είναι αρκετές. Π.χ. μπορούμε να ζωγραφίσουμε τα συναισθήματά μας. Να κάνουμε κομματάκια μια παλιά εφημερίδα (την οποία στη συνέχεια θα πρέπει να ανακυκλώσουμε κι όχι να την αφήσουμε σκορπισμένη σε όλο το σπίτι…). Να αγκαλιάσουμε το αρκουδάκι μας τόσο πολύ σφιχτά που να ξεχάσουμε τα πάντα. Να πάμε στο δωμάτιό μας να σκεφτούμε. Να ακούσουμε μουσική στο τέρμα. Να παίξουμε μαξιλαροπόλεμο ή να το ρίξουμε στο μπάσκετ, το ποδόσφαιρο ή τις… πιρουέτες. Το καλύτερο όλων όμως, είναι σίγουρα να μιλήσουμε με κάποιον δικό μας και να του πούμε όλα όσα νιώθουμε.

 

  1. Αυτοέλεγχος

Είναι πολύ σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί μας να μάθει να ελέγχει τα νεύρα του. Να σκέφτεται πριν δράσει και να βουτάει τη γλωσσίτσα του στο μυαλό του πριν μιλήσει. Αυτό, είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να αντιγράψει από εμάς; Αν κι εφόσον εμείς είμαστε σε θέση να ελέγχουμε τα συναισθήματά μας την ώρα που νευριάζουμε, τότε, θα είναι πολύ πιο εύκολο να το “περάσουμε” και στο μικρό μας.

 

  1. Αυτοκριτική

Μπορεί τα πράγματα να πήραν άσχημη τροπή με το φιλαράκι του, μήπως όμως έφταιγε και το αγγελούδι μας κάπου; Αν το ρωτήσουμε, θα καθίσει να ακούσει ή θα γίνει έξαλλο επειδή “τάχα” το κατηγορούμε; Το μικρό μας θα πρέπει να καταλάβει ότι δεν γίνεται να φταίνε πάντα οι άλλοι. Μπορεί κι εμείς να έχουμε κάνει κάποιο λάθος. Θα πρέπει, λοιπόν, να είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να τα διορθώσουμε και να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.

 

  1. Διάθεση για συνεργασία

Θα πρέπει να βοηθήσουμε το μικρό μας να καταλάβει ότι δεν είναι εύκολο να βρίσκουμε πάντα τη λύση μόνοι μας. Υπάρχουν φορές που έχουμε ανάγκη κάποιος να μας πει τη γνώμη του. Να μας βοηθήσει “να βγούμε από την άσχημη διάθεσή μας” και να δούμε τα πράγματα με μια άλλη (πιο ήρεμη) ματιά. Αυτό, είναι καλό να μπορούμε να το κάνουμε και με εκείνον που προκάλεσε το θυμό μας. Είναι σημαντικό να είμαστε σε θέση να ακούσουμε τα πράγματα κι από τη δική του μεριά και να αναζητήσουμε παρέα μια (κοινώς αποδεκτή) λύση.

 

  1. Κατανόηση κι αγάπη (από τη μεριά μας)

Αυτό είναι ίσως το καλύτερο μυστικό για να βοηθήσουμε το μικρό μας να μάθει να εκφράζει και να αντιμετωπίζει τον θυμό του. Αν καταφέρουμε, μάλιστα, να αφήσουμε για λίγο στην άκρη τον αρνητικό τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα και την απαισιοδοξία που έχει στοιχειώσει (τα τελευταία χρόνια) τη ζωή και τη διάθεσή μας, τότε, πιθανόν τα μικρά μας να αρχίσουν να υιοθετούν κι εκείνα με τη σειρά τους μια πιο αισιόδοξη στάση, βάζοντας έτσι το χαμόγελο στη θέση του θυμού.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

5 ερωτήσεις για το play therapy

Το play therapy δεν είναι μόδα ούτε εναλλακτική προσέγγιση. Είναι ό,τι πιο φιλικό προς το παιδί έχει να προτείνει η επιστήμη για την αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς και όχι μόνο! Θέλετε να μάθετε περισσότερα; Σίγουρα ναι!

Η αλήθεια είναι ότι λίγοι από εμάς φτάνουμε στο γραφείο του ειδικού για συμβουλευτική ή καθοδήγηση όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με θέματα που προβληματίζουν το παιδί ή και εμάς τους ίδιους. Πόσο πιο εύκολα όμως θα απευθυνόμασταν στον ειδικό αν ξέραμε ότι το παιδί μας μπορεί να αντιμετωπίσει το εκάστοτε πρόβλημα μικρό ή μεγάλο που προκύπτει με έναν πολύ απλό τρόπο: παίζοντας; Πως θα σας φαινόταν, λοιπόν, αν σας λέγαμε ότι η πλέον ασφαλής και ανώδυνη λύση για τις εκρήξεις θυμού, τη ζήλια, τους διάφορους φόβους, και άλλα προβλήματα που πιθανόν αφορούν το παιδί μπορεί να δώσει κάτι που είναι ταυτισμένο με τη φύση του. Το παιχνίδι! Ίσως λοιπόν είναι καιρός να μάθετε περισσότερα για το play therapy!

Τι είναι η παιγνιοθεραπεία;
Είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας για παιδιά που πετυχαίνει πρόσβαση στο ασυνείδητο του παιδιού και στηρίζεται στην αρχή ότι το παιχνίδι από μόνο του είναι θεραπευτικό. Βοηθά το παιδί να εξερευνήσει τα συναισθήματά του και να κατανοήσει τις προσωπικές του εμπειρίες. Θεωρεί το παιχνίδι ως μια μορφή φυσικής και αβίαστης διαδικασίας έκφρασης και ως τον αμεσότερο τρόπο απελευθέρωσης του παιδιού από τις εντάσεις. Παράλληλα η παιγνιοθεραπεία διευκολύνει την επικοινωνία των ενηλίκων με τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού. Μπορεί να λειτουργήσει μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες ανάλογα πάντα με το πρόβλημα και τη σοβαρότητά του. Σήμερα η παιγνιοθεραπεία κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος και εφαρμόζεται όχι μόνο στο εξωτερικό αλλά και στη χώρα μας σε ιατροπαιδαγωγικά κέντρα, νοσοκομεία και ιδιωτικά κέντρα παρέχοντας λύση σε μία ευρεία γκάμα προβλημάτων που αφορούν παιδιά.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται;
Σε παιδιά με δυσκολίες συμπεριφοράς ή συναισθηματικές διαταραχές. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν εκρήξεις θυμού, επιθετικότητα, νυχτερινή ενούρηση, διαταραχές όρεξης, προβλήματα ύπνου, στρες, φοβίες, χαμηλή αυτοπεποίθηση, σχολική βία. Επίσης η παιγνιοθεραπεία αντιμετωπίζει αποτελεσματικά προβλήματα σχέσεων ή ενδοοικογενειακές δυσλειτουργίες και ζητήματα που αντιμετωπίζει το παιδί μέσα και έξω από τη σχολική κοινότητα. Βοηθάει ακόμα παιδιά να αντέξουν σημαντικές αλλαγές στη ζωή τους όπως ένα διαζύγιο ή την απώλεια αγαπημένων προσώπων. Τέλος μπορεί να βοηθήσει παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ενώ έχει πολύ καλά αποτελέσματα σε παιδιά με χρόνιες και σοβαρές ασθένειες και σε εκείνα που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο.

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται;
Απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 3 μέχρι και 12 ετών. Προϋποθέτει δηλαδή ότι το παιδί μπορεί να κάνει συμβολικό παιχνίδι (πράγμα που ξεκινά από την ηλικία των 3 ετών περίπου). Για μεγαλύτερα παιδιά, δηλαδή μετά την ηλικία των δώδεκα, συνήθως προτιμάται η δραματοθεραπεία δεδομένου ότι οι έφηβοι μπορεί να λειτουργήσουν καλύτερα σε ομάδα. Η δραματοθεραπεία χρησιμοποιεί μεθόδους και τεχνικές που προέρχονται από τον χώρο του θεάτρου , της ψυχολογίας και της τέχνης. Συχνά χρησιμοποιείται παιγνιοθεραπεία σε ενήλικες, ιδιαίτερα γονείς μικρών παιδιών, οι οποίοι μέσα από αυτή την τεχνική κατανοούν καλύτερα τα συναισθήματά τους και αποκτούν νέους τρόπους προσέγγισης των παιδιών τους.

Πως εφαρμόζεται;
Οι γονείς αρχικά δίνουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται ο παιγνιοθεραπευτής προκειμένου να συντάξει ένα πλήρες ιστορικό για το παιδί και την οικογένεια και να αποφασίσει ανάλογα με την περίπτωση και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού πως θα το προσεγγίσει. Συνήθως η παιγνιοθεραπεία όταν εφαρμόζεται θεραπευτικά είναι μια ατομική διαδικασία αν και μπορεί να υπάρξουν και ομάδες παιδιών με κοινές δυσκολίες. Παίρνοντας ως δεδομένο ότι το παιχνίδι αποτελεί το φυσικό και αβίαστο μέσο έκφρασης του παιδιού, η παιγνιοθεραπεία χρησιμοποιεί διάφορα εργαλεία όπως παιχνίδι ρόλων , μινιατούρες ζώων και οικογένειας, μικρά αντικείμενα και διάφορες άλλες μορφές έκφρασης όπως ζωγραφική, αγγειοπλαστική, μουσική , χορό, θέατρο, παραμύθι, για να βοηθήσει το παιδί να εξερευνήσει δύσκολες εμπειρίες, τωρινές ή του παρελθόντος, μέσα σε ένα περιβάλλον ασφάλειας και εμπιστοσύνης που του παρέχει ο θεραπευτικός χώρος και η θεραπευτική σχέση.

Ποιος είναι ο στόχος του play therapy;
Να βοηθήσει το παιδί να διαπραγματευτεί συναισθηματικές δυσκολίες , πιεστικές αλλαγές στη ζωή του, προβλήματα συμπεριφοράς, δυσκολία επικοινωνίας με τους συνομηλίκους που δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητά του. Είναι αποτελεσματική μορφή θεραπείας γιατί το παιδί μέσα από το παιχνίδι εκφράζεται και «μιλάει» για όλα αυτά που δεν μπορεί να εκφράσει με το «λόγο», μπορεί να προβάλλει ανώδυνα και χωρίς το ίδιο να το συνειδητοποιεί συναισθήματα και θέματα που το προβληματίζουν, να τα επεξεργαστεί και να βρει λύσεις. Για να έχει πάντως καλά αποτελέσματα η θεραπεία και για τη σωστή και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων, η παιγνιοθεραπεία καλό είναι να συνδυάζεται με συμβουλευτική γονέων ή οικογενειακή θεραπεία.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Μαμά βαριέμαι…

Του προτείνετε να ζωγραφίσει με νερομπογιές και η απάντηση του είναι «βαριέμαι». Το παροτρύνετε να διαβάσει ένα βιβλίο και η απάντηση είναι πάλι «βαριέμαι». Η απορία σας είναι εύλογη. Πώς είναι δυνατόν να βαριέται ένα παιδί στην πιο ανέμελη φάση…

Το καλοκαίρι χάνεται το πρόγραμμα…
Το χειμώνα το παιδί έχει συνηθίσει να ακολουθεί καθημερινά ένα πρόγραμμα φορτωμένο με δραστηριότητες. Όταν έρχεται το καλοκαίρι ξαφνικά υπάρχει πολύς ελεύθερος χρόνος τον οποίο το παιδί δεν ξέρει πως ακριβώς να διαχειριστεί. Προκειμένου να αποφύγετε αυτές τις… κρίσεις βαρεμάρας, προσπαθήστε να μην αφήνετε τη μέρα να κυλήσει άσκοπα κι όπως προκύψει. Φροντίστε να υπάρχει ένα στοιχειώδες πρόγραμμα με όσο το δυνατόν πιο σταθερή ώρα γευμάτων και ύπνου εντάσσοντας σ’ αυτό το χρόνο που το παιδί θα πάει βόλτα, θα ασχοληθεί με κάποια αγαπημένη δραστηριότητα π.χ. να κάνει ποδήλατο ή το σπορ που αγαπά. Είναι σημαντικό επίσης να ξέρετε ότι κάθε παιδί έχει συνήθως ένα ενδιαφέρον που το συγκινεί περισσότερο. Μπορεί να χρειαστεί να το παροτρύνετε να δοκιμάσει διάφορα πράγματα μέχρι να το ανακαλύψετε ώστε στη συνέχεια να το προσανατολίσετε προς αυτό.
Επίσης, εξασφαλίστε στο μικρό σας κάποιες ευκαιρίες για έξτρα δόσεις παιχνιδιού. Κανονίστε να έρχεται σε καθημερινή επαφή με συνομήλικα παιδιά με επισκέψεις στην παιδική χαρά και το πάρκο. Σκεφτείτε το ενδεχόμενο να πάτε διακοπές με φίλους ή συγγενείς που έχουν συνομήλικα παιδιά και γενικά οργανώνετε τακτικές συναντήσεις με τους φίλους του. Επίσης αν βλέπετε ότι, όταν ασχολείστε μαζί του, βελτιώνεται η διάθεσή του, τότε αναμφισβήτητα έχει ανάγκη από περισσότερη προσοχή και ενδιαφέρον από μέρους σας και θα ήταν σκόπιμο να μην του τα στερήσετε.

Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει:

  • Διαλέξτε παιχνίδια και δραστηριότητες, που ενδείκνυνται για την ηλικία του παιδιού έχοντας κατά νου ότι με παιχνίδια που είναι για πιο μικρά παιδιά θα χάσει γρήγορα το ενδιαφέρον του, ενώ με τα πολύ προχωρημένα θα νιώσει ότι δυσκολεύεται.
  • Εξασφαλίσετε αρκετό χώρο είτε στο δωμάτιό του είτε γενικά μέσα στο σπίτι αλλά και συνθήκες ασφάλειας σε αυλές και κήπους ώστε να παίζει άνετα τα παιχνίδια που του αρέσουν ακόμα κι αν αναστατώνεται η τάξη.
  • Ενθαρρύνετε τις δημιουργικές τάσεις του παιδιού δίνοντάς του ευκαιρίες να δημιουργήσει μικρά έργα με οποιοδήποτε υλικό όπως πηλό, ζυμάρι, υλικά από το καλάθι της φύσης ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται ότι μπορεί να λερώσει και να λερωθεί.
  • Δώστε ευκαιρίες στο παιδί ώστε να συμμετέχει κι εκείνο ως πολύτιμος βοηθός σε ότι κάνετε. Προτρέψτε το να σας βοηθήσει να φτιάξετε το κέικ, να ποτίσετε μαζί τις γλάστρες ή τον κήπο, να απλώσετε τα ρούχα κλπ. Δώστε του την ευκαιρία να νιώσει ότι προσφέρει κι εκείνο μέσα από την ανάθεση μικρών καθηκόντων, τα οποία θα μετατρέψει το ίδιο σε παιχνίδι.
  • Επιδιώξτε το παιδί ν’ ασχολείται με κάποια εξωσχολική δραστηριότητα ή σπορ ώστε να απασχολείται ευχάριστα και να έρχεται σε επαφή με άλλα παιδιά. Να θυμάστε ότι πιθανόν να χρειαστεί να δοκιμάσει αρκετά πράγματα μέχρι να καταλήξει σ’ αυτό που του αρέσει περισσότερο.
  • Μυήστε το στον κόσμο των βιβλίων. Αν εκφράζει αδιαφορία για τα βιβλία θα πρέπει να αφιερώνετε καθημερινά χρόνο για να διαβάζετε μαζί βιβλία που του αρέσουν. Δίνοντας συστηματικά το καλό παράδειγμα το πιθανότερο είναι ότι κάποια στιγμή θα σας μιμηθεί.

Επιστρατεύστε το βαζάκι της… αντιβαρεμάρας!
Το ξετρυπώσαμε στο www.somewhatsimple.com και η αλήθεια είναι πως κίνησε μονομιάς το ενδιαφέρον μας! Το βαζάκι αυτό, κρύβει μέσα του ένα σωρό δραστηριότητες και έξυπνες ιδέες προκειμένου να βοηθήσει το μικρό μας να γεμίσει ευχάριστα τον χρόνο του! Αναζητήστε το ή –ακόμη καλύτερα- κατασκευάστε το μόνες σας γεμίζοντάς το με όλα όσα θα άρεσαν στο δικό σας παιδί (και όλα όσα μπορείτε να του προσφέρετε). Μια υπέροχη ιδέα την οποία μπορείτε να επιστρατεύετε χειμώνα-καλοκαίρι!

Μήπως κάτι δεν πάει καλά;
Κάθε παιδί κατά περιόδους είναι φυσιολογικό να νομίζει ότι βαριέται κάποιες στιγμές μέσα στη μέρα. Αν όμως δείχνει διαρκώς άτονο και κουρασμένο, είναι μελαγχολικό, έχει την τάση ν’ απομονώνεται, να μη γελάει, ν’ αποφεύγει τους φίλους του ή να δείχνει απροθυμία να συναναστραφεί συνομήλικα παιδάκια, παρουσιάζει μειωμένη ή υπερβολικά αυξημένη όρεξη, έχει διαταραχές στον ύπνο, παραπονιέται για πονοκεφάλους ή στομαχόπονους, καλό είναι να συμβουλευτείτε τον ειδικό.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Πώς θα μεγαλώσετε ένα παιδί που «πιστεύει» στον εαυτό του!

Η αυτοπεποίθηση αποτελεί θεμέλιο μιας χαρούμενης παιδικής ηλικίας και “κλειδί” μιας πετυχημένης ενήλικης ζωής.

Καλλιεργώντας από νωρίς το συναίσθημα της αυτοπεποίθησης στη ζωή του μικρού μας, το βοηθάμε να γίνει υπεύθυνο, να μάθει να “ζυγίζει” σκέψεις και συναισθήματα και να παίρνει σωστές αποφάσεις. Του δίνουμε την ευκαιρία να μάθει να “στέκεται στα πόδια του” και να πιστεύει στον εαυτό του. Όλα αυτά, μπορούν με μαθηματική ακρίβεια, να βοηθήσουν το μικρό μας να εξελιχθεί από χαρούμενο παιδάκι σε ισορροπημένο, ευτυχισμένο ενήλικα. Για να συμβάλλουμε στο αποτέλεσμα αυτό:

  • Το βοηθάμε να γνωρίσει τον εαυτό του…
    Για να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, το μικρό μας θα πρέπει πρώτα να γνωρίσει τον εαυτό του. Το “ποιος είναι” και το “πού ανήκει” είναι δύο σημεία “κλειδιά” απαραίτητα για την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης και, κατ επέκταση, της αυτοπεποίθησης. Απαντώντας λοιπόν σε ερωτήσεις του στυλ “Πού γεννήθηκα και πώς;” ή “Θυμάσαι τότε που έπεσα από τη σκάλα;” ή “Πες μου για τότε που κλειδώθηκα στο μπάνιο…”, βοηθάμε το παιδί μας να μάθει πράγματα για τον εαυτό του, για τη ζωή του για τη θέση του μέσα στην οικογένειά μας. Δεν έχει καμία σημασία αν η κάθε ιστορία έχει χιλιοειπωθεί… Μέσα από αυτή την επανάληψη είναι που τα παιδιά μας μαθαίνουν. Είναι σημαντικό λοιπόν να το βοηθήσουμε νιώσει αναπόσπαστο κομμάτι της οικογένειά μας, να γνωρίσει τον εαυτό του και να τον αγαπήσει. Αλλωστε, είναι αδύνατο να νιώσουμε αυτοπεποίθηση αν δεν γνωρίζουμε και δεν αγαπάμε τον εαυτό μας.
  • …και να τον αποδεχτεί
    Αφού μάθει ποιος είναι, θα πρέπει να αποδεχτεί αυτό που είναι. Να κατανοήσει πότε κάνει κάτι καλά και πότε το κάνει λάθος. Να βρει τρόπους για να μπορεί να διορθώνει τα λάθη του και να μαθαίνει μέσα από αυτά. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε στο παιδί μας να ξεχωρίζει το λάθος από την αποτυχία. Το να κάνει κάτι λάθος, δε σημαίνει ότι απέτυχε. Αλλωστε, τα λάθη είναι (όπως είπαμε) κομμάτι της γνώσης. Θα πρέπει να το βοηθήσουμε να ανακαλύψει κάποιες πτυχές της προσωπικότητάς του και -γιατί όχι;- να τις καλλιεργήσει, αν πιστεύουμε πως είναι για το καλό του. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίσει το σώμα του και να αποδεχτεί την εξωτερική του εμφάνιση.
  • Είμαστε “θετικοί” απέναντί του
    Με λίγα λόγια, προσπαθούμε να γίνουμε ένας “καθρέφτης” για το μικρό μας στον οποίο θα αντικατοπτρίζονται τα καλά στοιχεία του εαυτού του. Το παιδί μας συνθέτει την εικόνα του εαυτού του μέσα από τα στοιχεία που αντιλαμβάνεται εκείνο, αλλά και μέσα από τα όσα πιστεύουν οι άλλοι για εκείνο. Κάποιες αντιδράσεις μας λοιπόν, πολλές φορές αντικατοπτρίζουν τη “γνώμη” μας για το μικρό μας. Π.χ. Το επαινούμε, άρα συμπεριφέρεται σωστά. Παίζουμε μαζί του, άρα είναι ωραίο να βρισκόμαστε κοντά του. Ρωτάμε τη γνώμη του, άρα μας ενδιαφέρει η άποψή του. Κάπως έτσι, το παιδί μας αρχίζει να καταλαβαίνει ότι είναι ευγενικό, ευχάριστο, έξυπνο. Ότι η παρουσία του είναι πολύτιμη και η γνώμη του σημαντική. Φανταστείτε να μας άκουγε συνεχώς να του φωνάζουμε “Όχι! Δεν σου είπα να μην το κάνεις αυτό;” ή “Μη με ενοχλείς τώρα, έχω δουλειά!” ή “Θα βάλεις αυτό το μπλουζάκι. Πάει και τελείωσε”. Η αυτοπεποίθησή του θα τσακιζόταν σαν βαρκούλα στον βράχο της απαγόρευσης, αφού θα ένιωθε ότι δεν κάνει τίποτα σωστά!
  • Παίζουμε μαζί του…
    Ο χρόνος που αφιερώνουμε στο παιδί μας είναι πραγματικά πολύτιμος για εκείνο. Μέσα από τις συζητήσεις μας, τα τραγούδια, τις αγκαλιές και τα παιχνίδια μας το παιδί λαμβάνει ένα σπουδαίο μήνυμα: “Είμαι σημαντικός. Οι γονείς μου με αγαπάνε και τους αρέσει να ασχολούνται μαζί μου”.
  • …και το αφήνουμε να πάρει πρωτοβουλίες
    Η ώρα του παιχνιδιού, είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να αφήσουμε το μικρό μας να πάρει πρωτοβουλίες. Από το τι παιχνίδι να παίξουμε, μέχρι το πού θα το παίξουμε, πώς θα χωριστούμε, ποιο θα είναι το έπαθλο κ.λπ. Μπορεί να μας ζητήσει να παίζουμε ξανά και ξανά το ίδιο παιχνιδάκι… Η αλήθεια είναι πως οι μεγάλοι βαριόμαστε (κάποιες φορές) πιο γρήγορα από τα παιδιά… Σε αυτή την περίπτωση δεχόμαστε να του κάνουμε το χατίρι ή αντιπροτείνουμε κάτι άλλο όσο το δυνατό πιο ευγενικά μπορούμε, δίνοντάς του όμως και πάλι τη δυνατότητα επιλογής. Π.χ. αντί να πούμε “Ώχου! Δεν βαρέθηκες να παίζουμε συνέχεια αυτό το επιτραπέζιο;”, λέμε “Πολύ καλή ιδέα! Μιας και το έχουμε ξαναπαίξει αυτό όμως, τι θα έλεγες να δοκιμάζαμε να φτιάξουμε αυτό το παζλ ή να ασχοληθούμε με αυτό το kit πειραμάτων;”
  • Του αναθέτουμε… ευθύνες
    Προσπαθούμε όσο το δυνατό νωρίτερα να το εντάξουμε στο… εργατικό δυναμικό του νοικοκυριού μας! Ένα δίχρονο παιδάκι μπορεί κάλλιστα να συμβάλει στο στρώσιμο του τραπεζιού τοποθετώντας τις χαρτοπετσέτες δίπλα από τα πιάτα. Στα τρία του χρόνια, θα είναι σε θέση να καθαρίσει ή να ξεσκονίσει κάποιες χαμηλές επιφάνειες. Στα πέντε του μπορεί να βάζει τα ρούχα στο πλυντήριο, ενώ μέχρι τα εφτά, θα έχει σίγουρα μάθει να φτιάχνει πρωινό για όλη την οικογένεια! Έτσι, το μικρό μας θα νιώθει ότι προσφέρει την ανεκτίμητη βοήθειά του, εκτονώνοντας τυχόν περισσευούμενη ενέργεια και, φυσικά, συμβάλλοντας στις δουλειές του σπιτιού!
  • Του μιλάμε για τα συναισθήματα
    Για να εκφράσει ένα παιδί τα συναισθήματά του, θα πρέπει προηγουμένως να τα γνωρίσει. Το βοηθάμε λοιπόν μέσα από ήρεμες συζητήσεις, αρχικά να μάθει να “αποκρυπτογραφεί” τα συναισθήματά του και στη συνέχεια να τα εκφράζει. Έτσι, θα μπορέσει αργότερα να μάθει να τα αιτιολογεί και να τα ελέγχει, ενώ, θα είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί και τα συναισθήματα των άλλων. Αυτή η αποτίμηση και αντιμετώπιση των συναισθημάτων είναι που θα βοηθήσει αργότερα τα μικρά μας να αντιμετωπίσουν τυχόν δύσκολες καταστάσεις, να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να “βγουν ασπροπρόσωπα” σε οποιαδήποτε νέα πρόκληση παρουσιαστεί μπροστά τους.
  • Του μαθαίνουμε να αυτοεξυπηρετείται
    Η πρώτη φορά που θα φάει μόνο του, που θα επιλέξει εκείνο τα ρούχα του και θα τα φορέσει με καμάρι, που θα βάλει τα παπούτσια του, που θα πλύνει τα χεράκια του και θα βουρτσίσει τα δόντια του… Όλα είναι μικρά σκαλοπατάκια που οδηγούν το μικρό μας στην “αυτονομία”. Κάθε φορά που καταφέρνει να “κατακτήσει” ένα από αυτά και μας ακούει να επιβραβεύουμε, όχι μόνο την επιτυχία, αλλά και την προσπάθεια που κάνει, “φουσκώνει” από περηφάνια. Κάπως έτσι, μαζί με την αυτονομία του μεγαλώνει και η αυτοπεποίθησή του.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Καλομαθημένο ναι, κακομαθημένο όχι!

Έχει συνεχώς απαιτήσεις; Θέλει πάντα να γίνεται το δικό του αγνοώντας επιδεικτικά τις συμβουλές ή τις απαγορεύσεις σας; Ήρθε η ώρα να βάλετε όρια στη συμπεριφορά του παιδιού σας.

Δεν είναι λίγοι οι γονείς που θέλοντας να βλέπουν το παιδί τους πάντα χαρούμενο ικανοποιούν δίχως σκέψη τις επιθυμίες του. Ενδεχομένως ο σύγχρονος τρόπος ζωής, που θέλει εσάς να λείπετε πολλές ώρες από το σπίτι και το παιδί να σας περιμένει γεμάτο ανυπομονησία, να μη σας “επιτρέπει” να του αρνηθείτε καμία χάρη. Έχοντας όμως υπόψη πως η δική σας συμπεριφορά του δίνει ερεθίσματα που το βοηθούν να διαμορφώσει το χαρακτήρα του, σκεφτείτε μήπως και κανένα “όχι” κάπου-κάπου δεν κάνει και τόσο κακό.

 

Δεν γεννιέται… γίνεται

Κανένα παιδί δεν γεννιέται απαιτητικό! Αν από την αρχή ξεκαθαρίσουμε τη διαφορά μεταξύ επιθυμίας και ανάγκης, εύκολα μπορούμε να καταλάβουμε πως ένα μωρό κάτω των 6 μηνών δεν κλαίει επειδή είναι κακομαθημένο και θέλει να βρίσκεστε συνεχώς κοντά του, αλλά επειδή σας εκφράζει μια “αυθεντική” ανάγκη (πείνα, ανάγκη για ξεκούραση, για καθαριότητα κ.λπ.). Ένα βρέφος έχει απαιτήσεις μόνο αναφορικά με τις ανάγκες του και επομένως ο χαρακτηρισμός “κακομαθημένο μωρό” δεν υφίσταται. Αντίθετα, όταν λέμε πως ένα παιδί είναι κακομαθημένο εννοούμε πως επιδιώκει αδιάκοπα το ενδιαφέρον των γύρω του, εμφανίζει εγωιστικές τάσεις (π.χ. δεν αφήνει άλλο παιδάκι να παίζει με τα παιχνίδια του), ζηλεύει αυτά που ανήκουν στους άλλους και θέλει συνεχώς να περνά “το δικό του”.

Όπως καταλαβαίνετε, δεν είναι δυνατόν ξαφνικά ένα παιδί να αρχίσει να εμφανίζει τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Οι έντονες απαιτήσεις είναι αποτέλεσμα της λανθασμένης συμπεριφοράς των γονιών. Σκεφτείτε το… Αν το μικρό σας έχει συνηθίσει να μην υφίσταται καμιά λογική συνέπεια σε σταθερή βάση όταν συμπεριφέρεται άσχημα, θα είναι δύσκολο ξαφνικά μια μέρα να του βάλετε όρια και ακόμα πιο δύσκολο να τα σεβαστεί, γιατί πολύ απλά δεν έχει μάθει να περιορίζεται. Αν οι κανόνες δεν τεθούν και δεν εφαρμοστούν από μικρή ηλικία, τα παιδιά αποκτούν σταδιακά την αίσθηση πως έχουν εξουσία, πως κάνουν ό,τι θέλουν και πως πάντα θα ικανοποιούνται οι επιθυμίες τους.
Εκτός από την υπερβολική “ελαστικότητα”, ένα παιδί μπορεί να κακομάθει και στην περίπτωση που οι γονείς του είναι υπερπροστατευτικοί, αφού δεν το αφήνουν να παίρνει πρωτοβουλίες και να ψάχνει να βρίσκει τρόπους ώστε να λύνει μόνο του τα “προβλήματά” του (συναρμολόγηση ενός παιχνιδιού, λύση μιας άσκησης κ.λπ.).

 

“Ιδιαίτερη” συμπεριφορά

Η συμπεριφορά ενός κακομαθημένου παιδιού πολλές φορές παραξενεύει τους γονείς του. Είναι πολύ πιθανό στην προσπάθεια του μικρού σας να επιβάλει την γνώμη του να παρατηρήσετε πως προσποιείται ότι κλαίει, αρνείται να φάει, υψώνει τον τόνο της φωνής του, ενώ δεν αποκλείεται να σας απειλεί με φράσεις όπως “αν δεν πάμε βόλτα, θα φύγω από το σπίτι”. Ίσως γίνει επιθετικό προς εσάς επειδή του φέρνετε αντίρρηση τη δεδομένη στιγμή, ενώ μπορεί να σας “εκδικηθεί” πετώντας, σπάζοντας ή σκίζοντας αγαπημένα σας αντικείμενα (π.χ. cd, βιβλία). Επίσης, δεν είναι λίγα τα παιδιά που αντιδρούν πολύ έντονα στην (ασυνήθιστη) άρνηση των γονιών τους με το να πέφτουν στο πάτωμα και να χτυπιούνται. Δείγματα συμπεριφοράς σαν κι αυτά αποκαλύπτουν πως το παιδί δεν μπορεί να δεχτεί τη γνώμη των άλλων, διότι δεν έχει μάθει να του φέρνουν αντίρρηση.

 

Χρυσοί κανόνες πειθαρχίας

Μελέτες υποστηρίζουν πως όταν οι γονείς θέτουν σταθερά όρια, τα παιδιά μεγαλώνουν έχοντας μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση από τα παιδιά των οποίων οι γονείς τους επιτρέπουν να συμπεριφέρονται όπως τους αρέσει. Έχοντας κατά νουν πως πειθαρχία σημαίνει διδασκαλία ενός αποδεκτού τρόπου συμπεριφοράς (και όχι τιμωρία), πειθαρχήστε το παιδί ακολουθώντας τις παρακάτω κατευθυντήριες γραμμές:

  1. Δώστε στο παιδί μια λίστα με 10-12 σταθερούς και κατανοητούς κανόνες, όπως “καθόμαστε στο ειδικό καρεκλάκι στο αυτοκίνητο, δεν δαγκώνουμε, πηγαίνουμε για ύπνο μόλις το λέει ο μπαμπάς ή η μαμά κ.λ.π”. Προσοχή: Δεν πρέπει να διαπραγματεύεστε για τέτοιους κανόνες!
  2. Ενημερώστε το παιδί πως για θέματα όπως ποια βιβλία μπορεί να διαβάσει, ποια παιχνίδια μπορεί να πάρει στο αυτοκίνητο κ.λπ. θα επιλέγει το ίδιο. Βοηθήστε το να καταλάβει ποιες είναι οι δικές του επιλογές και ποιες όχι.
  3. Κατανοήστε τη διαφορά μεταξύ επιθυμιών και αναγκών. Σε καταστάσεις όπως η πείνα, ο πόνος, ο φόβος υπάρχει ανάγκη να αντιδράσετε άμεσα. Αν όμως το παιδί κλαίει για άλλους λόγους, πιθανότατα εξαιτίας μιας απογοήτευσης ή για μια επιθυμία που δεν πραγματοποιήθηκε, δεν χρειάζεται να το μαλώνετε ή να του φωνάζετε. Πείτε του απλώς πως καταλαβαίνετε πώς νιώθει.
  4. Μην αρκείστε σε μια απαγόρευση. Το παιδί πρέπει να ξέρει το λόγο για τον οποίο του απαγορεύετε να κάνει κάτι, διότι μόνο έτσι δεν θα το επαναλάβει. Αντί να πείτε “μην παίζεις με το μαχαίρι”, εξηγήστε το γιατί: “μην παίζεις με το μαχαίρι, γιατί μπορεί να κοπείς και μετά θα πονάς”.
  5. Ζητήστε με ήρεμο τόνο φωνής να σας εξηγήσει το λόγο που αναποδογύρισε το πιάτο του ή πέταξε με δύναμη το τηλεκοντρόλ στο πάτωμα. Αφήστε το να σας πει τι είναι αυτό που το ώθησε να κάνει αυτήν την πράξη και στη συνέχεια ρωτήστε το αν πραγματικά πιστεύει πως είναι σωστή. Με τον τρόπο αυτό το βοηθάτε να συνειδητοποιήσει το λάθος του.
  6. Μην υποχωρήσετε σε πείσματα, θυμούς ή επιθετικές συμπεριφορές. Αν το παιδί είναι σε μέρος που δεν μπορεί να βλάψει τον εαυτό του, αγνοήστε το.
  7. Δώστε έμφαση στο “όχι”. Πείτε το σταθερά και με νόημα.
  8. Διατηρήστε πάντα τη δύναμη του ρόλου σας ως γονιός. Μην ξεχνάτε πως δεν χρειάζεται πάντα να αιτιολογείτε τους κανόνες που θέτετε.
  9. Μην απειλείτε ή υπόσχεστε πράγματα στο παιδί, αν δεν είστε σίγουροι πως θα τα τηρήσετε. Έτσι μειώνετε την εμπιστοσύνη του σ εσάς.

 

Το ξύλο δεν αποτελεί μέσο πειθαρχίας!

Μπορεί το άτακτο πιτσιρίκι να σας βγάζει πολλές φορές εκτός εαυτού, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να του συμπεριφέρεστε χρησιμοποιώντας σωματική βία (ξυλιές στον ποπό, χαστούκια, τράβηγμα μαλλιού κ.λπ.). Το ξύλο αποτελεί τη χειρότερη μορφή άσκησης βίας και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί μέσο διαπαιδαγώγησης, αφού το παιδί δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς σας ενόχλησε στη συμπεριφορά του και συνεπώς μπορεί να το επαναλάβει. Έχετε κατά νουν πως χτυπώντας το του περνάτε το μήνυμα πως αυτή η συμπεριφορά είναι ένας αποδεκτός τρόπος εκδήλωσης του θυμού, ενώ ταυτόχρονα “γκρεμίζεται” η εμπιστοσύνη του προς εσάς. Την επόμενη φορά λοιπόν που το μικρό σας “παίξει” με τα νεύρα σας, προσπαθήστε να συγκρατηθείτε επιλέγοντας πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να του εξηγήσετε πως αυτό που έκανε δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Αγάπη σε μέγεθος XL

Κόκκινη κάρτα δίνουν οι ειδικοί στους γονείς που με λάθη στοργής και παράλογη αγάπη τραυματίζουν τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη του παιδιού τους.

Κάθε πρωί οι γείτονες από το απέναντι μπαλκόνι βλέπουν την 40χρονη Αννα να παίρνει αγκαλιά την τετράχρονη κόρη της, τη σχολική τσάντα και το παιδικό μπουφάν και να κατεβαίνει τρικλίζοντας τα εξωτερικά σκαλιά του σπιτιού της από το δεύτερο όροφο στο ισόγειο! Για εκείνους που ίσως σκεφτούν πως το παιδί μπορεί να έχει κάποιο πρόβλημα, να πούμε πως έτσι και του πετάξεις μια μπάλα θα πάρουν φωτιά τα ποδαράκια του και θα φτερουγίσει για να την φτάσει! Απλά, η Αννα φοβάται μήπως η μικρή της πριγκίπισσα κουραστεί ή κουτρουβαλήσει τα σκαλοπάτια! Σε αυτές τις περιπτώσεις όμως, όταν το παιδί στηρίζεται στη δύναμη της μαμάς, είναι επόμενο σε κάθε του εξόρμηση στη ζωή να νιώθει ανασφάλεια, ανημποριά, φόβο και αδυναμία. Η μητρική υπερπροστατευτικότητα σύμφωνα με τους ειδικούς, το μαθαίνει πως για να τα καταφέρει πρέπει πάντα κάπου να στηρίζεται. Έτσι σιγά-σιγά από τα πρώτα χρόνια της ζωής του το παιδί ολοένα και απομακρύνεται από τις ευκαιρίες που του παρουσιάζονται να ενεργοποιηθεί, να ανεξαρτητοποιηθεί και κάπως έτσι να θωρακιστεί απέναντι στις δυσκολίες της ζωής, να σφυρηλατήσει αντοχές και χαρακτήρα, και πάνω από όλα να συνειδητοποιήσει πως είναι μια ξεχωριστή ισχυρή και αυτόνομη προσωπικότητα.

 

Τους ζητάμε λίγα, τους προσφέρουμε πολλά. Γιατί;

Αγωνιζόμαστε να προστατέψουμε τα παιδιά μας από αντιξοότητες και αναποδιές, να φανούμε ευαίσθητοι στις ανάγκες τους, να συντονίσουμε τις κεραίες μας σε κάθε τι που τα αφορά, να τους προσφέρουμε πάντοτε το καλύτερο. Μήπως όμως το παρακάνουμε; Και αν ναι, πού πρέπει να… τραβήξουμε τη γραμμή;

Οι παιδοψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι τελικά κάνουμε κακό στα παιδιά όταν τους ζητάμε λίγα και τους προσφέρουμε πολλά: Πολλά παιχνίδια, πολλά ρούχα, πολλή βοήθεια… Προσπαθώντας να τα προστατεύουμε από τις αντιξοότητες της ζωής, τους στερούμε τις δυνατότητες να μάθουν. Φοβούμενοι να τους βάλουμε όρια, δυναμιτίζουμε την ανάπτυξη του χαρακτήρα τους. Αποφεύγοντας να τους πούμε όχι, από τον φόβο ότι θα πάψουν να μας συμπαθούν, τα κάνουμε να ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους. Γιατί όμως οι σύγχρονοι γονείς είναι πιο ενδοτικοί από τις προηγούμενες γενιές;

  • Ένας λόγος, υποστηρίζουν οι ειδικοί είναι ότι οι γυναίκες σήμερα, γίνονται μητέρες σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με τις γυναίκες της προηγούμενης γενιάς.
  • Ένας δεύτερος λόγος είναι ότι κάνουν λιγότερα παιδιά. Οι οικογένειες είναι μικρότερες και έτσι αναλογεί στα παιδιά μεγαλύτερο μερίδιο “παραχαϊδέματος”. Παλαιότερα, απλά, δεν είχαν την πολυτέλεια να τα κακομάθουν. Εξάλλου, τώρα που δουλεύουν και οι δυο γονείς, κατακλύζονται από ενοχές επειδή λείπουν από το σπίτι όλη μέρα.

 

Εκτός από τους παραπάνω κοινωνικούς λόγους, υπάρχουν κι άλλοι πολλοί και διαφορετικοί που ένας γονιός μπορεί να είναι υπερπροστατευτικός με το παιδί του, δημιουργώντας μαζί του μια οδυνηρή σχέση εξάρτησης, όπου δεν κατανέμονται σωστά ούτε οι ρόλοι, ούτε οι συμπεριφορές και τα συναισθήματα.

  • Αν, οι γονείς μας υπήρξαν υπερπροστατευτικοί απέναντί μας, το ίδιο μπορεί να γίνουμε κι εμείς απέναντι στα δικά μας παιδιά.
  • Υπάρχει επίσης και η περίπτωση να είμαστε υπερπροστατευτικοί γονείς όταν στη δική μας παιδική ηλικία έχουμε στερηθεί την απαιτούμενη γονική φροντίδα, οπότε ο φόβος της επανάληψης του λάθους και η ανησυχία μήπως το παιδί μας αισθανθεί την ίδια έλλειψη, μπορεί να μας οδηγήσει στην υπερβολή και στην απώλεια του μέτρου.
  • Ένας ακόμα λόγος που οι γονείς τείνουν να γίνονται υπερπροστατευτικοί είναι όταν φοβούνται πως ίσως δεν θα μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα με τα γονεϊκά τους καθήκοντα υποφέροντας από ανασφάλεια, έλλειψη εμπιστοσύνης στις ικανότητες τους, αλλά και έλλειψη σωστής πληροφόρησης.

 

Ανησυχητικές συμπεριφορές μικρών παιδιών

  • Αν το παιδί σας έχει πρόβλημα να κάνει φιλίες και να παίζει με τα άλλα παιδιά. Αυτό μπορεί να είναι σημάδι ενός παιδιού εγωκεντρικού το οποίο παραβλέπει τα αισθήματα των άλλων ανθρώπων και έτσι γίνεται αντιπαθητικό. Μετά τα τρία χρόνια, παρατηρήστε πώς τα πάει τα παιδί σας με τα άλλα παιδιά, αν έχει μάθει να περιμένει τη σειρά του και να μοιράζεται τα παιχνίδια τους.
  • Αν το σπίτι είναι γεμάτο με παιχνίδια, αλλά το παιδί ζητά περισσότερα. Το παιδί που έχει μάθει να αποκτά ό, τι θέλει, μεγαλώνοντας θα έχει μεγάλο πρόβλημα να προσαρμοστεί σε κοινωνικές ομάδες εκτός οικογενείας.
  • Αν είναι πιο παχουλό από το φυσιολογικό λόγω των γλυκών και των ανθυγιεινών φαγητών που τρώει. Αυτό σημαίνει ότι στο σπίτι επιτρέπονται περισσότερα απ όσα πρέπει.
  • Αν το παιδί σας έχει την απαίτηση να κάνετε εσείς διάφορα πράγματα για αυτό, ενώ μπορεί να τα καταφέρει μόνο του. Αναρωτηθείτε αν είναι αναπτυξιακά έτοιμο να τα καταφέρει πριν σπεύσετε σε βοήθεια, γιατί συχνά οι γονείς δεν εκτιμούν πόσα πολλά πράγματα μπορεί να κάνει το παιδί τους.

6 λάθη που δυστυχώς δεν… αποφεύγουμε

Μήπως ανήκετε και εσείς στην τεράστια πλειοψηφία των γονιών που πέφτουν στη παγίδα της υπερπροστασίας υποκύπτοντας σε παράλογες απαιτήσεις; Διαβάστε ποια είναι τα 6 πιο συχνά λάθη που κάνουμε… παραδεχτείτε τα και διορθώστε τα.

  • Δεν αντέχετε να βλέπετε το παιδί να κλαίει. Όταν αρχίζει να ουρλιάζει μέσα στο μαγαζί ότι θέλει παγωτό, ενδίδετε στις απαιτήσεις του προκειμένου να μη γίνετε ρεζίλι. Αρνηθείτε σθεναρά γιατί αν ενδώσετε μια φορά, ξεκινά ένας φαύλος κύκλος χωρίς τελειωμό.
  • Αγνοείτε την κακή συμπεριφορά. Προκειμένου να χαλάσετε τις (ελάχιστες) στιγμές που είστε οι δυο σας, αναβάλετε για αργότερα το μάλωμα. Κάντε πέτρα την καρδιά σας και μην αναβάλετε κάτι το οποίο πρέπει να γίνει άμεσα.
  • Παρακαλάτε δεν… απαιτείτε. Κάθε φορά που πρέπει να συνεργαστεί του λέτε “παρακαλώ” και έτσι νομίζει ότι αυτό ελέγχει την κατάσταση. Είναι προτιμότερο να εξηγείτε στο παιδί με ηρεμία, αυστηρότητα και σαφήνεια τι πρέπει να κάνει.
  • Ανταμείβετε το παιδί όταν δεν πρέπει. Όταν του προσφέρετε μια καραμέλα κάθε φορά που δέχεται να καθίσει στο καρεκλάκι του αυτοκινήτου για να πάτε κάπου, του δείχνετε ότι έχει το δικαίωμα επιλογής – κάτι σαν παιχνίδι – και όχι ότι είναι σοβαρό θέμα ασφάλειας. Ποτέ μην ανταμείβετε καμιά συμπεριφορά που πρέπει να είναι μη διαπραγματεύσιμη. Το παιδί πρέπει να καταλάβει πόσο σημαντικοί είναι οι κανόνες.
  • Του επιτρέπεται να σας διακόπτει. Έτσι του μαθαίνετε ότι είναι το κέντρο του κόσμου και δεν δίνει σημασία στις ανάγκες ή τα αισθήματα των άλλων ανθρώπων. Ζητά την άμεση προσοχή από όλους – κάτι το οποίο θα του δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα όταν πάει στο σχολείο.
  • Δεν αντέχετε να το απογοητεύετε. Όταν πάτε στο σινεμά, αφού έχει ήδη πάρει ποπκόρν και πορτοκαλάδα, σας ζητά και μια σακούλα καραμέλες. Προκειμένου να χαλάσετε μια όμορφη έξοδο, του κάνετε όλα τα χατίρια. Κι όμως τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι η ζωή έχει μικρές απογοητεύσεις. Επειδή ζητάνε κάτι, δε σημαίνει ότι πρέπει και να το αποκτήσουν. Κάποια στιγμή θα τραβήξετε τη γραμμή και θα εκπλαγείτε με το πόσο γρήγορα το παιδί ξεχνά και… προχωρά παρακάτω.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Προβλήματα στον παιδικό…

Ποιες είναι οι πιο πιθανές δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσουμε όταν το μικρό μας περάσει για πρώτη φορά την πόρτα του πρώτου του σχολείου και πώς θα πρέπει να αντιδράσουμε προκειμένου να το βοηθήσουμε να ενταχθεί στο σχολικό περιβάλλον όσο το δυνατό πιο ομαλά;

«Το ξεκίνημα του παιδικού σταθμού είναι η πρώτη έξοδος του νηπίου απ’ το σπίτι» επισημαίνει η Άννα Μαρία Κυριακοπούλου, «και γι’ είναι πολύ σημαντικό για το παιδί να προσαρμοστεί καλά. Αν η προσαρμογή γίνει «βίαια», χωρίς υπομονή, με φωνές και πίεση υπάρχει πιθανότητα να επαναλαμβάνεται η δυσκολία προσαρμογής του σε διάφορες άλλες καταστάσεις στο μέλλον. Κάθε γονιός, και ειδικά η μητέρα, καλό είναι να έχει προετοιμαστεί ψυχικά γι’ αυτή την περίοδο και να διαθέτει ανεξάντλητα αποθέματα υπομονής και τρυφερότητας τα οποία θα χρειαστεί το νήπιο για να προσαρμοστεί ομαλά στο νέο ξεκίνημα της ζωής του και να μάθει να απολαμβάνει τη νέα αυτή καθημερινότητα».

Τι μπορείτε όμως να κάνετε ή να προσέξετε σχετικά με τις πιο συνηθισμένες δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσετε;

  • Αρνείται ή κλαίει στη σκέψη να πάει ξανά στο σταθμό!
    Πολλά νήπια δυσκολεύονται ή αρνούνται να δεχτούν την αλλαγή στην καθημερινότητά τους. Το κλάμα ή η άρνηση του παιδιού μπορεί να οφείλονται στο άγχος του αποχωρισμού, στη δυσκολία συναναστροφής με τα άλλα παιδάκια, στο γεγονός πως η δασκάλα του είναι ακόμη άγνωστη… Η καλύτερη προσέγγιση είναι να ακούτε το παιδί, να δίνετε βάση στα λεγόμενά του και να το στηρίζετε συναισθηματικά με πολλή υπομονή και αγάπη. Αν παρόλα αυτά το παιδί επιμένει με ένταση στην άρνησή του καλό θα ήταν να προσπαθήσετε να διερευνήσετε τους λόγους της σε σχέση με τη δασκάλα και το σχολικό περιβάλλον.
    Tip: Η περίοδος της προσαρμογής μπορεί να είναι πολύ απαιτητική για τη μητέρα και ίσως να χρειαστεί πρακτική βοήθεια και στήριξη απ’ το περιβάλλον της, ειδικά αν εργάζεται ή υπάρχει κι άλλο παιδί στην οικογένεια. Οι μητέρες που μεγαλώνουν μόνες τα παιδιά τους καλό θα είναι να δημιουργήσουν από νωρίς ένα υποστηρικτικό πλαίσιο από συγγενείς και φίλους ή από άλλες μητέρες σε αντίστοιχη κατάσταση, ώστε να έχουν τη βοήθεια και τη συναισθηματική στήριξη που χρειάζεται η ανατροφή ενός παιδιού.
  • Αργοπορεί πολύ να ετοιμαστεί και προκαλείται εκνευρισμός
    Τις πρώτες μέρες του σχολείου ξυπνήσατε νωρίς, δείξατε όλη σας την υπομονή, φανήκατε υποστηρικτική και ενθαρρύνατε το παιδί σας ώστε να μην υπάρχει πίεση και άγχος στο ξεκίνημα της ημέρας. Και πολύ καλά κάνατε! Τι γίνεται όμως τις επόμενες μέρες, την τρίτη, την τέταρτη, την επόμενη εβδομάδα; Είναι μεγάλος ο πειρασμός να επιστρέψουμε σταδιακά στο συνηθισμένο –αγχωτικό- μας πρόγραμμα, πιέζοντας χωρίς να το καταλαβαίνουμε το παιδί και προκαλώντας του άγχος. Ας μην ξεχνάμε πως ένα απ’ τα  βασικά συστατικά της σωστής προσαρμογής είναι η υπομονή και πως η ένταξη του παιδιού στο σχολείο αποτελεί ένα ολόκληρο στάδιο ανάπτυξης. Έτσι, καλό θα είναι να συνεχίσουμε να είμαστε ήρεμοι και ενθαρρυντικοί για όσο περισσότερο καιρό γίνεται.
  • Σας θέλει μαζί του στο «σχολείο»
    Η επιθυμία του παιδιού δεν είναι ούτε παράλογη ούτε ασυνήθιστη! Είναι σε μια ηλικία που το άγχος του αποχωρισμού είναι ακόμη έντονο γι’ αυτό καλό θα ήταν η μητέρα να είναι ελαστική –το ίδιο και η διεύθυνση του παιδικού σταθμού-, να ακούσει την ανάγκη του παιδιού και να καθίσει μαζί του για μερικές ώρες ή μέρες στο σχολείο μέχρι που να αποφασίσει το παιδί να την αποχωριστεί. Ας δώσει κάθε μαμά το χρόνο που χρειάζεται το παιδί της για να βρει το δικό του χρόνο προσαρμογής κι ας μην απογοητεύεται αν άλλα παιδιά έχουν προσαρμοστεί πιο γρήγορα απ’ το δικό της. Κάθε παιδί έχει ξεχωριστή προσωπικότητα και οφείλουμε να τη σεβόμαστε.
    Tip: Ας βεβαιωθούμε πως με τον τρόπο που μιλάμε και επικοινωνούμε με το παιδί μας του μεταφέρουμε τα σωστά μηνύματα. Στην περίπτωση που συνεχίζεται η άρνηση του παιδιού για το σχολείο καλό είναι οι γονείς να μη διστάζουν να συμβουλευτούν έναν ειδικό για να βρεθεί η σωστή συνθήκη που έχει ανάγκη το κάθε παιδί για να προσαρμοστεί. Είναι συνήθως μια πολύ απλή και σύντομη διαδικασία που «ξεμπλοκάρει» και το παιδί και τους γονείς και διευκολύνει την ομαλή ροή της καθημερινότητας. 

Extra tip: Για την εύκολη ένταξη του παιδιού είναι σημαντικό να έχουν αποφασίσει οι ίδιοι οι γονείς ότι θα απογαλακτιστούν απ’ το παιδί τους γιατί μερικές φορές είναι πιο δύσκολη η προσαρμογή των γονιών! Το παιδί έχει πολύ μεγάλη διαίσθηση και αντιλαμβάνεται τους ενδοιασμούς, τις αγωνίες και την ανησυχία των γονιών του και αυτό μεταφέρεται στον συναισθηματικό του κόσμο. Σκεφτείτε λοιπόν θετικά αυτή την περίοδο, σαν μια μοναδική και υπέροχη φάση της ζωής του παιδιού σας, το οποίο πια μεγαλώνει κι από μωρό γίνεται νήπιο, πιο δυνατό, πιο ανεξάρτητο!