Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Από την κούνια στο κρεβάτι!

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε γι’ αυτή την τόσο σημαντική μετάβαση.

Συνήθως τα περισσότερα παιδάκια υποδέχονται με ενθουσιασμό το καινούργιο τους κρεβάτι και είναι πρόθυμα να αφήσουν την κούνια για να κοιμηθούν σ’ αυτό. Παρόλα αυτά κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί είτε να το εγκαταλείψουν για να επισκεφτούν το κρεβάτι της μαμάς και του μπαμπά είτε να νιώσουν ανασφάλεια ζητώντας κάποιον δίπλα τους μέχρι να αποκοιμηθούν. Τις πιο πολλές φορές οι δυσκολίες προκύπτουν όταν οι ίδιοι οι γονείς δεν έχουν προετοιμάσει το παιδί γι’ αυτή την αλλαγή ή οι ίδιοι αντιμετωπίζουν αυτό το βήμα με άγχος. Δυσκολίες μπορεί μάλιστα να προκύψουν όταν το παιδί κοιμόταν μέσα στην κούνια στο δωμάτιο των γονιών του για πολύ καιρό πράγμα που σημαίνει ότι μαζί με τη μετάβαση στο κρεβάτι θα πρέπει ν’ αλλάξει και δωμάτιο. Γι’ αυτό εφόσον υπάρχει παιδικό δωμάτιο, το μωρό καλό είναι ν’ αρχίσει να κοιμάται σ’ αυτό μετά τους έξι μήνες έτσι ώστε το μετέπειτα πέρασμα στο παιδικό κρεβάτι να γίνει πιο εύκολα. Σε γενικές γραμμές ο κατάλληλος χρόνος για να αποχωριστεί ένα παιδί την κούνια του και ν’ αρχίσει να κοιμάται στο παιδικό κρεβατάκι είναι στην ηλικία των 2-3 χρόνων. Σ’ αυτή τη ηλικία, εξάλλου, το παιδί περπατάει πλέον πολύ καλά και έχει αναπτύξει όλες του τις κινητικές δυνατότητες πράγμα που σημαίνει ότι εύκολα μπορεί να σκαρφαλώσει στην κούνια και να βγει απ’ αυτήν με αποτέλεσμα ο κίνδυνος της πτώσης να αυξάνεται.

Τα τρικ της μετάβασης
• Φροντίστε το κρεβάτι να είναι ασφαλές για το παιδί. Προτιμήστε να είναι χαμηλό και τοποθετημένο με τη μία πλευρά του στον τοίχο ώστε να μην υπάρχει καθόλου κενό ενώ στην άλλη πλευρά μπορείτε να προσαρμόσετε ένα προστατευτικό ώστε ν’ αποτρέψετε τον κίνδυνο της πτώσης.
• Παροτρύνετε το παιδί να διαλέξει τα σεντόνια του ή να στολίσει το κρεβάτι του με τ’ αγαπημένα παιχνιδάκια και κουκλάκια έτσι ώστε να το νιώσει πιο οικείο.
• Μην κάνετε τη μετάβαση σπουδαία υπόθεση επαναλαμβάνοντας και τονίζοντας συνεχώς το γεγονός ότι το παιδί μεγάλωσε κι ότι θα πρέπει ν’ αρχίσει να κοιμάται πλέον στο κρεβάτι κι όχι στην κούνια γιατί μπορεί να ν’ αντιδράσει αρνητικά στις απαιτήσεις σας αν το πιέσετε.
• Μπορείτε για λίγες μέρες να το ενθαρρύνετε να ξαπλώνει εκεί στην αρχή κατά τη διάρκεια της μέρας ή για να πάρει τον μεσημεριανό του ύπνο και το βράδυ να το αφήνετε να κοιμάται πάλι στην κούνια. Σιγά σιγά μετά από μερικές μέρες ή εβδομάδες δοκιμάστε να το βάλετε στο κρεβάτι του και την νύχτα.
• Καθιερώστε νέες ρουτίνες πριν το βραδινό ύπνο όπως να διαβάζετε ένα παραμύθι ή να ξαπλώνετε για λίγο δίπλα του και να μιλάτε μαζί του έτσι ώστε να προσμένει την ώρα του ύπνου ευχάριστα.
• Πολύ συχνά η μετάβαση απ’ την κούνια στο κρεβάτι επισπεύδεται με τον ερχομό ενός νέου μωρού. Σε αυτή την περίπτωση καλό είναι να έχετε προνοήσει ώστε το παιδί να έχει συνηθίσει να κοιμάται στο καινούργιο κρεβάτι αρκετούς μήνες πριν έρθει το μωρό στο σπίτι ειδικά αν αυτό πρόκειται να κοιμηθεί στην κούνια ώστε να μην νιώσει ότι το νέο μέλος παίρνει τη θέση του.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Θα σου βάλω πιπέρι!

Οι πρώτες κακές λεξούλες έχουν ήδη εμπλουτίσει το λεξιλόγιο του παιδιού σας. Με έξυπνους τρόπους θέστε όρια στη συμπεριφορά του.

Το ακούτε να βρίζει και αναρωτιέστε πώς είναι δυνατόν το δικό σας παιδί να ξεστομίζει τέτοιες κουβέντες, από πού άκουσε τόσες αθυρόστομες λέξεις, ποιος μπορεί να του τις έμαθε… Μην παιδεύεστε άδικα. Η λύση του γρίφου είναι πολύ πιο εύκολη απ όσο νομίζετε.

Μα γιατί βρίζει;

Οι άσεμνες λεξούλες που τελευταία χρησιμοποιεί το πιτσιρίκι σάς κάνουν να κοκκινίζετε από ντροπή ειδικά όταν βρίσκεστε μπροστά σε τρίτους. Και αν η παραπάνω ερώτηση τριβελίζει το μυαλό σας, σας ενημερώνουμε πως το παιδάκι σας λέει άσεμνες λεξούλες για τους εξής πολύ απλούς λόγους:
Σας μιμείται: Έχοντας εσάς ως πρότυπο συμπεριφοράς, είναι επόμενο το παιδί, όχι μόνο να μιμείται όσα κάνετε αλλά και να επαναλαμβάνει όσα λέτε πιστεύοντας πως αυτή η στάση είναι σωστή και αποδεκτή από εσάς. Αν λοιπόν εσείς χρησιμοποιείτε όχι και τόσο καλές κουβέντες στον καθημερινό σας λόγο, μην παραξενευτείτε αν ακούσετε κάποιες από αυτές και από το στοματάκι του απευθυνόμενο στο αδερφάκι του, στον παππού, στη γιαγιά ακόμα και σε εσάς τους ίδιους. Επίσης, δεν είναι λίγοι οι γονείς που ενώ δε βρίζουν, τους “ξεφεύγουν” άσχημες λέξεις όταν είναι εκνευρισμένοι, πιεσμένοι από το γραφείο κλπ. Χωρίς να το καταλαβαίνουν όμως μαθαίνουν στο μικρό τους πως με τον τρόπο αυτό εκφράζεται το συναίσθημα του θυμού, τα νεύρα, η ένταση.
Θέλει την προσοχή σας: Πολλά παιδιά βρίζουν προκειμένου να τραβήξουν τα βλέμματα των γονιών τους. Στόχος τους είναι να τους δώσετε σημασία, να ασχοληθείτε μαζί τους και η ικανοποίησή τους είναι μεγάλη αφού έχουν βρει τον τρόπο να τον πετυχαίνουν: λέγοντας κακές κουβέντες. Αντιλαμβάνονται πως μια κακή ή πονηρή λέξη αρκεί για να αποσπάσουν την προσοχή σας (δεν ξέρουν τη διαφορά μεταξύ της θετικής και της αρνητικής προσοχής) ακόμα και αν αυτή μεταφράζεται σε φωνές ή κάποιου είδους τιμωρία.
Επηρεάζεται από τρίτους: Ρουφώντας σαν σφουγγάρι οποιαδήποτε νέα πληροφορία είναι πολύ πιθανό να “μεταφέρει” στο σπίτι και να χρησιμοποιεί, κουβέντες που άκουσε από συγγενείς, συμμαθητές, από περαστικούς όταν πηγαίνατε βόλτα ή να συγκρατήσει κάποια λέξη που άκουσε στην τηλεόραση. Τα παιδιά συγκρατούν στο μυαλουδάκι τους λέξεις που τους κάνουν εντύπωση και κατά ένα περίεργο λόγο αυτές είναι όσες “δεν επιτρέπονται”. Τη συνέχεια την ξέρετε… τις χρησιμοποιήσει σε ανύποπτο χρόνο και σας αφήνει με το στόμα ανοιχτό!

Τι να κάνετε

Εφοπλιστείτε με υπομονή και λάβετε υπόψη σας τις παρακάτω συμβουλές στην προσπάθειά σας να βάλετε φρένο στο… πιπεράτο λεξιλόγιο του μικρού σας αθυρόστομου:

  • Όσο αστείο και να σας φαίνεται πως ένα ανθρωπάκι ξεστομίζει πονηρές λέξεις που δεν ξέρει καν τη σημασία τους στα καλά καθούμενα, προσπαθήστε να συγκρατήσετε το γέλιο σας. Αν εσείς γελάτε, περνάτε το μήνυμα στο παιδί όχι μόνο δε σας ενοχλεί αυτό που ακούτε αλλά το βρίσκετε και ευχάριστο. Το αποτέλεσμα είναι φυσικά να επαναλαμβάνει τις καινούριες κουβεντούλες πιστεύοντας πως λέει κάτι αστείο ή σπουδαίο.
  • Ξεχάστε τιμωρίες, απειλές ή εκβιασμούς. Τέτοιου είδους μέθοδοι απλώς ενισχύουν την κακή συμπεριφορά.
  • Ρωτήστε το μικρό σας από πού άκουσε τις λέξεις αυτές και πώς αντιλαμβάνεται τη σημασία τους. Μιλήστε μαζί του και μη το βλέπετε σαν παπαγαλάκι! Τα περισσότερα παιδάκια θέλουν να εκφράσουν κάτι πολύ διαφορετικό μέσα από τις κακές κουβέντες.
  • Εφαρμόστε την, κατά την ψυχολογία, “μέθοδο της απόσβεσης”. Με άλλα λόγια αδιαφορήστε, κάντε σαν να μην ακούσατε απολύτως τίποτα. Τηρώντας αυτή στάση το παιδί πείθεται πως μιλώντας άσχημα, δεν κάνει κάτι αξιοπρόσεκτο και το πιθανότερο είναι να μην την επαναλάβει. Αν ωστόσο συνεχίζει να βρίζει, προσπαθήστε να συνεχίσετε και εσείς με τη σειρά σας να αδιαφορείτε διατηρώντας πάντα την ψυχραιμία σας. Σύμφωνα με τους ειδικούς το παιδί έτσι φτάνει στην κορύφωση της κακής συμπεριφοράς και στη συνέχεια την μειώνει.

Θυμηθείτε…
Ακόμα και αν αποφασίσετε να βάλετε όρια στη συμπεριφορά του παιδιού σας, είναι σημαντικό να επιχειρηματολογήσετε εναντίον της βρισιάς και όχι ηθικολογήσετε. Βοηθήστε το να καταλάβει την έννοια της κακής κουβέντας και για ποιο λόγο δεν είναι σωστό να την χρησιμοποιεί. Επίσης, θα ήταν καλό να μην αρκείστε σε στερεότυπες φράσεις όπως για παράδειγμα “δεν πρέπει να βρίζουμε”, “τα καλά παιδιά δεν βρίζουν”, “τα άτομα που βρίζουν δεν είναι καλοί χαρακτήρες” κλπ. που αφενός δεν ισχύουν και αφετέρου το τρομοκρατούν.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Tο αφεντικό κλείνει τα δύο!

Αλήθεια, πως μπορούμε να διαχειριστούμε τις παράλογες απαιτήσεις του μικρού μας αφεντικού;

Κάθε μωρό είναι διαφορετικό, όλα όμως ξεκινούν να έχουν τάσεις εξουσίας από τα δυο τους χρόνια. Κανένας γονιός δεν πρέπει να μένει με δεμένα χέρια, ούτε βέβαια θα πρέπει να συνηθίσει να κινείται κάτω από τις διαταγές του μικρού δικτάτορα, που έτσι και βρει το πεδίο ελεύθερο θα εδραιώσει την τακτική του σε σημείο που η χαλιναγώγηση του να είναι πλέον ιδιαίτερα επίπονη.
Το θέμα βέβαια, σε μια τέτοια κατάσταση, δεν είναι να αποδείξουμε μέσα στην οικογένεια ποιος είναι το αφεντικό, αλλά να βρούμε χωρίς φωνές και εκνευρισμούς, κανόνες που θα είναι αποδοτικοί και θα πείσουν το παιδί μας ότι η καλύτερη τακτική επικοινωνίας είναι ο ήρεμος διάλογος και όχι οι παραγγελίες του τύπου «φέρε μου νερό τώρα», «θέλω να πάμε στην παιδική χαρά τώρα», «θέλω να κοιμηθώ στο δικό σου κρεβάτι αλλιώς θα κλαίω μέχρι το πρωί»!

Η επιλογή των δακρύων
Το παιδί που έχει την τάση να διατάζει, επιστρατεύει συνήθως ένα ποταμό δακρύων  προκειμένου να μας πείσει ώστε συγκινημένοι και ίσως γεμάτοι ενοχές να υποκύψουμε στις επιθυμίες του.
Σε εκείνες τις στιγμές δείχνουμε κατανόηση για τα συναισθήματα του αλλά δεν ενδίδουμε ποτέ σε ό,τι παράλογο μας ζητάει, από τη στιγμή που ξέρουμε πως το κλάμα χρησιμοποιείται ως μέσον εκβιασμού.
Ήρεμες και γαλήνιες, παραμένουμε αδιαπραγμάτευτες με το θέμα που μας απασχολεί, σταθερές πάντα στα λόγια μας, χωρίς να υποκύπτουμε στις πιέσεις μολονότι τα δακρυσμένα μουτράκια και τα κατακόκκινα ματάκια του παιδιού μας συχνά μας προκαλούν πόνο και απόγνωση.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Αχ αυτά τα δίχρονα!

Εκνευρίζονται με το παραμικρό, σκέφτονται μόνο τον εαυτό τους και δε διστάζουν να τα κάνουν όλα άνω-κάτω έτσι και δεν τους κάνουμε το χατίρι. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν αξιαγάπητα…

Κακά τα ψέματα… Κάθε ηλικία κρύβει τις δικές της εκπλήξεις. Χρόνο με το χρόνο τις ανακαλύπτουμε και νιώθουμε την αγάπη μας για το μικρό μας να μεγαλώνει όλο και πιο πολύ! Ναι, ακόμα και στην φοβερή ηλικία των δύο ετών, υπάρχουν κάποια πράγματα τα οποία πραγματικά λατρεύουμε στο μωρό μας! Ποιά είναι, όμως, αυτά;

…η ενέργειά του: Γυρίζει συνεχώς σαν μια μικρή σβούρα και παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του. Ώρες-ώρες νιώθουμε πως «η χρονιά των δύο ετών» δεν περνάει με τίποτα. Μπορεί να κουραζόμαστε να το κυνηγάμε όλη την ώρα, είναι όμως τόσο ωραίο να το βλέπουμε να καταπιάνεται συνεχώς με οτιδήποτε μπει στο μυαλουδάκι του.

…η (ολοένα αυξανόμενη) κοινωνικότητά του: «Κοίτα να δεις που στον κόσμο δεν υπάρχει μόνο η μανούλα και ο μπαμπάς…», συλλογίζεται καθώς αρχίζει να προσέχει τους γείτονες, τα παιδάκια που παίζουν στο πάρκο και, φυσικά, τους φίλους μας με τους οποίους πλέον να έχει μια παραπάνω επαφή από ένα βλέμμα ή μια αγκαλιά. Όταν λοιπόν το βλέπουμε να «συστήνεται» και να προσπαθεί να πει το όνομά του μας έρχεται να το αρπάξουμε και να το γεμίζουμε αγκαλιές και φιλιά!

…η άνεσή του να λέει τα πάντα με το όνομά τους: Δεν κολλάει πουθενά και μπροστά σε κανέναν! «Μαμά, κακά!», φωνάζει σαν να είμαστε μόνοι μας στο πάρκο. Περπατάει με ή χωρίς ρούχα ανενόχλητο. Κάνει νάζια και σηκώνει τη φουστίτσα της για… να καλύψει το πρόσωπό της. Με λαχτάρα περιμένουμε να ακούσουμε την επόμενη ατάκα του. Ώρες-ώρες, όταν βγαίνουμε παρέα, μας κάνει να νιώθουμε πως είμαστε μόνο εμείς κι εκείνο στον κόσμο. Κανένας άλλος.

…το γάργαρο γέλιο του: Μια αστεία γκριμάτσα, μια παράξενη φωνούλα που κάνουμε, ένα αυτοσχέδιο παιχνίδι που μόλις επινοήσαμε, όλα του φαίνονται τόσο μα τόσο αστεία. Είναι απίστευτο πόσο εύκολα μπορεί να διασκεδάσει ένα δίχρονο παιδάκι χαρίζοντάς μας το πιο γλυκό γέλιο του κόσμου – όχι, για το κλάμα του δεν θα μιλήσουμε εδώ, αυτή η ενότητα ανήκει σε άλλο άρθρο…

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

2-3 ετών: Μια περίοδος αλλαγών…

Μικρές συμβουλές για να τη διαχειριστείτε όσο το δυνατό καλύτερα τόσο για εσάς, όσο και για το μικρό σας.

Πρόκειται για μια σημαντική περίοδο της ζωής του παιδιού, που το φέρνει αντιμέτωπο με νέες προκλήσεις, νέες απαιτήσεις από όλους, μεταβάσεις σε νέο περιβάλλον (παιδικό σταθμός, νηπιαγωγείο), αλλαγές στην καθημερινότητα και το πρόγραμμά του. Στην προσχολική- νηπιακή- ηλικία το παιδί χρειάζεται να αφήσει το οικείο και ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού και της οικογένειας και  να προσαρμοστεί στο περιβάλλον του παιδικού σταθμού ή του νηπιαγωγείου, που το φέρνει αντιμέτωπο με νέους κανόνες. Είναι φυσικό, λοιπόν, να συμβούν μεγάλες ανατροπές και αλλαγές στην καθημερινότητα του παιδιού και άρα στο πρόγραμμά του.  Για το λόγο αυτό:

  • Ενημερωθείτε για τους κανόνες, το πρόγραμμα και γενικά την «φιλοσοφία» -πολιτική του σταθμού και προσπαθήστε να συμπλεύσετε με αυτή τη φιλοσοφία. Κάποιοι κανόνες μπορεί να είναι κοινοί για τους δύο χώρους που μοιράζεται το παιδί: σπίτι και σχολείο, π.χ. μαζεύουμε τα παιχνίδια, μιλάμε ευγενικά, μοιραζόμαστε πράγματα, λέμε ευχαριστώ και συγγνώμη κ.λπ. Επίσης, αν η νηπιαγωγός ενθαρρύνει την αυτονομία και την αυτοεξυπηρέτηση των παιδιών στο φαγητό και στην τουαλέτα, μην τρέχετε να το ταΐσατε ή να του σηκώσετε το παντελόνι στο σπίτι γιατί έτσι δημιουργείται σύγχυση στο παιδί.
  • Οργανώστε και σταθεροποιείστε το πρόγραμμα του ύπνου, αποφασίστε δηλαδή αν το παιδί θα κοιμάται στο σταθμό το μεσημέρι ή όχι. Ορίστε επίσης συγκεκριμένη ώρα για τον καθημερινό  βραδινό ύπνο.
  • Βάλτε πρόγραμμα και επιλέξτε δραστηριότητες για τα απογεύματα. Ένα παιδί προσχολικής ηλικίας, επειδή δεν έχει μελέτη και, καθώς νιώθει ότι επιστρέφει στο βασίλειό του όπου μπορεί να κάνει ό,τι (σχεδόν) θέλει, μπορεί κυριολεκτικά να αποτελεί πρόκληση. Μην το αφήνετε χωρίς πρόγραμμα, λοιπόν, τις απογευματινές ώρες. Σκεφτείτε, πώς θα οργανώσετε το χρόνο του, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα ενδιαφέροντά του. Αποφασίστε αν και πόσο τηλεόραση θα βλέπει, αν θα βγει έξω βόλτα, αν θα περάσει κάποια ώρα με τον μπαμπά όση ώρα εσείς ασχολείστε με δουλειές του σπιτιού…
  • Κάντε στροφή σε ήσυχες δραστηριότητες, μία τουλάχιστον ώρα πριν ξεκινήσει η ρουτίνα ύπνου, αποφεύγοντας την τηλεόραση και το ζωηρό παιχνίδι. Προτιμήστε το διάβασμα παραμυθιών, ή παίξτε ήσυχα με το παιδί ένα επιτραπέζιο ή ακόμα συζητήστε για το πώς πέρασε ο καθένας σας τη μέρα του. Αυτό θα βοηθήσει το παιδί σας να χαλαρώσει και να κοιμηθεί πιο εύκολα, όταν έρθει η ώρα του ύπνου.
  • Αποφύγετε να φορτώσετε το πρόγραμμα του παιδιού με νέες δραστηριότητες ιδιαίτερα αν το παιδί σας αντιμετωπίζει δυσκολίες προσαρμογής στον παιδικό σταθμό ή στο νηπιαγωγείο.

Για να ξέρετε:
Αν σηκώνεται το βράδυ και έρχεται να σας επισκεφτεί, μην το μαλώνετε. Απλώς πηγαίνετέ το πίσω στο κρεβάτι του. Στην ηλικία αυτή πολλά παιδιά αρχίζουν να έχουν προβλήματα ύπνου. Συχνά αρνούνται να πάνε να κοιμηθούν. Κι ενώ τρίβουν τα ματάκια τους, μουρμουρίζουν και κλαίνε  με το παραμικρό –σημάδια ότι είναι ξεθεωμένα από την κούραση– δε θέλουν με τίποτα να… χάσουν  τη δράση. Έχουν τόσα πράγματα να κάνουν σε τόσο λίγο χρόνο… Από την άλλη πάλι, διεκδικούν με κάθε τρόπο την ανεξαρτησία τους και η άρνηση να πάνε στο κρεβάτι τους είναι ένας τρόπος να την «βροντοφωνάξουν».
Μια άλλη αιτία προβλημάτων είναι ο φόβος του αποχωρισμού ο οποίος γίνεται πιο έντονος σε αυτές τις ηλικίες και αντιμετωπίζεται μόνο με υπομονή και κατανόηση. Φροντίστε σε όλη τη διάρκεια της ημέρας να είστε κοντά στο παιδί για να σας χαρεί όσο περισσότερο γίνεται και, πριν κοιμηθεί, δώστε του το αγαπημένο του αντικείμενο – κάτι που μπορεί να κάνει πιο εύκολο τον αποχωρισμό από εσάς.

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Ένα και μοναδικό

Δεν φοβάται μην χάσει τον θρόνο του και τα παιχνίδια του από ένα καινούργιο διάδοχο, ούτε χρειάζεται να διεκδικεί συνέχεια την αγάπη της μαμάς. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες το μοναχοπαίδι όταν μεγαλώνει σωστά θεωρείται προνομιούχο.

Όταν έχεις ένα μονάχα παιδί, θέλεις να αγωνιστείς για λογαριασμό του, να παραμερίσεις κάθε εμπόδιο στο δρόμο του, να βάλεις όποιον το πληγώσει στη θέση του ή καλύτερα να τον εξορίσεις σε άλλον πλανήτη. Το παιδί σου είναι το αστέρι σου, το νόημα αλλά και η ομορφιά της ζωής σου! Μονάχα να τολμήσει κάποιος να το εκθρονίσει από το βάθρο όπου το μεγαλώνεις αφήνοντας το συχνά να ονειρευτεί πως όλος ο κόσμος θα υποκλιθεί στα πόδια του, και θα γίνει ο λυσσαλέος εχθρός σου σε όλη σου τη ζωή! Είσαι λοιπόν εκεί κοντά του, αφοσιωμένη ολοκληρωτικά δημιουργώντας του με την υπερπροστασία σου ένα αίσθημα ασφάλειας αλλά και μια αίσθηση παντοδυναμίας. Του ανοίγεις πόρτες σε κάθε δυσκολία, ώστε να τα βρίσκει όλα έτοιμα χωρίς να σκέφτεσαι, πως οι φίλοι και οι συμμαθητές του και αργότερα ο κοινωνικός του περίγυρος, καμιά διάθεση δεν πρόκειται να έχουν για αντίστοιχες θυσίες! Όταν το παιδί αντιλαμβάνεται με τον καιρό πως ο “έξω” κόσμος άλλο καημό δεν έχει από το να υποχωρήσει στα καπρίτσια του, προσκολλάται περισσότερο στους γονείς του που με το ντάντεμα και το παραχάιδεμα το κρατούν δεμένο στον προστατευτικό οικογενειακό κλοιό μακριά από το άγνωστο που μπορεί να επιφυλάσσει ακόμα και την απόρριψη. Βέβαια την ίδια ώρα οι γονείς που έχουν ένα μόνο παιδί μπορεί από τη μια να το αντιμετωπίζουν λες και πρόκειται για το όγδοο θαύμα του κόσμου, από την άλλη όμως το βαραίνουν και με όλα τα απωθημένα τους, τις μεγαλομανείς φαντασιώσεις τους ακόμα και τις αυξημένες απαιτήσεις και προσδοκίες τους.

 

Κυρίαρχοι του κόσμου ή παιδιά… ελεύθερης βοσκής;

Ο ρόλος των γονιών δεν είναι εύκολη υπόθεση, ειδικά όταν πιστεύουν πως για να είναι ευτυχισμένο ένα παιδί είναι αρκετό να του προσφέρεις ότι ποθεί η ψυχή του. Ειδικά στην περιπτώσεις της οικογένειας με ένα παιδί, αρκετοί γονείς δημιουργούν άθελα τους μια ιδιαίτερα ασφυκτική σχέση μαζί του από την αγωνία και το άγχος που δείχνουν για τη ζωή και την εξέλιξη του. Με λίγα λόγια ποτέ και με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσαμε να πούμε πως τα μοναχοπαίδια είναι παιδιά ελεύθερης βοσκής! Τι να το κάνουν άλλωστε, αν οι υπερβολικοί έπαινοι των γονιών τους, τους δίνουν την αίσθηση πως είναι οι κυρίαρχοι του κόσμου; Μήπως δεν έρχεται η στιγμή που αντιλαμβάνονται ότι οι γονείς τους θεωρώντας τους μικρογραφία τους, φτάνουν στο σημείο να αντιμετωπίζουν ακόμα και τα επιτεύγματα τους για δικά τους κατορθώματα;

 

Πολύτιμη η παρέα με άλλα παιδάκια

Τα περισσότερα μοναχοπαίδια αρχίζουν να δυσανασχετούν έντονα με τις υπερβολές και τις παρεμβάσεις στη ζωή τους των γονιών τους όταν φτάνουν στην εφηβεία. Εκεί ξεκινούν και οι πρώτες τους εκρήξεις, που όμως συνήθως αποδεικνύονται απλά… βεγγαλικά. Για να μην φτάσουν τα πράγματα σε αυτό το σημείο, οι γονείς με ένα παιδί, θα πρέπει να του δώσουν να καταλάβει, αφού βέβαια πρώτα το εμπεδώσουν αυτό και οι ίδιοι, πως δεν είναι γεννημένο για να είναι άψογο στα πάντα, ούτε για να κλείνει ραντεβού καθημερινά με την τελειότητα. Θα πρέπει επίσης να διατηρούν τη δική τους ζωή προτρέποντας το μοναχοπαίδι τους να έχει τις δικές του παρέες και να συμπεριφέρεται σύμφωνα με την ηλικία του. Το ζήτημα είναι πως τα περισσότερα μοναχοπαίδια παίζουν από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους μόνα τους στο σπίτι ή παρέα με γονείς και παππούδες μαθαίνοντας σε αυτήν την περίπτωση να ενεργούν και τα ίδια σαν ενήλικες σε μικρογραφία. Στα μοναχικά τους παιχνίδια, χρησιμοποιούν συνήθως τη φαντασία τους προσπαθώντας να ανακαλύψουν τρόπους για να διασκεδάσουν τον ίδιο τους τον εαυτό αφού μονάχα αυτόν έχουν συνήθως για παρέα. Είναι τα παιδιά που μπορεί να ξεδώσουν ακόμα και με φανταστικούς φίλους τους οποίους μάλιστα αντιμετωπίζουν ευκολότερα από τους πραγματικούς. Κάπως έτσι τείνουν να είναι λιγότερο παιχνιδιάρικα από τα άλλα παιδάκια της ηλικίας τους. Αυτό που θα μετρήσει θετικά για την εξέλιξη τους είναι να βρεθούν από πολύ μικρά για παράδειγμα από τα τρία τους χρόνια σε μια ευρύτερη ομάδα με παιδάκια στο ίδιο επίπεδο και στην ηλικία τους για να μιλούν μαζί τους για όσα θεωρούν σημαντικά στον δικό τους παιδικό κόσμο. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει με την ένταξη τους σε ένα παιδικό σταθμό ή με τη φιλοξενία τους τα σαββατοκύριακα σε σπίτια συνομηλίκων τους, που μπορεί να είναι ξαδερφάκια η παιδιά φίλων. Με αυτόν τον τρόπο θα γίνουν πιο κοινωνικά, αυτόνομα και κυρίως ανεξάρτητα. Καλό είναι βέβαια, να τα πηγαίνουν καλά με τους μεγαλύτερους τους κερδίζοντας την προσοχή τους, κάτι που έτσι κι αλλιώς το έχουν στο τσεπάκι τους, αλλά πολύ καλύτερο να ξεδίνουν και να κουβεντιάζουν με φιλαράκια στο ίδιο μήκος κύματος με αυτά.

 

Η υπερβολή βλάπτει

Όταν έχεις μονάχα ένα παιδί, όλα τα ενδιαφέροντα σου πολύ συχνά γυρίζουν γύρω του. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τους ψυχολόγους, είναι μύθος πως το μοναχοπαίδι είναι εγωκεντρικό, αν και θα μπορούσε από τη στιγμή που καθημερινά απολαμβάνει από τους γονείς του την πλήρη αποδοχή και αποκλειστικότητα. Η υπερβολική όμως αγάπη, τρυφερότητα και προσοχή, όπως και η μητρική τάση για κτητικότητα είναι από τα μεγαλύτερα μειονεκτήματα που αντιμετωπίζει καθημερινά το μοναχοπαίδι. Συναισθήματα που αρχικά μπορεί να το γεμίσουν με υπερηφάνεια, καθώς του δίνουν την αίσθηση πως όλος ο κόσμος είναι στα πόδια του, στη συνέχεια όμως αποκαλύπτεται, πως αυτού του είδους τα μεγαλεία ισχύουν μόνο στους οικογενειακούς δεσμούς. Κάπως έτσι τα μοναχοπαίδια μπορεί να αισθανθούν, αν οι γονείς δεν το προσέξουν, εκτός τόπου όταν είναι με συνομηλίκους τους.

 

Τα μοναχοπαίδια έχουν τα θετικά…

  • Έχουν συχνά υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης από ότι οι συνομήλικοι τους με αδέρφια, διαπρέπουν στα μαθήματά τους γιατί έχουν υψηλές προσδοκίες και παρουσιάζουν μεγαλύτερες επιτυχίες στις σπουδές τους (όπως και οι πρωτότοκοι).
  • Δείχνουν μεγάλη υπευθυνότητα και είναι πιο ώριμα από τα παιδιά της ηλικίας τους καθώς πολλές φορές υιοθετούν τις αξίες των ενηλίκων με τους οποίους συνηθίζουν από μικρά να κάνουν παρέα.
  • Έχουν τάσεις τελειομανίας, γιατί δεν ανέχονται παρεμβάσεις για παρατηρήσεις και δυσμενή κριτική και ακολουθούν τους κανόνες γιατί αγαπούν την οργάνωση.
  • Δείχνουν αποφασιστικότητα, είναι καλοί παρατηρητές, οικονόμοι και προσεκτικοί.

 

…και τα αρνητικά τους σημεία

  • Παραιτούνται εύκολα όταν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα και αγχώνονται ιδιαίτερα προκειμένου να καταφέρουν να είναι τέλειοι.
  • Τρέμουν μήπως απογοητεύσουν τους γονείς τους περισσότερο από τα παιδιά που έχουν αδέρφια γι αυτό και συνήθως φοβούνται να δοκιμάσουν κάτι καινούργιο μέχρι τουλάχιστον να σιγουρευτούν πως θα το κάνουν καλά.
  • Οι γονείς που έχουν ένα μονάχα παιδί ιδίως αν οι ίδιοι είναι κάποιας ηλικίας το κακομαθαίνουν με την απόλυτη αφοσίωση τους με αποτέλεσμα να έχει παράλογες απαιτήσεις μεγαλώνοντας από το περιβάλλον του.
  • Δυσκολεύονται μεγαλώνοντας να βγάλουν τα εσώψυχα τους ενώ οι κουβέντες τους είναι μετρημένες.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

SOS! Έχω… αδερφάκι!

Το νέο κεφάλαιο που ξεκίνησε στη ζωή σας με την άφιξη του τέταρτου μέλους θυμίζει κάτι από εμφύλιο πόλεμο. Ο ρόλος σας είναι η αντιμετώπιση των εκδηλώσεων ζήλιας του μεγαλύτερου παιδιού σας προς τον αξιολάτρευτο “εχθρό”!

Ενώ ο άγγελός σας απολάμβανε όλη σας την αγάπη, τώρα ένα άλλο παιδάκι μονοπωλεί το ενδιαφέρον σας. Δεν είστε πια η “δική” του μαμά, δεν τρέχετε αμέσως μόλις σας φωνάξει, δεν παίζετε πια τόσες πολλές ώρες μαζί του… Αλλά και εκτός από εσάς, θείοι, παππούδες και λοιποί συγγενείς έχουν την προσοχή τους στραμμένη στο μικρό εισβολέα τόσο πολύ, που το πρώτο σας παιδάκι αισθάνεται ότι χάνει την “εξέχουσα” θέση που είχε. Λαμβάνοντας υπόψη πως τα παιδιά αισθάνονται ανασφάλεια αν κάτι ταράξει την καθημερινότητά τους, κάντε την συμβίωση σας περισσότερο… ήρεμη, διαβεβαιώνοντάς το πως η αγκαλιά σας είναι το ίδιο μεγάλη!

Όταν τα δεδομένα αλλάζουν
Νευράκια που εκδηλώνονται με κάθε τρόπο, φωνή που υψώνεται, κακές κουβεντούλες, άρνηση σε όλα, βίαιες κινήσεις… Η συμπεριφορά του παιδιού σάς έχει αφήσει με το στόμα ανοιχτό. Το καλόβολο παιδάκι σας εδώ και λίγο καιρό έχει μετατραπεί σε ένα δύσκολο παιδί που δε συμβιβάζεται, φέρνει συνεχώς αντιρρήσεις και είναι αρκετά επιθετικό. Η λύση του γρίφου είναι το νέο μέλος της οικογένειας σας που ήρθε και… ξαναμοίρασε τους ρόλους. Τώρα εκείνο χρειάζεται περισσότερη προσοχή και εσείς του την προσφέρετε απλόχερα! Έτσι λοιπόν, το μεγαλύτερο παιδάκι σας έχασε τον πρωταγωνιστικό ρόλο μέσα από τα χέρια του και τελευταία αισθάνεται παραμελημένο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας είναι αρκετά εγωκεντρικά. Στο μυαλό τους δηλαδή έχουν μόνο τον εαυτό τους και γι αυτό αδυνατούν να κατανοήσουν πως κάποιος άλλος χρειάζεται λίγη περισσότερη φροντίδα από εκείνα. Αυτό που χρειάζονται είναι χρόνος για να αποδεχτούν την παρουσία ενός μωρού ανάμεσά σας και φυσικά την απόλυτη κατανόησή σας στις αντιδράσεις του.

Ζήλια που εκδηλώνεται
Παρατηρώντας τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις, μπορείτε εύκολα να καταλάβετε αν το μικρό σας ζηλεύει το αδερφάκι του. Παρόλο που οι ενδείξεις διαφέρουν από παιδί σε παιδί, είναι καλό να γνωρίζετε τις πιο συνηθισμένες. Το παιδί λοιπόν που ζηλεύει είναι πιθανό να…

  • Γίνεται επιθετικό απέναντι στο αδερφάκι του. Μπορεί για παράδειγμα να το δαγκώνει, όταν κλαίει (επειδή ξέρει πως εσείς θα τρέξετε γρήγορα κοντά του) να του κλείνει το στόμα ή να του πετά το μαξιλάρι για να σταματήσει, να πιάνει τα χεράκια του και να τα κουνά με δύναμη, κ.λπ.
  • Στρέφεται εναντίον σας και θυμώνει με ασήμαντες αφορμές. Είναι πιθανό λοιπόν να σας τσιμπά, να σας κλωτσά, να σας σπρώχνει, να σας τραβά τα μαλλιά, να σας βρίζει, κ.λπ.
  • Αδιαφορεί για τις υποδείξεις ή τις συμβουλές σας ενώ δεν αποκλείεται κάνει επίτηδες αυτό ακριβώς που του τονίσατε να αποφύγει. Επίσης, μερικές φορεί μπορεί να προσποιείται πως δε σας βλέπει ενώ είστε μπροστά του!
  • Αρνείται πεισματικά να φάει ακόμα και το αγαπημένο του φαγητό, κατακρίνοντας το ή κάνοντας μορφασμούς αποδοκιμασίας. Έχουν αναφερθεί πολλές περιπτώσεις παιδιών που γίνονται αρκετά δύσκολα και υπερβολικά επιλεκτικά στο φαγητό, με αποτέλεσμα να τρώνε ελάχιστα και να χάνουν βάρος.
  • Δυσκολεύεται να κοιμηθεί ή προσπαθεί να μένει όσο το δυνατό περισσότερη ώρα ξύπνιο. Γενικότερα, ο ύπνος του είναι ανήσυχος ενώ είναι πιθανό να απαιτεί να κοιμάται μαζί σας στο διπλό κρεβάτι, να ξυπνά έντρομο μέσα στη νύχτα επειδή είδε κάποιον εφιάλτη, κ.λπ.
  • Γυρίζει σε συμπεριφορές προηγούμενων αναπτυξιακών σταδίων. Δεν αποκλείεται λοιπόν να θέλει ξανά να χρησιμοποιεί πιπίλα, να βάλει πάνες, να το έχετε συνέχεια αγκαλιά, να θηλάσει, να λερώνει το βρακάκι του, να μιλά σαν μωρό, κ.λπ.

Δε μ’ αγαπάς πια;
Είναι πολύ πιθανό αυτό το ερώτημα να γεννηθεί στο παιδί, παρατηρώντας τη συμπεριφορά και τις συνήθειες σας, που (ας μην κρυβόμαστε) έχουν πια διαμορφωθεί βάσει των αναγκών και των απαιτήσεων του μωρού. Και μπορεί για εσάς, η φροντίδα του νεογέννητου να είναι δεδομένη, για το μεγαλύτερό σας παιδάκι όμως, αγγίζει τα όρια της… προδοσίας! Το αποτέλεσμα βέβαια, είναι να μη νιώθει σίγουρο πια για τα τρυφερά σας συναισθήματα. Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να το διαβεβαιώνετε με κάθε τρόπο πως η αγάπη σας για εκείνο δεν έχει μειωθεί καθησυχάζοντας τις αμφιβολίες που έχουν φωλιάσει μέσα του. Πρέπει να κατανοήσετε τις αυξημένες συναισθηματικές του απαιτήσεις και να του δείχνετε την ίδια προσοχή και το ίδιο ενδιαφέρον, που του δείχνατε πριν τη γέννηση του αδερφού/ ής του. Μην ξεχνάτε πως περιμένει από εσάς να ικανοποιείτε με την ίδια όρεξη και τις δικές του, ξεχωριστές ανάγκες. Αν δείξετε στο παιδί πως αναγνωρίζετε τη μοναδικότητά του και εστιάσετε και στα δικά του “θέλω”, είναι σίγουρο πως θα νιώσει και πάλι την ασφάλεια της αγάπης σας.

Μυστικά (δικής σας) συμπεριφοράς
Αρχικά, πρέπει να καταλάβετε πως είναι αρκετά δύσκολο (έως και επίπονο) για ένα παιδί κάτω των 6 ετών, να αποδεχτεί πως πλέον δε βρίσκεται στο κέντρο της προσοχής των γονιών του. Στη συνέχεια, αφού αποδεχτείτε τα συναισθήματα της ζήλιας και του θυμού του, δεν πρέπει να ξεχνάτε πόσο σημαντικό είναι να…

  • Σας θεωρεί “φίλη/ ο” του. Με κάθε ευκαιρία τόσο εσείς όσο και ο μπαμπάς, συζητάτε μαζί του για τη νέα μορφή της οικογένειας, ζητώντας του να περιγράψει τα συναισθήματά του τώρα που απέκτησε αδερφάκι και ρωτώντας το αν κάτι το ενοχλεί ή το προβληματίζει. Με τον τρόπο αυτό καταλαβαίνει πως νοιάζεστε για εκείνο ενώ ενισχύεται η μεταξύ σας σχέση εμπιστοσύνης.
  • Υποδείξετε τρόπους εκτόνωσης. Προτείνετέ του δραστηριότητες που θα μπορεί να εκφράζει τα συναισθήματά του, χωρίς να βλάπτει κανέναν όπως για παράδειγμα η ζωγραφική, το παιχνίδι με τη μπάλα, κ.λπ.
  • Σέβεστε όσα λέει. Μην κρίνετε τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τη δική σας συμπεριφορά προς το μικρότερο αδερφάκι ή προς το ίδιο, ακόμα και αν βρίσκετε την εκτίμησή του υπερβολική ή παράλογη. Αντιθέτως, προσπαθήστε να δείτε τα πράγματα από τη δική του πλευρά. Μπορείτε ακόμα να του εξηγήσετε ότι ακόμα και αν ζηλεύει, δε χρειάζεται να τιμωρηθεί γι αυτό καθώς είναι ένα αποδεκτό συναίσθημα.
  • Συμμετέχει στην καθημερινή φροντίδα του μωρού. Ζητήστε την βοήθεια του σε θέματα που αφορούν την φροντίδα του νεογέννητου: να φέρει την πιπίλα του, να σας ενημερώσει αν ξύπνησε, να βάλει τα ρουχαλάκια του στο συρτάρι κ.λπ. Μπορείτε επίσης, να του δείξετε πώς να το κρατάει ή πώς μπορεί να παίζει μαζί του, πάντα υπό την επίβλεψή σας.
  • Βάλετε γερές βάσεις στη σχέση τους. Μιλήστε του για την αξία της αδελφικής σχέσης τονίζοντας πως μεγαλώνοντας θα δεθούν και θα μπορεί ο ένας να στηρίζεται και να εμπιστεύεται τον άλλον, όπως δυο πολύ καλοί φίλοι. Μια καλή ιδέα είναι να του κάνετε ένα δώρο λέγοντας του ότι είναι από το αδερφάκι του έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια “συνθήκη αγάπης” μεταξύ των δυο.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Η εξυπνάδα της καρδιάς

Πώς θα χτίσουμε μια αρμονική σχέση μεταξύ του μυαλού και της καρδιάς από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής του παιδιού μας.

Παλιότερες γενιές, πίστευαν πως το IQ (intelligence Quotient ή “πηλίκο διανοητικής ευφυΐας”) προσδιόριζε ως η καλύτερη μεζούρα, την εξυπνάδα κάθε ατόμου, ενώ παράλληλα ήταν ένας από τους βασικότερους συντελεστές των επιτυχιών μας. Να όμως που από το τέλος του 20ου αιώνα, άρχισε να γίνεται έντονη συζήτηση για την συναισθηματική νοημοσύνη και τη σημαντικότητα που έχουν τα συναισθήματα στη ζωή μας. Το 1990 οι μελετητές Mayer και Salovey διατύπωσαν επίσημα για πρώτη φορά τον όρο EQ (Emotional Quotient) υποστηρίζοντας πως η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι ο μεγαλύτερος δείκτης για τη μελλοντική επιτυχία ενός ανθρώπου. Την ίδια θεωρία υποστήριξε λίγο καιρό αργότερα ο ψυχολόγος Daniel Goleman, ορίζοντας ως συναισθηματική νοημοσύνη την ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει έγκαιρα τα συναισθήματα που βιώνει όπως επίσης και τα συναισθήματα που βιώνουν οι άλλοι. Έτσι σήμερα το νέο IQ μπορούμε να πούμε πως είναι το EQ. Καλά όλα αυτά, αλλά τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε συναισθηματική νοημοσύνη και ποια η διαφορά της με τη νοητική; Έχουμε και λέμε λοιπόν:

  • Στη νοητική νοημοσύνη λέξη κλειδί είναι το “Ξέρω”:                    Η πνευματική νοημοσύνη, το γνωστό μας IQ, αναφέρεται καθαρά στη γνώση και στη λογική και μπορεί να προσδιοριστεί για τον καθένα μας, με έναν αριθμό. “Καθρεφτίζει” θα λέγαμε την ικανότητά μας να χειριζόμαστε “πρακτικά” θέματα όπως για παράδειγμα να βρίσκουμε γρήγορα σωστές λύσεις για κάθε πρόβλημα, να “συλλαμβάνουμε” δύσκολα θέματα και πολύπλοκες έννοιες, να γνωρίζουμε πολλά και χρήσιμα πράγματα για ποικίλα ζητήματα κ.λπ. Η πνευματική νοημοσύνη στηρίζεται στη μάθηση, αποστήθιση και ανάκληση καινούριων πληροφοριών που ακούμε, διαβάζουμε ή βλέπουμε.
  • Στη συναισθηματική νοημοσύνη, λέξη κλειδί είναι το “Νιώθω”: Όπως καταλαβαίνουμε και από την ίδια τη λέξη, η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ) αφορά την ψυχή και συγκεκριμένα τα συναισθήματα που βιώνουμε καθημερινά τόσο εμείς όσο και οι γύρω μας. Όταν μιλάμε για συναισθηματική νοημοσύνη, αναφερόμαστε στον τρόπο με τον οποίο νιώθουμε και εκφράζουμε τα συναισθήματά μας στον διπλανό μας και ταυτόχρονα, στον τρόπο με τον οποίο “καταλαβαίνουμε” ή αλλιώς “νιώθουμε” τον διπλανό μας. Κατά πόσο δηλαδή μπορούμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα του, να σεβόμαστε τις ανάγκες του, να κατανοούμε τις επιθυμίες του και να βρίσκουμε τρόπο, όλα αυτά, να τα διαχειριζόμαστε. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι το κλειδί για να έχουμε πρώτα απ όλα, καλή σχέση με τον εαυτό μας και μετά, με τους γύρω μας.
Τα χαρακτηριστικά της προικισμένης με EQ μαμάς

Η συναισθηματικά ευφυής μαμά, έχει ιδιαίτερες ευαισθησίες που την βοηθούν να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες των άλλων και να τις κατανοεί. Ανεξάρτητη και προσαρμοστική φέρεται πάντα με φιλικότητα, ευγένεια και σεβασμό, ενώ είναι αποτελεσματική στο να λύνει προβλήματα και να καθοδηγεί ψύχραιμα τα παιδιά της στο χειρισμό των συναισθημάτων τους. Αν δηλαδή εκείνα έχουν μια ιδιαίτερη ευκολία στο να κάνουν φίλους είναι δική της ευθύνη να καλλιεργήσει την τάση τους, όπως επίσης και οποιαδήποτε άλλη κλίση μπορεί εκείνα να έχουν. Αυτό προϋποθέτει πώς ξέρει να τα ακούει προσεκτικά βοηθώντας τα να αντιληφθούν τα συναισθήματα τους, να τα ξεχωρίσουν και να τα διατυπώσουν. Η αναγνώριση της ύπαρξης όλων των συναισθημάτων στη ζωή μας, είναι το πρώτο στάδιο που η συναισθηματικά ευφυής μαμά πρέπει να κατακτήσει. Θα το πετύχει όταν συνειδητοποιήσει πως σε οποιαδήποτε ηλικία κι αν είμαστε ανεξάρτητα φύλου και ρόλου μπορούμε να βιώσουμε με μεγαλύτερη η μικρότερη ένταση κάθε μορφή συναισθήματος. Γι’ αυτό άλλωστε ποτέ δεν θα ακούσουμε μια EQ μαμά να λέει στο δίχρονο αγοράκι της “γιατί κλαις; Δεν ξέρεις πως τα αγόρια δεν κλαίνε ποτέ”; Κατά αυτόν τον τρόπο, υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες κοντά σε μια τέτοια μητέρα να μεγαλώσουν συναισθηματικά ευφυή παιδιά.

Όμως η EQ μαμά αποτυγχάνει όταν…

  • …την πιέζει ο χρόνος
  • …υπάρχει ακροατήριο
  • …τα παιδιά είναι πολύ κουρασμένα και εκνευρισμένα ή γίνονται χειριστικά υιοθετώντας ψεύτικα συναισθήματα.

 

Η συναισθηματική νοημοσύνη ξεκινάει… με το μπιμπερό!

Η οικογενειακή ζωή είναι το πρώτο σχολείο της συναισθηματικής νοημοσύνης. Γι’ αυτό οι ευφυείς συναισθηματικά μαμάδες δείχνουν απίστευτη προσοχή ακόμα και στο παραμικρό συναίσθημα του παιδιού τους από τον καιρό που είναι στην κούνια ανταποκρινόμενες πάντα με αγάπη αντί με νεύρα όσο κουρασμένες κι αν είναι. Έτσι προσέχουν την αντίδρασή του όταν εκείνο αρχίζει να κλαίει, δείχνουν απίστευτο ενθουσιασμό στην πρώτη του ζωγραφιά, στέκονται ενθαρρυντικά πλάι του όταν εκείνο πέφτει στην προσπάθεια του να κάνει τα πρώτα του βηματάκια. Δεν είναι τυχαίο που τα μωρά που δέχονται αγάπη και απεριόριστη προσοχή στους πρώτους μήνες της ζωής τους νιώθοντας ασφάλεια και εμπιστοσύνη μεγαλώνουν ατενίζοντας το μέλλον με αισιοδοξία, σε αντίθεση με τα παραμελημένα μωρά που γίνονται ανασφαλή και δύσπιστα.

Με την συναισθηματική αγωγή, τα παιδιά:

  • Είναι ικανά να ηρεμούν και να χαλαρώνουν.
  • Τα βγάζουν πέρα στα δύσκολα και ζουν καλά
  • Έχουν αυτοεκτίμηση
  • Ξέρουν να συνεργάζονται
  • Μαθαίνουν να επικοινωνούν
  • Μπορούν να διαχειρίζονται πιο εύκολα τα αρνητικά τους συναισθήματα
  • Μεγαλώνοντας είναι καλύτερα προετοιμασμένα για να αντιμετωπίσουν διάφορες αντιξοότητες.

 

Οι γονείς είναι οι πρώτοι δάσκαλοι!

Όλοι ξέρουμε πώς η νοητική νοημοσύνη στηρίζεται στη μάθηση και αναπτύσσεται μέσα από βιβλία, παιχνίδια, κατασκευές κ.λπ – “εργαλεία” δηλαδή που μπορούμε να δούμε και να αγγίξουμε. Με τη συναισθηματική νοημοσύνη όμως τι γίνεται; Πώς μπορούμε να τη διδάξουμε στα παιδιά μας; Έχοντας στο μυαλό μας πως μέχρι την ηλικία των 5 ετών ο… διψασμένος παιδικός εγκέφαλος, ρουφά με απίστευτη ευκολία και ταχύτητα κάθε είδους γνώση, οι ειδικοί, μας καλούν να συστήσουμε από νωρίς στα παιδιά μας τη “νοημοσύνη της καρδιάς”.
Να ορισμένοι τρόποι που μας προτείνουν, ανάλογα βέβαια με την ηλικία των παιδιών.

 

Ασφάλεια και εμπιστοσύνη, οι μαγικές λεξούλες

Λίγο μετά τη γέννηση είναι η κατάλληλη στιγμή να βοηθήσουμε το μωρό μας να βάλει τις βάσεις της συναισθηματικής του νοημοσύνης. Για να τα καταφέρουμε:

  • Ανταποκρινόμαστε άμεσα στο κλάμα του. Αγνοούμε την “προειδοποίηση” των γνωστών μας πως το κακομαθαίνουμε και τρέχουμε κοντά του όταν το ακούμε να κλαίει. Το μωρό μας πρέπει να καταλάβει πως είμαστε πάντα διαθέσιμες για εκείνο γιατί μόνο έτσι θα νιώσει ασφάλεια και εμπιστοσύνη προς εμάς -βασικές προϋποθέσεις συναισθηματικής ωριμότητας.
  • Ηρεμούμε το φόβο του, χαιρόμαστε με τη χαρά του. “Απαντώντας” στα συναισθήματά του, του δείχνουμε πως ότι νιώθουμε έχει τη δύναμη να επηρεάσει τους γύρω μας.
  • Τονώνουμε την αυτοπεποίθησή του. Όταν είμαστε μαζί, καλό είναι να απολαμβάνει την απόλυτη προσοχή μας στις κουβεντούλες και στο παιχνίδι. Επίσης, δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον στο σπίτι και το αφήνουμε να μπουσουλά όπου θέλει. Αφήνοντάς το ελεύθερο να πιάνει και να μεταχειρίζεται όπως θέλει τα πάντα γύρω του, το βοηθάμε να νιώσει ελεύθερο και ικανό να τα καταφέρει μόνο του.
  • Παίζουμε… συναισθήματα! Κάνουμε μορφασμούς που δηλώνουν διάφορα συναισθήματα όπως για παράδειγμα χαρά, έκπληξη, λύπη κ.λπ. και μένουμε για λίγα δευτερόλεπτα ακίνητη ώστε το μωρό μας να μπορεί να μας παρατηρήσει και να αγγίξει το πρόσωπό μας.
  • Πάμε βόλτες. Πηγαίνοντας σούπερ μάρκετ, κάνοντας επισκέψεις κ.λπ. με το μωρό, το βοηθάμε να εξοικειωθεί με την ιδέα πως κάποιες φορές χρειάζεται να συνυπάρχει με άτομα που δεν γνωρίζει. Αν φοβηθεί, το καθησυχάζουμε πώς είμαστε εμείς εκεί και κανείς δεν πρόκειται να το πειράξει.
Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Για νάνι μόνο με το… «νάνι»

Μεγαλώνοντας, τα μικρά μας καλούνται να κόψουν κάποιες από τις πιο αγαπημένες του συνήθειες… Άραγε πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να τα καταφέρουν;

Δεν το αφήνει από τα χεράκια του πρωί, μεσημέρι και βράδυ. Τι κι αν κρέμονται κλωστούλες, έχει χάσει το χρώμα του και μοιάζει να είναι οχτακοσίων χρονών, το μικρό μας δεν αποχωρίζεται το αγαπημένο του αντικείμενο ούτε λεπτό! Αυτό, μπορεί να είναι από ένα κουκλάκι, ένα μαλακό πανάκι ή ένα μαξιλαράκι μέχρι ένα απλό μαλακό παιχνιδάκι που ποτέ δεν φανταζόμασταν ότι θα τρύπωνε τόσο πολύ μέσα στην καρδιά και το μυαλό του! Μαζί του θα φάει, έχοντάς το στο πλευρό του θα χαλαρώσει και με αυτό θα πάει να κοιμηθεί. Αυτό είναι το λεγόμενο “μεταβατικό αντικείμενο”, το οποίο “βοηθά” το παιδί να αντιμετωπίσει κάποιες “μεταβατικές” καταστάσεις όπως π.χ. αυτή του ύπνου όπου το παιδί μπορεί να φοβάται να κοιμηθεί μόνο του ή του αποχωρισμού από τη μαμά (επειδή εκείνη εργάζεται). Μέσω αυτού, πολλές φορές το παιδί καταφέρνει να κατευνάσει τους φόβους του και να παρηγορηθεί. Η “αδυναμία-προτίμηση” του παιδιού απέναντι σε αυτό το αντικείμενο εκδηλώνεται συνήθως στον 4ο με 12ο μήνα της ζωής του. Μπορεί να διαρκέσει από ένα μέχρι… πολλά χρόνια. Μάλιστα, δεν θα πρέπει να εκπλαγούμε αν δούμε το μικρό μας το οποίο μπορεί να έχει αφήσει πίσω του το αγαπημένο του αρκουδάκι για αρκετό καιρό, να το “ξαναθυμάται” από τη μια μέρα στην άλλη! Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ως επί τω πλείστον σε περιόδους συναισθηματικής στέρησης ή σε μια μεταβατική περίοδο της ζωής του, π.χ. ξεκίνημα παιδικού σταθμού, ερχομό νέου μέλους στην οικογένεια, κάποια απώλεια, κ.λπ.

Άραγε μέχρι πότε;

Δεν είναι λίγοι οι ειδικοί που παρομοιάζουν το μεταβατικό αντικείμενο ως “υποκατάστατο” π.χ. της αγκαλιάς της μανούλας, του μητρικού στήθους, κ.λπ. Ουσιαστικά, βοηθά το παιδί να καταλάβει πως η μαμά είναι κάτι “ξεχωριστό” από το ίδιο το παιδί. Έτσι, εκεί που συνήθως ήταν “προέκταση” της μαμάς, το παιδί αρχίζει να ανεξαρτητοποιείται, παρ όλα αυτά όμως χρειάζεται συνεχώς δίπλα του κάτι το οποίο θα το κάνει να νιώθει (σχεδόν) την ίδια ασφάλεια που το έκανε να νιώσει και η μητρική αγκαλιά. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο, το μικρό μας είναι “ελεύθερο” να κρατήσει το “νάνι” του μέχρι… όποτε εκείνο θέλει! Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχουν κανόνες, ούτε ηλικίες στη συγκεκριμένη περίπτωση. Όταν είναι μέσα στο σπίτι, το παιδί μας μπορεί να παίζει και να κοιμάται μαζί με το αγαπημένο του κουκλάκι, πανάκι, μαξιλαράκι, κ.λπ. όσο θέλει. Τι γίνεται όμως όταν ο παιδικός σταθμός ή το νηπιαγωγείο ξεκινήσει; Τότε θα πρέπει σίγουρα να βρεθεί μια λύση να μένει το “νάνι” στο σπίτι. Αλλωστε, στο σχολείο πηγαίνουν μόνο τα παιδάκια!

Πως το σταματάμε;

Στόχος μας δεν είναι να κάνουμε το μικρό μας να ξεχάσει – να διαγράψει το συγκεκριμένο αντικείμενο από το μυαλό του. Απλά να προσπαθήσουμε να το αφήσει για λίγο “στην άκρη”, ειδικά όταν βρίσκεται εκτός σπιτιού.

– Σε καμία περίπτωση, λοιπόν, δεν αποσπάμε με τη βία το αγαπημένο του αντικείμενο. Το βοηθάμε όμως να αποστασιοποιηθεί από αυτό. Αυτό που θέλουμε είναι να “χάσει” τη σπουδαιότητά του στα μάτια του παιδιού.

– Όσον αφορά τον παιδικό σταθμό… Αν δούμε ότι το παιδί μας δυσκολεύεται αρκετά χωρίς αυτό, τότε, του επιτρέπουμε να το έχει μαζί του, π.χ. στην τσαντούλα του υπό έναν όρο: Να μείνει μέσα στην τσάντα μέχρι να επιστρέψει το παιδί στο σπίτι. Ο παιδικός σταθμός δεν είναι χώρος για “νάνι”, αλλά για παιχνίδια, κατασκευές και πολλές άλλες υπέροχες δραστηριότητες για τις οποίες χρειαζόμαστε και τα δύο μας τα χεράκια. Δε γίνεται λοιπόν να κρατάμε και το “νάνι” μας…

– Σε αυτή μας την προσπάθεια μπορεί να μας βοηθήσει και η νηπιαγωγός, η οποία θα μπορούσε να παροτρύνει το μικρό μας να αφήσει το “νάνι” του σε ένα συγκεκριμένο ντουλαπάκι ή κάποιο κουτί. Πού ξέρετε, μπορεί να υπάρχουν κι άλλα “νάνι” εκεί μέσα!

Categories
ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Πεδίο μάχης!

Αλήθεια, εσείς γνωρίζετε πότε χρειάζεται να “παλεύουμε” με τα μικρά μας και πότε επιτρέπεται να παραδίδουμε τα όπλα αμαχητί;

“Έλα, αγάπη μου. Φόρα το μπουφανάκι σου για να πάμε στις κούνιες!”, λέει η Σοφία στη μικρή της προτάσσοντας ένα ροζουλί παλτουδάκι… Πού να το φανταζόμουν πως αυτή και μόνο η κίνηση θα αρκούσε για να ξεσπάσει ο πόλεμος! “Μπουφάν;”, απαντάει η Μαιρούλα… “Δεν θέλω να βάλω μπουφάαααααν!”, συνεχίζει έτοιμη να εκραγεί. Η έκρηξη δεν αργεί να έρθει όταν η Σοφία, της απαντάει με απόλυτη ηρεμία “Έξω έχει κρύο. Αν δεν το φορέσεις, δεν πάμε πουθενά…”. Εκείνη τη μέρα η Μαιρούλα δεν κέρδισε τη μάχη… Αντιθέτως, έχασε τις κούνιες και κατέληξε να κλαψουρίζει μουτρωμένη στο δωμάτιό της. Η Σοφία, αντιθέτως, κέρδισε μια μάχη. Μια μάχη η οποία άξιζε να δοθεί μιας και αφορούσε την ασφάλεια της μικρής της. Αν όμως δεν ήταν θέμα κρύου, αλλά θέμα… χρώματος -αν η Μαιρούλα, δηλαδή, δεν ήθελε το ροζ μπουφάν, αλλά ένα αντίστοιχο κίτρινο- τότε, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά. Η μάχη αυτή δεν θα υπήρχε κανένας λόγος να δοθεί. Γιατί; Πολύ απλά επειδή δεν αξίζει να χαλάσουμε τη διάθεσή μας για το αν η μικρή μας θα φορέσει τα πράσινα ή τα κόκκινα παπουτσάκια – ναι, ακόμα κι αν δεν ταιριάζουν με το υπόλοιπο outfit! Πώς μπορούμε, όμως, να ξεχωρίσουμε πότε πραγματικά αξίζει να παλέψουμε και πότε θα πρέπει να υποχωρήσουμε κουνώντας το λευκό μας σημαιάκι;

 

Πότε “αξίζει” μία μάχη;

Τα “όρια” είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο αξίζει να διαφωνήσουμε με το μικρό μας. Προσοχή όμως! Δεν αναφερόμαστε στα όρια τα δικά μας, αλλά στα όρια τα οποία θα πρέπει να βάλουμε στο παιδί προκειμένου να κάνουμε τη ζωή του καλύτερη και πάνω απ όλα πιο ασφαλή. Προτού αρχίσουμε να φωνάζουμε, λοιπόν, δίνουμε λίγο χρόνο στον εαυτό μας κάνοντας μια απλή ερώτηση: Μήπως είμαι υπερβολική και ψάχνω απλά μια αφορμή για να ξεσπάσω; Αν στη συγκεκριμένη ερώτηση κρύβεται έστω κι ένα μικρό ψηγματάκι θετικής απάντησης, τότε, καλό θα ήταν να αποφύγουμε κάθε είδους αντιπαράθεση με το παιδί μας. Αντίθετα, αν η συγκεκριμένη “μάχη” εξυπηρετεί κάποιον από τους παρακάτω σκοπούς, τότε, εξοπλιζόμαστε με ηρεμία, υπομονή και επιμονή και πολεμάμε! Πολεμάμε, λοιπόν…

       …για την ασφάλεια!

Είναι σαφές πως όταν τίθεται θέμα ασφάλειας, θα πρέπει να επιμείνουμε δίχως δεύτερη σκέψη στην άποψή μας. Είναι σημαντικό να θέσουμε από νωρίς κάποια όρια στο μικρό μας. Τα όρια που αφορούν τόσο τη δική του ασφάλεια, όσο και των άλλων παιδιών που βρίσκονται γύρω του θα πρέπει να μπαίνουν και να τηρούνται με κάθε κόστος! Δεν διαπραγματευόμαστε, παραδείγματος χάρη το ότι θα πρέπει…

…να πάρει το φάρμακό του ακόμα κι αν αυτό δεν του αρέσει καθόλου.
…να κάθεται πάντα στο ειδικό καθισματάκι αυτοκινήτου όταν πηγαίνουμε βόλτα.
…να βάζει το μπουφάν του το χειμώνα και το καπέλο του το καλοκαίρι.
… να μη σηκώνει ποτέ χέρι για να χτυπήσει κάποιον.
…να μη σκύβει ποτέ από το μπαλκόνι.
…να μην παίζει με αναπτήρες, σπίρτα και άλλα αντικείμενα που θέτουν σε κίνδυνο τη σωματική του ακεραιότητα.

       …για τις σημαντικές αξίες της ζωής μας.

Μπορεί να μην είναι θέμα ζωής και θανάτου, είναι όμως ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο της ζωής του μικρού μας το οποίο θα πρέπει να του διδάξουμε, ακόμα κι αν αυτό οδηγεί πού και πού σε κάποιες μικρο-εντάσεις. Ο λόγος; Μόνο έτσι θα το βοηθήσουμε να χτίσει μια γερή προσωπικότητα, να αναπτύξει ηθικές αξίες και να μάθει να σέβεται τους άλλους – πολύτιμα στοιχεία τα οποία θα συμβάλλουν στην ομαλή κοινωνικοποίηση του μικρού μας. Σε καμία περίπτωση, λοιπόν, δεν διαπραγματευόμαστε μεταξύ άλλων το ότι θα πρέπει…

…να είναι ειλικρινές και να υπερασπίζεται την αλήθεια.
…να αποφεύγει να κολλάει άκομψα “παρατσούκλια” στους γύρω του.
…να είναι ευγενικό και να περιμένει τη σειρά του όταν παίζει με άλλα παιδάκια.
…να λέει “ευχαριστώ” όταν κάποιος του χαρίζει ένα δώρο ή το βοηθάει σε κάτι.
…να μην αρπάζει τα παιχνίδια από τους φίλους του.
…να μοιράζεται τα πράγματά του.
…να μην διακόπτει τους άλλους όταν μιλάνε.

       …για μια πιο υπεύθυνη στάση.
Ένα από τα καλύτερα δώρα που θα μπορούσαμε να κάνουμε στο μικρό μας είναι να του διδάξουμε από νωρίς την έννοια της υπευθυνότητας, βοηθώντας το έτσι να γίνει όχι μόνο πιο υπεύθυνο, αλλά και πιο αυτόνομο παιδάκι. Αυτό θα εξασφαλίσει σίγουρα μια καλύτερη ζωή τόσο για το μικρό μας, όσο και για εμάς! Θεωρούμε δεδομένο, λοιπόν, ότι το μικρό μας θα πρέπει…

…να τελειώνει τη μελέτη του και μετά να παίζει.
…να πλένει τα χεράκια του πριν από κάθε γεύμα και να βουρτσίζει τα δοντάκια του πρωί-βράδυ.
…να προσφέρει βοήθεια στους γύρω του.
…να συγυρίζει το δωμάτιό του.

 

Η άλλη πλευρά του νομίσματος…

Μέχρι εδώ όλα καλά. Αποφασίσαμε ότι πολεμάμε για τη υγεία και την ασφάλεια του μικρού μας. Εκτός όμως από τις απαραίτητες μάχες, υπάρχουν κάποιες άλλες για τις οποίες πολεμάμε χωρίς όμως να υπάρχει λόγος! Είμαι σίγουρη πως άμα σας τις πω, όλο και κάποιο περιστατικό θα σας έρθει στο μυαλό… είναι προτιμότερο να… παραδώσουμε τα όπλα και να υποχωρήσουμε στις παρακάτω περιπτώσεις:

 

  • Ζήτημα… μόδας!

Δεν είναι λίγα τα παιδάκια τα οποία από πολύ νωρίς αρχίζουν να σχηματίζουν γνώμη για το τι θα βάλουν, πότε θα το βάλουν και πως θα το συνδυάσουν. Πολλές φορές, οι συνδυασμοί αυτοί δεν βλέπονται, τα μικρά μας όμως μοιάζουν έτοιμα να τους υπερασπιστούν μέχρι τελικής πτώσης! Το μήλο της έριδος; Το μπλε και το κόκκινο μπουφάν, τα “καλά” ή τα “κακά” παπουτσάκια, η καλοκαιρινή φουστίτσα μέσα στον χειμώνα ή… η αποκριάτικη στολή που για κακή μας τύχη πρόβαλλε μέσα από την ντουλάπα! Και τώρα τι κάνουμε; Ένα είναι το σίγουρο: Δεν χαλάμε τη ζαχαρένια μας! Λέμε τη γνώμη μας στο μικρό μας, αν όμως δούμε ότι για εκείνο είναι… ζήτημα ζωής και θανάτου να βάλει τα παπούτσια με τα στρασάκια στον παιδικό, υποχωρούμε και το αφήνουμε να το κάνει! Το ίδιο κάνουμε και με το καλοκαιρινό φουστάκι που έτυχε να πέσει στα χεράκια του, το οποίο όμως του φοράμε με ένα χοντρό καλτσονάκι.

  • Όταν οι τρόποι αγνοούνται…

Όσο καλόβολο, χαμογελαστό, γλυκό και κοινωνικό κι αν είναι το μικρό μας, θα έρθει κάποια στιγμή που δεν θα έχει όρεξη να καλημερίσει ακόμα και τον μανάβη της γειτονιάς! Μπορεί, λοιπόν, να το δούμε να γυρνάει το κεφάλι του όχι μόνο στον καλόκαρδο μπακάλη μας, αλλά και στη μακρινή θεία μας που πέρασε από το σπίτι να μας δει… Και τώρα τι κάνουμε; Σε καμία περίπτωση δεν πιέζουμε το μικρό μας να πει “καλημέρα” ή, ακόμα περισσότερο, να δώσει ένα φιλάκι στη θεία, το θείο και γενικά σε όποιον μας επισκέπτεται στο σπίτι! Είναι σίγουρα πολύ σημαντικό να μάθουμε στο μικρό μας να είναι ευγενικό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να το σπρώξουμε να κάνει πράγματα τα οποία ακόμα δεν νιώθει. Κάθε φορά που περιμένουμε επισκέπτες ή πρόκειται να επισκεφτούμε εμείς ένα φιλικό σπίτι όμως, μπορούμε να προϊδεάζουμε το παιδί μας μιλώντας του όχι μόνο σχετικά με τον ποιον περιμένουμε, αλλά και σχετικά με το τι περιμένουμε από το μικρό μας. Π.χ. Θα του εξηγήσουμε ότι θα δούμε τη θεία της μαμάς την οποία θα πρέπει να χαιρετίσουμε ευγενικά σαν καλά παιδάκια που είμαστε…