Categories
6+ Εκπαίδευση

Έχω διαγώνισμα

Επιτέλους! Σαββατοκύριακο και… άνοιξη! Όμως πάνω που είχες αρχίσει να ονειρεύεσαι εξορμήσεις στην εξοχή και ποδήλατο στο πάρκο, το παιδί σου σε ενημερώνει ότι τη Δευτέρα γράφει τεστ στα μαθηματικά και την επόμενη επαναληπτικό στην Ιστορία. Ψυχραιμία! Τα διαγωνίσματα θ’ αποτελούν για πολλά χρόνια μέρος της ζωής με τα παιδιά.

Κάνουν δειλά-δειλά την εμφάνισή τους στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, όμως όσο οι τάξεις ανεβαίνουν, πέφτουν βροχή! Ο λόγος για τα διαγωνίσματα τα οποία δε χρειάζεται να αντιμετωπίζονται σαν μια δυσάρεστη ή στρεσογόνος διαδικασία στη ζωή του παιδιού. Σε καμία περίπτωση εξάλλου δεν είναι αυτός ο σκοπός της ύπαρξής τους! Το διαγώνισμα δεν είναι μια απλή αξιολόγηση επιδόσεων όπως νομίζουν οι περισσότεροι γονείς, αλλά προσφέρει πολλά στους μικρούς μαθητές:

 

  • Ενθαρρύνει το παιδί να μάθει να συγκεντρώνεται, να αποδίδει μέσα σε χρονικά όρια και να συνηθίζει από νωρίς σε μία διαδικασία που έτσι κι αλλιώς θα αντιμετωπίζει σ όλη τη διάρκεια της σχολικής ζωής, πιθανόν και μετά από αυτή. Γι’ αυτό τα διαγωνίσματα πλέον ξεκινούν απ’ τις πρώτες τάξεις του δημοτικού και είναι όλο και πιο συχνά μέσα στην εβδομάδα όσο οι τάξεις ανεβαίνουν.
  • Όχι μόνο η διαδικασία του τεστ, αλλά και η μελέτη που προηγείται, ωφελεί το μαθητή. Νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο έδειξε πως οι μαθητές που υποβάλλονται συχνά σε διαγωνίσματα βελτιώνουν τη μνήμη τους αλλά και την ικανότητα μάθησης. Πιο συγκεκριμένα η προετοιμασία για το διαγώνισμα βοηθά το παιδί να κωδικοποιήσει καλύτερα τις πληροφορίες απ’ ότι η απλή μελέτη, ενθαρρύνοντας τον εγκέφαλο να αποθηκεύει και να ανακαλεί πληροφορίες πιο γρήγορα.

 

Η σωστή προετοιμασία

  • Προτιμήστε την τμηματική μελέτη της ύλης. Χωρίστε την ύλη σε δύο ή τρία μέρη και προτρέψτε το παιδί να μελετήσει κάνοντας ενδιάμεσα διαλείμματα.
  • Μην υπερβάλλετε στις ώρες μελέτης. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί θα κοιμηθεί στην ώρα του, αποφεύγοντας να παρατείνετε το διάβασμα μέχρι αργά.
  • Η επανάληψη αρκετές φορές μέσα στη μέρα ή τη εβδομάδα είναι προτιμότερη από μία ολική επανάληψη την τελευταία στιγμή.
  • Είναι σημαντικό να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στη μελέτη και το παιχνίδι. Το διάλειμμα για παιχνίδι ή κάποια άλλη ευχάριστη δραστηριότητα βοηθάει το παιδί να χαλαρώσει και ν αποβάλλει το άγχος.
  • Αποφύγετε εκφράσεις όπως: “πόσες φορές πρέπει να το πούμε;”, όταν βλέπετε ότι το παιδί σας ξεχνάει. Μ αυτό τον τρόπο σαμποτάρετε την αυτοπεποίθησή του και αυξάνετε το άγχος του. Δώστε έμφαση στα σημεία που το παιδί κολλάει, κάνοντας περισσότερη εξάσκηση και πιο συχνή επανάληψη.
  • Βοηθήστε το πριν κοιμηθεί να χαλαρώσει με λίγη κουβεντούλα στο κρεβάτι. Μιλήστε για οποιοδήποτε άλλο θέμα εκτός από το διαγώνισμα.

 

Έχει και η μνήμα τα μυστικά της

Όσο έξυπνο κι αν είναι ένα παιδί, έχει ανάγκη από δυνατή μνήμη, για να έχει καλή σχολική επίδοση. Αυτή είναι που βοηθάει το μαθητή να συγκεντρώνεται καλύτερα, να θυμάται τις οδηγίες, να μην ξεφεύγει από το στόχο και να ολοκληρώνει πιο γρήγορα. Ορίστε τι μπορεί να βοηθήσει το παιδί σας να θυμάται:

 

  • Οπτικές υπενθυμίσεις.

Πίνακες με σημαντικές ημερομηνίες και ιστορικά γεγονότα, με χώρες και πρωτεύουσες, με σημαντικούς γραμματικούς ή μαθηματικούς κανόνες ή ακόμα και λέξεις που δυσκολεύουν το παιδί στην ορθογραφία ή συνδυασμοί στην προπαίδεια που δε θυμάται μπορούν να υπάρχουν γραμμένα σε διάφορα σημεία στο δωμάτιό του. Αποτελούν μια καλή οπτική υπενθύμιση που εξασφαλίζει αβίαστη ευκαιρία για επανάληψη.

 

  • Γράψ’ το αντί να το πεις.

Όταν προσπαθείτε να εξηγήσετε κάτι στο παιδί, είτε πρόκειται για μαθηματικά είτε για γραμματικό κανόνα, προτιμήστε να το γράψετε σε μια κόλλα χαρτί. Είναι περισσότερο πιθανό να το καταλάβει και να το θυμάται, αφού η εικόνα εντυπώνεται καλύτερα στον εγκέφαλο απ’ ότι ο προφορικός λόγος. Ακόμα και η ορθογραφία μίας λέξης είναι πιο πιθανό να μείνει στη μνήμη του, αν τη δει γραμμένη. Αντί λοιπόν να του πείτε ότι η λέξη “δώρο” γράφεται με ωμέγα, προτιμήστε να τη γράψετε στο χαρτί για να τη δει και προτρέψτε και εκείνο να κάνει το ίδιο.

 

  • Λέξεις κλειδιά.

Όταν το παιδί χρειάζεται να αποστηθίσει π.χ. το μάθημα της ιστορίας ή των θρησκευτικών, εστιάστε σε τέσσερα πέντε κεντρικά σημεία του κειμένου, αναζητώντας τις λέξεις κλειδιά. Μην επιλέγετε τη λέξη με την οποία ξεκινά η παράγραφος, αλλά το θέμα για το οποίο μιλάει. Μπορείτε να υπογραμμίσετε τη λέξη κλειδί με χρωματιστό μαρκαδόρο ή να γράψετε σε μια κόλλα χαρτί τις πιο σημαντικές λέξεις τη μία κάτω από την άλλη.

 

  • Επανάληψη στην επανάληψη.

Όταν θέλετε να κάνετε εξάσκηση στα μαθηματικά, τη γραμματική ή σε οποιοδήποτε άλλο μάθημα, προτιμήστε να βάλετε στο παιδί τρεις ασκήσεις αντί για δέκα. Όταν τις ολοκληρώσει και αφού διορθώσετε τα λάθη, βάλτε το να κάνει ξανά τις ίδιες ασκήσεις. Η ευκολία του γνωστού θα το συναρπάσει, ενώ είναι πιο πιθανό ότι θα αποφύγει να κάνει το ίδιο λάθος, εμπεδώνοντας έτσι αυτά που έχει μάθει!

 

  • Καλύτερα επανάληψη το πρωί παρά το βράδυ.

Μην αφήνετε την επανάληψη για αργά το βράδυ, που είστε όλοι κουρασμένοι. Επίσης είναι προτιμότερο να κοιμηθεί το παιδί στην ώρα του και να το ξυπνήσετε λίγο πιο νωρίς για να κάνετε τότε μια σύντομη επανάληψη.

 

  • Έξυπνο πρωινό.

Ένα διατροφικά ισορροπημένο πρωινό, όπως δημητριακά με γάλα ή μια φέτα ψωμί με εμπλουτισμένη μαργαρίνη και μέλι μαζί μ ένα φρούτο, εξασφαλίζει στο παιδί την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται κατά τη διάρκεια ενός τεστ, γιατί κρατά τη γλυκόζη στο αίμα σε σταθερά επίπεδα, ενισχύοντας την πνευματική αντοχή. Αντίθετα ένα πρωινό που στηρίζεται σε απλούς υδατάνθρακες πλούσιους σε ζάχαρη, π.χ. κρουασάν, μπορεί να τονώσει την ενέργεια του παιδιού για λίγο, αφήνοντάς το σύντομα χωρίς ενέργεια.

 

Προσοχή!

Αν βλέπετε ότι το παιδί συστηματικά φέρνει χαμηλούς βαθμούς, μιλήστε με τον εκπαιδευτικό για να σας συμβουλέψει για τυχόν αδυναμίες που πρέπει να ξεπεραστούν.

Categories
6+ Εκπαίδευση

Το σωστό διάβασμα

Γιατί ενώ διαβάζει με τις ώρες δεν αποδίδει την επόμενη μέρα μέσα στην τάξη; Και ενώ έχει γίνει ένα με το γραφειάκι του, γιατί η δασκάλα, σας παραπονιέται ότι είναι αδιάβαστο; Πού κάνετε λάθος και ποιες παγίδες πρέπει να ξεπεράσετε στο κεφάλαιο “μελέτη”;

Αυτονομία, ναι μεν αλλά…

Μια βασική αρχή, στα πρώτα τουλάχιστον χρόνια της μαθητικής σταδιοδρομίας του παιδιού σας, είναι να νιώθει πως σε ένα τόσο σπουδαίο εγχείρημα έχει για συμπαραστάτες τους γονείς του. Η άποψη “αφήνω το γιο μου να διαβάσει μόνος του για να αυτονομηθεί” δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί αυτόματα αλλά προοδευτικά. Αυτό σημαίνει πως βοηθάμε το παιδί στην πρώτη δημοτικού, σίγουρα όμως δεν στεκόμαστε με τον ίδιο τρόπο κοντά του στην τρίτη δημοτικού. Αντίθετα, προσπαθούμε να του μάθουμε να έχει συνειδητή στάση απέναντι στη μάθηση, βοηθώντας πλέον περιστασιακά, όταν δηλαδή του δημιουργείται κάποιο αξεπέραστο πρόβλημα με μια άσκηση. Αλίμονο αν το παιδί αντιληφθεί πως σε κάθε δυσκολία που του παρουσιάζεται θα έχει δεδομένη την “πατερίτσα” της μαμάς. Γρήγορα θα το συνηθίσει χάνοντας έτσι το αίσθημα της αυτονομίας. Εννοείται πως υπάρχουν παιδιά που αυτονομούνται γρήγορα κι άλλα με μεγαλύτερη εξάρτηση, που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να βρουν το δρόμο τους. Το σίγουρο είναι πως όταν μάθουν να διαβάζουν σωστά, εκτός από την απόδοσή τους στα μαθήματα, θα αποκτήσουν παράλληλα αυτοπεποίθηση και υψηλή αυτοεκτίμηση.

 

Υπομονή, υπομονή και πάλι υπομονή

Όταν το παιδί διαβάζει, ο γονιός θα πρέπει να φροντίζει ώστε να υπάρχει γύρω του ένα ήρεμο περιβάλλον με καλή ενδοοικογενειακή επικοινωνία. Αλίμονο αν χρειάζεται κάθε μεσημέρι μετά το φαγητό να στήνεται ένα μικρό σκηνικό με καβγά για να ξεκινήσει το διάβασμα. Τα επικριτικά επίσης σχόλια και ο εξουσιαστικός ρόλος των γονιών κάνουν απεχθή στο παιδί την προετοιμασία του για το σχολείο. Αντίθετα, το θετικό κλίμα επικοινωνίας ανάμεσα σε γονιό και παιδί είναι απαραίτητο για να μην υπονομεύεται το παραγωγικό του διάβασμα. Δεν είναι λίγοι όμως οι γονείς που έχοντας απίστευτες εκκρεμότητες να προλάβουν μέσα στην ημέρα, δεν έχουν την υπομονή να ασχοληθούν όπως πρέπει με το διάβασμα του παιδιού τους. Έτσι εκνευρίζονται όταν ακούν από τον μικρό φράσεις όπως: “μαμά, άσε με μισό λεπτό να σκεφτώ”, “αν διαβάσω το κείμενο πιο αργά, ίσως καταλάβω πού έχω κάνει λάθος” ή “ξέρω τη θεωρία αλλά έχω πρόβλημα στην άσκηση”. Στην πραγματικότητα, αντί να το αποθαρρύνουν θα έπρεπε να χαίρονται καθώς με αυτή τη στάση του το παιδί αναζητεί στρατηγικές διαβάσματος. Το χειρότερο είναι πως πολλοί γονείς συχνά καλόπιστα ή και από συμπόνια απαντούν οι ίδιοι στις σχολικές ασκήσεις ή υπαγορεύουν τη λύση στα παιδιά. Λανθασμένη κίνηση που μπορεί να οδηγήσει το μαθητή να λειτουργεί πλέον με αυτό και μόνο τον τρόπο, που σημαίνει “μαμά, γράψε μου εσύ τις ασκήσεις που κάνεις και καλύτερα γράμματα!”.

 

Εξοστρακίστε την παπαγαλία

Ο πιο λανθασμένος τρόπος διαβάσματος, στον οποίο όμως καταφεύγουν συχνά τα περισσότερα παιδιά, είναι η παπαγαλία. Μια κακοδαιμονία, σύμφωνα με τους δασκάλους, που παράγεται στο σχολείο και αναπαράγεται πιο έντονα στο σπίτι, όπου τα παιδιά μαθαίνουν το μάθημά τους “νεράκι” χωρίς να καταλαβαίνουν το νόημά του – για αυτό άλλωστε την επομένη ελάχιστα θυμούνται από αυτό. Δυστυχώς, στην παγίδα της παπαγαλίας πέφτουν οι περισσότεροι γονείς καθώς είναι πιο μπελαλίδικο και χρονοβόρο να εξηγήσουν στο παιδί κάτι που δεν καταλαβαίνει, από το να το ακούσουν να τους λέει το μάθημα απέξω.

Η παπαγαλία, όμως, είναι καλή στα ποιήματα, αντίθετα στα υπόλοιπα μαθήματα χρειάζεται να χρησιμοποιούμε το μυαλό.

 

Πάρτε τα ηνία και οργανωθείτε

Για να μην φαίνονται στον μικρό μαθητή τα σχολικά μαθήματα βουνό θα πρέπει να μάθει να οργανώνει το διάβασμά του αλλά και το χρόνο του, θα πρέπει δηλαδή να βρει πόση ώρα χρειάζεται να αφιερώνει σε κάθε μάθημα και ποια βήματα θα ακολουθεί στη μελέτη του. Όλα αυτά αφού γυρνώντας από το σχολείο, φάει για μεσημέρι, σας διηγηθεί τα νέα του και ξεκουραστεί λιγάκι παίζοντας. Από εκεί και πέρα, αυτό που πρέπει να καταλάβει είναι πως το σωστό διάβασμα χρειάζεται αυτοσυγκέντρωση και σύστημα. Τίποτα δεν μπορεί να γίνει με μελέτη της τελευταίας στιγμής ή όταν μας απασχολεί παράλληλα και κάτι άλλο.

Μια καλή αρχή είναι να ξεκινήσει ο μικρός μαθητής τον προγραμματισμό στη σχολική του ζωή από την πρώτη δημοτικού. Σε αυτό το σημείο, οι μαμάδες θα πρέπει να πάρουν με γλυκύτητα και ηρεμία τα ηνία στο χέρι εφαρμόζοντας μια από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους διαβάσματος.

  • Πρώτα σημειώνουν σε ένα χαρτί τις εργασίες που έχει το παιδί να κάνει για την επόμενη μέρα, εξηγώντας του ότι κάθε μάθημα πρέπει να το τελειώνει μέσα σε ορισμένο χρονικό διάστημα.
  • Στη συνέχεια, αφού η μαμά βεβαιωθεί πως το παιδί έχει καταλάβει τι ακριβώς πρέπει να κάνει ή πώς να λύσει μια άσκηση, του εξηγεί πως θα βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο για να ασχοληθεί με τις δικές της δουλειές και πως σε λιγάκι θα επιστρέψει κοντά του για να διαπιστώσει πόσο έχει προχωρήσει με τις εργασίες του.
  • Κάθε μάθημα που τελειώνει, από αντιγραφή μέχρι ορθογραφία και αριθμητική, η μαμά φροντίζει να το διαγράφει από τη λίστα, έτσι ώστε και το παιδί να αντιλαμβάνεται πως σιγά-σιγά οι υποχρεώσεις του φτάνουν στο τέλος τους.
  • Όταν ολοκληρωθεί το διάβασμα σε όλα τα μαθήματα, τσεκάρετε το αποτέλεσμα μαζί με το παιδί. Αν διαπιστώσετε πως κάπου έχει κάνει λάθη, μην τα διορθώσετε αλλά προτρέψτε το να ξανακοιτάξει προσεκτικά τα κείμενα και τις ασκήσεις του.
  • Εννοείται πως αν δεν κάνει καλά γράμματα ή γράφει με λάθος τρόπο για δέκατη φορά, δεν σκίζετε τις σελίδες ούτε σβήνετε με μανία. Μπορείτε όμως να ρωτήσετε το παιδί αν είναι ικανοποιημένο από τη δουλειά του, τονίζοντάς του πως έχει τη δυνατότητα να προσφέρει πολύ περισσότερα.
  • Θυμηθείτε πως για να αξιοποιηθεί ο χρόνος μελέτης του παιδιού χρειάζεται σταθερός ρυθμός στο διάβασμα και απόλυτη αυτοσυγκέντρωση, με ένα ολιγόλεπτο διάλειμμα κάθε μισή ώρα για τα παιδιά του δημοτικού και κάθε μία ώρα για τα παιδιά του γυμνασίου-λυκείου.
Categories
6+ Εκπαίδευση

Μια φορά κι έναν καιρό…

…τα παραμύθια τρύπωσαν στη ζωή του κι άλλαξαν μονομιάς την ψυχή του!

Μερικές φορές απορείτε με τη δύναμη ενός παραμυθιού να μετατρέπει το φασαριόζικο παιδάκι σας στο καλύτερο παιδί του κόσμου! Άλλες φορές πάλι βρίσκετε κάπως “ξεπερασμένη” τη συνήθεια να του διηγείστε στην εποχή του dvd και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών τα παραμύθια που σας έλεγε η μαμά σας. Μπορεί σήμερα τα παιδιά να έχουν πολλές επιλογές για να περνούν όμορφα το χρόνο τους, λίγες όμως από αυτές προσφέρουν παράλληλα και ερεθίσματα που τα βοηθούν να διαμορφώσουν το χαρακτήρα τους. Τα κλασικά παραμύθια χαρίζουν ευχάριστες στιγμές και ταυτόχρονα μεταφέρουν σπουδαία μηνύματα.

 

 

Η “τροφή” της φαντασίας

Πρόκειται για την προφορική διήγηση της ζωής κάποιων ανθρώπων που βασίζεται σε απίθανα γεγονότα και σκοπό έχει κυρίως να ψυχαγωγήσει. Βασικά χαρακτηριστικά του παραμυθιού είναι πως το φυσικό στοιχείο συνυπάρχει με το υπερφυσικό (π.χ. το φεγγάρι αποκτά ανθρώπινη μορφή), το γεγονός ότι οι πρωταγωνιστές χρησιμοποιούν απλή γλώσσα, αλλά και το ότι οι πληροφορίες για τη ζωή τους είναι οι απαιτούμενες για την πλοκή της ιστορίας. Διαφέρει από το μύθο γιατί αυτός έχει ιερό χαρακτήρα, μιλά για πράξεις θεών και αφορά την καταγωγή, τις ρίζες κάποιου λαού. Επίσης, διαφέρει και από την παράδοση διότι αυτή αναφέρεται σε συγκεκριμένο γεγονός ή πρόσωπο ή τόπο και είναι πιστευτή.

Στα παραμύθια συναντούμε συνήθως στοιχεία που μπορεί στο σύγχρονο άνθρωπο να φαίνονται φανταστικά, σε εκείνον όμως που ζούσε σε μια πρωτόγονη κοινωνία φαίνονταν αληθινά διότι αντιπροσώπευαν τον κόσμο όπως τον έβλεπε ο ίδιος ή τις ερμηνείες του για τα ανεξήγητα φαινόμενα: τη γέννηση του κόσμου ή του ανθρώπου, τη βροχή κ.λπ. Η πίστη στις υπερφυσικές ικανότητες των μάγων, η σχέση με τα ζώα, η αγάπη για τη φύση αλλά και ο σεβασμός στη δικαιοσύνη και στην τιμωρία είναι στοιχεία που πέρασαν με τα χρόνια μέσα στα παραμύθια, γοητεύοντας και προκαλώντας το θαυμασμό κάθε παιδιού.

 

 

Μια αγάπη ξεχωριστή

Χωρίς αμφιβολία, τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά των απανταχού παιδιών είναι η φαντασία, η δημιουργικότητα, η ερευνητική διάθεση και η όρεξη να επεξεργαστούν και να γνωρίσουν τον κόσμο γύρω τους, κάνοντας συχνές ερωτήσεις για τα πάντα. Τα παραμύθια έρχονται να καλύψουν τις ανάγκες αυτές απαντώντας σε πολλές απορίες τους μέσω της περιπλάνησης σε έναν φανταστικό κόσμο! Έτσι τα παιδιά δεν βαριούνται, ανυπομονούν να ακούσουν τη συνέχεια, ενώ παράλληλα ζουν έντονα την ιστορία σαν να συμμετέχουν και τα ίδια (εκφράζουν συμπάθειες και αντιπάθειες, το επιθυμητό τέλος, ταυτίζονται με τον ήρωα κ.λπ). Προσπαθώντας να πλάσουν στο μυαλό τους το σκηνικό που περιγράφετε εσείς με λόγια, ταξιδεύουν με τη φαντασία τους σε ονειρεμένους τόπους όπου εκείνα αποφασίζουν για όλα. Αυτή η ελευθερία να δημιουργήσουν έναν κόσμο ακριβώς όπως τον θέλουν συναρπάζει τα παιδιά και δικαιολογημένα δεν χορταίνουν να ακούν όμορφες ιστορίες.

Ένας άλλος λόγος για τον οποίο λατρεύουν τα παραμύθια είναι το ευτυχές τέλος. Μέσα στον υπέροχο αυτόν κόσμο νικά πάντα το καλό, δεν έχουν θέση οι αδικίες και ο ήρωας πάντα κατορθώνει να εκπληρώσει την επιθυμία του (να σώσει κάποιον, να εμποδίσει τον “κακό” να βλάψει τον ανυπεράσπιστο κ.λ.π) και στο τέλος όλοι μένουν ευχαριστημένοι και ευτυχισμένοι.

 

Έντονος ο διδακτικός χαρακτήρας

Οι ειδικοί υποστηρίζουν πως οι χαριτωμένες κλασικές ιστορίες παίζουν σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού, γι αυτό και ενθαρρύνουν τους γονείς να αφιερώνουν καθημερινά λίγο από το χρόνο τους για την αφήγηση ενός παραμυθιού. Η λαϊκή μας παράδοση άλλωστε προσφέρει μεγάλη ποικιλία από συλλογές παραμυθιών ώστε να επιλέξετε αυτά που πιστεύετε πως θα γοητεύσουν το μικρό σας (μέχρι βέβαια να αποκτήσει τα αγαπημένα του και να τα ζητά διαρκώς). Ας δούμε τη σημασία των συγκεκριμένων κειμένων στη διάπλαση της προσωπικότητάς του:

  • Δεδομένου ότι μεταδίδονται μέσω του λόγου, παροτρύνουν τον μικρό ακροατή σε ένα ονειρικό ταξίδι αναζήτησης της τέλειας εικόνας που περιγράφεται δίνοντας τροφή στη φαντασία του.
  • Εμπλουτίζουν τις γνώσεις και το λεξιλόγιό του. Τα παραμύθια είναι γραμμένα με απλές λέξεις που μπορεί εύκολα να απομνημονεύσει και να χρησιμοποιεί την ώρα που μιλάτε. Πολλά παιδιά “μεταφέρουν” στο παιχνίδι τους τις κουβέντες σας κατά την αφήγηση αλλά και τις ίδιες τις ιστορίες, αναδιατυπώνοντας τες ή άλλες φορές βάζοντας και τις προσωπικές τους πινελιές.
  • Βοηθούν το παιδί να κατανοήσει τις έννοιες του “καλού”, του “κακού”, του “αγαθού”, του “δίκαιου”, του “πονηρού” κ.λπ. και παράλληλα του μαθαίνουν τη στάση που πρέπει να τηρεί στη ζωή του (π.χ. να υποστηρίζει το δίκαιο, να εναντιώνεται στις κακές πράξεις, να εκτιμά τις καλές κ.λπ.).
  • Μεταδίδουν τη σπουδαιότητα πολλών αξιών όπως η φιλία, η ανθρώπινη εργασία, ο σεβασμός, η αγάπη, η οικογένεια, η πίστη, η βοήθεια κ.λπ. δίνοντας παράλληλα έμφαση στη σημασία των κανόνων και της τάξης για τη σωστή λειτουργία της κοινωνίας.
  • Ενθαρρύνουν τα παιδιά να έχουν ενεργητική στάση απέναντι στη ζωή. Μέσα από τους κύριους άξονες της παραμυθιακής σύνθεσης (ανάγκη, αντιπαλότητα, αγώνας, περιπέτεια, νίκη, δικαίωση), το παιδί αντιλαμβάνεται πως οι δυσκολίες και τα εμπόδια πάντα θα υπάρχουν και δεν πρέπει να το κάνουν να παραιτείται από την προσπάθειά του να φτάσει τον εκάστοτε στόχο του. Αν έχει εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του και επιμονή, θα πετυχαίνει αυτό που θέλει.

 

Υπάρχουν και “κακά” παραμύθια;

Όλα τα παραμύθια, είτε αυτά προέρχονται από την ελληνική παράδοση είτε μεταφέρουν τον τρόπο ζωής άλλων λαών, έχουν σκοπό να μεταφέρουν στο παιδί (μέσω αλληγοριών και συμβολισμών) σημαντικά μηνύματα για τη ζωή που έχουν αποδειχτεί διαχρονικά. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πως κάθε είδους παραμύθι αποτελεί ένα μάθημα, ένα δίδαγμα και αυτό δεν μπορεί ποτέ να είναι “κακό”.

Αναφορικά βέβαια με τις ιστορίες στις οποίες υπάρχουν στοιχεία βίας όπως το ξύλο ή περιγράφονται πράξεις που δεν αποδεχόμαστε, όπως για παράδειγμα η αρπαγή του παιδιού-πρωταγωνιστή από τους γονείς του, πρέπει να τονιστεί πως ο ρόλος τους δεν είναι να τρομάξουν ή να στενοχωρήσουν τον ακροατή. Στόχος τους είναι να βοηθήσουν το παιδί να γνωρίσει μερικούς από τους φόβους του και σιγά-σιγά να τους ξεπεράσει, παίρνοντας δύναμη από την εξέλιξη και το (αίσιο) τέλος του παραμυθιού. Μπορεί λοιπόν το παιδί να μην αγαπά ένα συγκεκριμένο παραμύθι και να το χαρακτηρίζει “κακό” επειδή “μιλά” για όσα φοβάται (που μπορεί επίσης να ανήκουν και στη σφαίρα της φαντασίας όπως κακές μάγισσες, άγρια θηρία, άσχημα ξωτικά κ.λπ.). Μέσα από την αφήγηση όμως απομυθοποιεί ό,τι το τρομάζει και μαθαίνει να καταδικάζει οποιαδήποτε πράξη προκαλεί πόνο ή θλίψη σε κάποιον άλλον.

Categories
6+ Εκπαίδευση

Στον αστερισμό του… ευρώ!

“Το γοργόν και χάριν έχει” λέει ένα παλιό ρητό και στην περίπτωση της γνωριμίας των μικρών μας με τον κόσμο του χρήματος, δεν θα πρέπει να έχουμε καμία αμφιβολία ότι τα πράγματα θα πρέπει να γίνουν ακριβώς έτσι: Γοργά!

Με το που αρχίζουν τα μικρά μας να αναγνωρίζουν τα… χρώματα, τότε, ξέρουμε πως είναι έτοιμα να κάνουν και τα πρώτα τους βήματα στον κόσμο των χρημάτων και, αργότερα, της οικονομίας! Όσο παράξενο κι αν ακούγεται αυτό, τα παιδιά από την ηλικία των τριών ετών είναι σε θέση να δεχτούν τις πρώτες οικονομικές πληροφορίες, οι οποίες μπορούν -και πρέπει- να αυξάνονται και να εμπλουτίζονται με το πέρασμα του χρόνου. Δίχως να το καταλάβουμε, λοιπόν, θα περάσουμε από το σχήμα και το χρώμα των χρημάτων στις πρώτες οικονομικές έννοιες και από εκεί στο να ταΐζουμε παρέα το πρώτο μας ροζουλί γουρουνάκι, με απώτερο στόχο να αποκτήσουμε το (επίσης) πρώτο μας ποδήλατο!

 

Κάθε αρχή και… εύκολη!

Αργά, αλλά σταθερά βήματα προσαρμοσμένα στις δυνατότητες και τις ανάγκες της κάθε ηλικίας. Αυτό είναι το μυστικό για να μπορέσουμε να μεταμορφώσουμε τα σπάταλα και (συχνά) απαιτητικά μικρά μας σε δεινούς, συγκρατημένους οικονομολόγους. Πιο αναλυτικά…

 

Βήμα 1ο:

Συστήνουμε στα παιδιά τα ευρώ

Στην ηλικία των 3 ετών τα παιδιά είναι σε θέση να ξεχωρίσουν το χαρτονόμισμα από το κέρμα. Μπορούν να διακρίνουν τα διαφορετικά μεγέθη και χρώματα που έχει το καθένα και λατρεύουν να ανοιγοκλείνουν το τσαντάκι τους για να πραγματοποιήσουν τις υποτιθέμενες αγορές τους τόσο στα αυτοσχέδια, όσο και στα πραγματικά σούπερ μάρκετ.

 

Ενθαρρύνουμε την προσπάθεια….

  • …δημιουργώντας μια αφίσα στην οποία θα απεικονίζονται οι δύο όψεις των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων. Μια βόλτα στο Διαδίκτυο θα μας βοηθήσει να συγκεντρώσουμε τις φωτογραφίες των χρημάτων, ενώ ένα εργαστήρι χαρτοκοπτικής να τα κόψουμε και στη συνέχεια να τα κολλήσουμε στην αφίσα με τη βοήθεια των μικρών μας. Φυσικά, κάποια από αυτά μπορούμε να τους τα δείξουμε και στην πραγματική τους διάσταση και… υπόσταση.
  • …παίζοντας παιχνίδια ρόλων. Έτσι, βοηθάμε τα παιδιά να κατανοήσουν τη χρήση των χρημάτων και να εξοικειωθούν τόσο με τα νομίσματα, όσο και με τα χαρτονομίσματα. Στήνουμε λοιπόν το δικό μας αυτοσχέδιο μαγαζάκι στο σπίτι χρησιμοποιώντας παλιές σακούλες και περιοδικά για να τοποθετούμε και να τυλίγουμε τα… ψώνια μας – δηλαδή τα φρούτα και τα διακοσμητικά του σπιτιού μας!
  • …κάνοντας (ακόμα) ένα βήμα παραπάνω. Τώρα που τα μικρά μας έχουν μάθει τα χρήματα κι έχουν κάνει και τις πρώτες τους συναλλαγές, ένα πράγμα μένει να τους χαρίσουμε για να σφραγίσουμε αυτή τη μεγάλη επιτυχία: Ένα μικρό τσαντάκι μέσα στο οποίο θα φυλάνε το… “κάτι τι” τους για μια ώρα ανάγκης.

 

Βήμα 2ο:

Από τη θεωρία στις πράξεις!

Με τη συμβολή των μαθηματικών, τα οποία κάνουν αισθητή την παρουσία τους στο σχολικό πρόγραμμα των μικρών μαθητών (στοιχειώνοντας πού και πού τα ήρεμα οικογενειακά απογεύματα των γονιών) τα παιδιά μπορούν πλέον να παίζουν τους αριθμούς στα δάχτυλα. Τώρα πια, ως μικροί μαθητές, είναι σε θέση να διακρίνουν τόσο τα διαφορετικά χρώματα των χαρτονομισμάτων, όσο και τη διαφορετική αξία που δίνει το χρώμα (σε συνδυασμό με το μέγεθος και το νούμερο) στο καθένα. Όπως και να το κάνουμε, το θαλασσί ευρώ διαφέρει από το μοβ όχι μόνο στο χρώμα ή το μέγεθος, αλλά και στην αξία, αφού με αυτό μπορούμε να αγοράσουμε όχι ένα σακουλάκι, αλλά ένα βουναλάκι από καραμέλες μιας και μέσω των χρημάτων μπορούμε να αγοράζουμε διάφορα αγαθά (όπως τα παιχνίδια που φαίνονται) και πολλές υπηρεσίες (όπως το ηλεκτρικό ρεύμα του οποίου η αγορά δεν φαίνεται, αλλά πραγματοποιείται μέσω των λογαριασμών που έρχονται στο σπίτι μας κάθε δύο μήνες).

 

Ενθαρρύνουμε την προσπάθεια….

  • …πηγαίνοντας για ψώνια μαζί με τα παιδιά και παροτρύνοντάς τα να μας δείξουν ποια χαρτονομίσματα θα πρέπει να δώσουμε στο ταμείο για τα πράγματα που έχουμε αγοράσει και να ελέγξουν αν τα ρέστα που μας έδωσαν ήταν τα σωστά.
  • …μέσω της εμπιστοσύνης, μιας και -τώρα πια- τα παιδιά μας είναι αρκετά μεγάλα για να διαχειριστούν το δικό τους χαρτζιλίκι (ή τουλάχιστον για να το προσπαθήσουν). Ένα μικρό ποσό για τα μικροέξοδα του σχολείου είναι ό,τι πρέπει για μια καλή αρχή, υπό την προϋπόθεση πως δίνεται σε συγκεκριμένες ημέρες και δεν αντικαθίσταται όταν (ως διά μαγείας) εξαφανίζεται από το πορτοφολάκι των παιδιών.
  • …βάζοντας ρεαλιστικούς στόχους. Π.χ. στόχος μας είναι να αγοράσουμε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι. Πόσο κάνει; Πόσα λεφτά έχουμε στην άκρη; Πόσα μας λείπουν; Μόλις απαντήσουμε σε αυτές τις ερωτήσεις μπορούμε να ξεκινήσουμε να πλησιάζουμε τον στόχο μας. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι υπομονή, επιμονή και τα μυστικά της αποταμίευσης (που ακολουθούν πιο κάτω) τα οποία θα αυξήσουν την υπομονή μας, θα εντείνουν την επιμονή μας και θα μας βοηθήσουν να τον πραγματοποιήσουμε.

 

Βήμα 3ο:

Με σύμμαχο (του μυαλού) την κρίση

Το τελευταίο πράγμα που θα θέλαμε για τα παιδιά μας είναι να υιοθετήσουν το μότο “καταναλώνω άρα υπάρχω”. Η ηλικία των 9 ετών (περίπου) είναι η ιδανική στιγμή για να τους εξηγήσουμε πως ακόμα κι όταν έχουμε χρήματα, δεν χρειάζεται να τα ξοδεύουμε αλόγιστα. Το συμφέρον” είναι ο στόχος μας και η κρίση το κλειδί μας. Δεν μένει λοιπόν παρά να βοηθήσουμε τα μικρά μας να αναπτύξουν και να εξελίξουν την κριτική τους ικανότητα.

 

 

Ενθαρρύνουμε την προσπάθεια….

  • …ξεκαθαρίζοντας τι σημαίνει ακριβό, τι είναι οικονομικό και ποιο είναι το φθηνό. Μπορεί τα παπούτσια μιας συγκεκριμένης βιτρίνας να είναι πιο ακριβά από μιας άλλης, ίσως όμως το ανθεκτικό τους υλικό τα κάνει πιο οικονομικά σε βάθος χρόνου, μιας και θα κρατήσουν παραπάνω.
  • …συγκρίνοντας τιμές στα ράφια του σούπερ μάρκετ. Έτσι, θα έχουμε την ευκαιρία να δείξουμε στα παιδιά πολλά παρόμοια προϊόντα με διαφορετικό κόστος. Ποιο από αυτά ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας; Ποιανού η τιμή μας συμφέρει; Γιατί, μπορεί το μεγαλύτερο μπουκάλι με το αφρόλουτρο να είναι λίγο πιο ακριβό, είναι πιο οικονομικό όμως μιας και η ποσότητα του προϊόντος είναι διπλάσια.
  • …αξιολογώντας τις ανάγκες μας. Έχει μεγάλη διαφορά η φράση “θα ήθελα” από τη φράση “έχω ανάγκη”. Π.χ. μπορεί τα μικρά μας να θέλουν ένα ακόμα παντελόνι, μήπως όμως αυτό που χρειάζονται περισσότερο τώρα το χειμώνα είναι ένα ζεστό μπουφάν (ειδικά από τη στιγμή που στην ντουλάπα τους υπάρχουν ήδη δέκα παντελόνια);
  • …επενδύοντας για το μέλλον. Καλός ο κουμπαράς, μήπως όμως έφτασε η ώρα για κάτι μεγαλύτερο; Ένας τραπεζικός λογαριασμός με τον ερχομό του νέου έτους, θα βοηθούσε τα παιδιά να αποταμιεύσουν ακόμα περισσότερα χρήματα για ακόμα υψηλότερους στόχους. Στόχους που π.χ. θα μπορούσαν να δουν να πραγματοποιούνται στο τέλος της επόμενης χρονιάς!
Categories
6+ Εκπαίδευση

Όχι, ευχαριστώ… Δεν θα πάρω!

Κάποιες φορές, μια άρνηση μπορεί να έχει τις πιο θετικές επιπτώσεις στη ζωή των μικρών μας. Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο το “όχι” είναι μια από τις πρώτες λεξούλες που θα πρέπει να τους διδάξουμε!

Όχι! Πώς γίνεται μια τόσο δα λεξούλα να βγαίνει τόσο δύσκολα από τα χείλη μας και να ηχεί τόσο δυνατά στα αφτιά μας; Γίνεται… Ειδικά όταν λέγεται κι ακούγεται σε στιγμές που δεν πρέπει. Υπάρχουν όμως και κάποιες άλλες στιγμές που το “όχι” μοιάζει (και πρέπει) να είναι η μόνη απάντηση. Μια απάντηση η οποία θα πρέπει να δίνεται συνειδητά, αποφασιστικά, αλλά -προπάντων- ευγενικά τόσο από τους μεγάλους, όσο κι από τα παιδιά! Πώς μαθαίνουμε, λοιπόν, στα παιδιά να λένε “όχι”;

 

  1. Τους δίνουμε εναλλακτικές…

…τις οποίες προσπαθούμε να σεβόμαστε! Όταν το μικρό μας πει “όχι” στο κόκκινο μπλουζάκι και επιλέξει να φορέσει το μπλε, δεχόμαστε την επιλογή του και δεν προσπαθούμε να του αλλάξουμε γνώμη.

 

  1. Δίνουμε το καλό παράδειγμα…

…προσπαθώντας να μην κάνουμε πράξη τα “όχι” που δεν θα θέλαμε να ακούσουμε. Π.χ. αν το δωμάτιό μας είναι άνω κάτω, δεν μπορούμε να ζητάμε από το μικρό μας να συγυρίσει το δικό του δίχως δεύτερη σκέψη. Επίσης, αν τη μια μέρα του επιτρέπουμε να κοιμηθεί στις δέκα, την άλλη στις έντεκα και την τρίτη στις δώδεκα, τότε, όταν θα του ζητήσουμε να πάει στο κρεβατάκι του από τις εννιά, μάλλον θα αντιδράσει. Πρέπει, λοιπόν, να είμαστε πιστοί στις απόψεις μας και να του το δείχνουμε.

 

  1. Παίζουμε το παιχνίδι του “όχι”…

…μοιράζοντας ρόλους κι αναπτύσσοντας διάφορα σενάρια. Π.χ. παίρνουμε το ρόλο του ξένου, του άτακτου φίλου, κ.λπ. και παροτρύνουμε μέσα από έξυπνους διαλόγους το μικρό μας να απαντήσει “όχι” εκεί που χρειάζεται.

 

  1. Συζητάμε…

…για την ηθική, την ευγένεια, τις αξίες της ζωής. Πώς αλλιώς θα μάθει το μικρό μας τι είναι καλό και τι κακό; Ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος;

 

  1. Λέμε “όχι” στα παιδιά μας…

…αν δεν ακούν ποτέ το “όχι”, πώς περιμένουμε να το πουν; Αν δεν υπάρχουν όρια, πώς θα μπορέσουν να τα τηρήσουν και να τα βάλουν; Παρ όλα αυτά, όμως, δεν ξεχνάμε ότι η βάση για να δεχθεί και να υιοθετήσει ένα παιδί το “όχι” (και να αποδεχθεί το όριο που του βάζουμε) είναι αρχικά το “ναι”. Όσο κακό είναι λοιπόν το να λέμε πάντα “ναι” στα παιδιά μας, άλλο τόσο κακό είναι και το να λέμε πάντα “όχι”.

 

  1. Στηρίζουμε στις αποφάσεις τους…

…απομακρύνοντας τις τύψεις ή τους φόβους τους κάθε φορά που καλούνται να αρνηθούν κάτι σε κάποιον.

 

  1. Δεν τα καλομαθαίνουμε…

…σπεύδοντας να τα βγάλουμε από τη δύσκολη θέση και να πούμε εμείς το “όχι” αντί για εκείνα. Π.χ. αν η μικρή μας δεν θέλει την τάδε κούκλα, αλλά μια άλλη, την ενθαρρύνουμε να μιλήσει στη φίλη της και να τα βρουν μεταξύ τους. Σε καμία περίπτωση δεν αναλαμβάνουμε να της προσφέρουμε την κούκλα “στο πιάτο”, βγάζοντάς τη από τη δύσκολη θέση.

Categories
6+ Εκπαίδευση

Ενεργό διάβασμα για σούπερ απόδοση!

Ένα διάβασμα παθητικό, κοιμισμένο, βαρετό δεν έχει κανένα αποτέλεσμα – είναι σαν να μην έγινε ποτέ…

Τόσο οι μικροί μαθητές, όσο και… εμείς μιας και τους βοηθάμε πρέπει να προτιμούμε το ενεργό διάβασμα, που κρατάει ζωντανό το ενδιαφέρον των παιδιών. Για να βοηθήσουμε τα μικρά μας να το πετύχουν θα πρέπει να τους μάθουμε να ακολουθούν κάποια μικρά, απλά, σταθερά αλλά πολύτιμα βήματα:

 

  • Να υπογραμμίζουν στο κείμενο τα κύρια σημεία του μαθήματος, τις λέξεις-κλειδιά, αλλά και να κρατούν σημειώσεις στο περιθώριο του βιβλίου, καθώς έτσι ενισχύεται η οπτική τους μνήμη ώστε να συγκρατεί μεγαλύτερο εύρος πληροφόρησης.

 

  • Αρχή τις μαθήσεως είναι επίσης οι επαναλήψεις, ενώ οι απορίες και η κριτική ματιά απέναντι στο κείμενο βοηθάει στην απομνημόνευσή του. Επίσης μαθαίνουμε στο παιδί μας κάθε τόσο να σταματάει το διάβασμα, να σηκώνει το κεφάλι του από το βιβλίο και να ρωτάει “τι έχω διαβάσει μέχρι τώρα;”. Μια ανακεφαλαίωση θα αποδείξει πως έχει καταλάβει την ύλη, την έχει συνδυάσει με προηγούμενα μαθήματα και έτσι έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να θυμηθεί το μάθημα αν τύχει και εξεταστεί την επόμενη μέρα.

 

  • Όταν τα παιδιά ολοκληρώσουν το διάβασμα θα πρέπει να παρουσιάσουν το μάθημα στον εαυτό τους φωναχτά, σαν να παίζουν θέατρο. Στη συνέχεια θα πρέπει να προχωρήσουν στην αυτοαξιολόγηση. Ακούγοντας τη χροιά της φωνής τους, θα καταλάβουν τον τόνο που πρέπει να έχουν για να κερδίσουν τις εντυπώσεις αν χρειαστεί να σηκωθούν την επομένη στον πίνακα. Όσο περισσότερο ένας μαθητής δουλεύει μόνος του τόσο πιο γρήγορα ανακαλύπτει τις δεξιότητές του.

 

  • Σίγουρα πάντως κάποιες φορές η βοήθεια των γονιών σε αυτό το σημείο μπορεί να είναι σημαντική. Ειδικά στις πρώτες τάξεις του δημοτικού η μαμά θα πρέπει να κρατάει το βιβλίο ώστε το παιδί να της πει το μάθημα όχι παπαγαλιστί, αλλά με τα δικά του λόγια. Κάποιες ερωτήσεις γύρω από το κείμενο θα αποκαλύψουν αν έχει καταλάβει το νόημά του ή όχι.

 

  • Θυμηθείτε πως η αναζήτηση πληροφοριών σε άλλα βιβλία, λεξικά ή εγκυκλοπαίδειες βοηθάει το παιδί να διευρύνει το λεξιλόγιό του. Θα πρέπει άλλωστε από πολύ νωρίς να καταλάβει πως η γνώση είναι μία και πως όλα τα μαθήματα συνδέονται μεταξύ τους.
  • Να υπογραμμίσουμε πως τα δύσκολα μαθήματα διαβάζονται τις πρώτες απογευματινές ώρες όπου ο βαθμός συγκέντρωσης της προσοχής είναι καλύτερος και μεγαλύτερος.

 

  • Επίσης, πως μια στις τόσες, αξίζει να αφήνουμε το παιδί μας να διαβάζει μαζί με άλλα παιδιά. Σύμφωνα μάλιστα με έρευνες, η ομαδική μελέτη είναι πιο αποτελεσματική.

 

  • Θα πρέπει να προσέξουμε, ώστε το παιδί να μελετάει σε έναν περιποιημένο, καθαρό και σταθερό χώρο που δεν θα αλλάζει κάθε λίγο και λιγάκι και που θα εμπνέει τη μελέτη. Αυτός ο χώρος δεν πρέπει να βρίσκεται στην κουζίνα την ώρα που η μαμά μαγειρεύει, στο καθιστικό την ώρα που η υπόλοιπη οικογένεια βλέπει τηλεόραση, πάνω στο κρεβάτι ή στο πάτωμα.

 

  • Το διάβασμα αμέσως μετά το φαγητό θα πρέπει να αποφεύγεται όπως και το φαγητό την ώρα του διαβάσματος. Σεβόμαστε τη “μαθητική δουλειά” αντιμετωπίζοντάς τη σαν κάτι σπουδαίο σαν μια πολύ σοβαρή εργασία για να την εκλάβει έτσι και το παιδί.

 

  • Αμέσως μετά το διάβασμα μπορούμε να του επιτρέψουμε να παίξει με τους φίλους του ή με το αγαπημένο του παιχνίδι φροντίζοντας πάντα ώστε το παιδί μας να μην χάσει το γέλιο και το κέφι του εξαιτίας της ψυχικής έντασης, που μπορεί να προκαλούν καμιά φορά τα μαθήματα, αλλά και των δικών μας υψηλών απαιτήσεων.
Categories
6+ Εκπαίδευση

Αγόρια – κορίτσια στα θρανία

Δεν μαθαίνουν ούτε με τον ίδιο τρόπο ούτε με τον ίδιο ρυθμό, πράγμα που μπορεί να οφείλεται στις βιολογικές τους διαφορές. Η ενθάρρυνση, όμως, σε κάθε τομέα μάθησης πρέπει να εξασφαλίζει ίσες ευκαιρίες τόσο στ’ αγόρια όσο και στα κορίτσια.

Βαθιά μέσα μας το πιστεύουμε εδώ και χρόνια. Και επιτέλους, υπάρχουν επιστημονικές πληροφορίες που αποδεικνύουν αυτό που οι γονείς και οι δάσκαλοι υποψιάζονταν. Ότι τα αγόρια διαφέρουν από τα κορίτσια και στους γνωστικούς τομείς.
Πράγματι, η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι ο εγκέφαλος του αγοριού διαφέρει από τον εγκέφαλο του κοριτσιού ως προς τη δομή και τα τμήματα που το κάθε φύλο χρησιμοποιεί περισσότερο, με αποτέλεσμα οι βιολογικές διαφορές να επηρεάζουν την ικανότητα μάθησης. Τα κορίτσια, με πιο ενισχυμένη την επικοινωνία μεταξύ των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου, είναι πιο καλά στην επικοινωνία και στην κατανόηση των συναισθημάτων, πράγμα που μπορεί να τους δώσει προβάδισμα σε κάποια μαθήματα. Αντίθετα, τα αγόρια φαίνεται να είναι καλύτερα από γεννησιμιού τους στη χωροταξική αντίληψη και στον κυβισμό, πράγμα που μπορεί να τους βοηθήσει στην επίλυση προβλημάτων. Παρά τις όποιες βιολογικές διαφορές, πάντως, ρόλο παίζουν και οι προσδοκίες που έχει το περιβάλλον από το αγόρι και το κορίτσι αντίστοιχα. Τελικά, ποια είναι η αλήθεια σχετικά με τις μαθητικές επιδόσεις των δύο φύλων;

  • Τα αγόρια δυσκολεύονται περισσότερο στην πρώτη δημοτικού
    Η ψυχοσωματική ανάπτυξη των κοριτσιών είναι συνήθως πιο γρήγορη από των αγοριών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η νοημοσύνη τους είναι υψηλότερη. Διάφορες έρευνες πάνω στο θέμα της μάθησης έχουν δείξει ότι τα αγόρια χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να γράψουν και να διαβάσουν απ’ ό,τι τα κορίτσια, ιδιαίτερα στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, συνεπώς, χρειάζονται περισσότερη ενθάρρυνση και καθοδήγηση όταν ξεκινούν την πρώτη δημοτικού. Μία ακόμα πρόκληση, που πιθανόν να αντιμετωπίσουν τα αγόρια, ιδιαίτερα εκείνα που είναι ζωηρά, είναι ότι δυσκολεύονται περισσότερο από τα κορίτσια να καθίσουν ακίνητα στο θρανίο και να παρακολουθήσουν με προσοχή το μάθημα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι από μικρά έχουν μάθει να εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους, σε αντίθεση με τα κορίτσια που δέχονται περισσότερους περιορισμούς από το περιβάλλον. Είναι φυσικό λοιπόν να χρειάζονται λίγο παραπάνω χρόνο για να προσαρμοστούν στα δεδομένα της τάξης, που απαιτεί από αυτά να είναι στατικά.
  • Τα αγόρια είναι χειρότερα στην ανάγνωση
    Έρευνα στο Καναδά δείχνει ότι μέχρι την τρίτη δημοτικού το 20% των αγοριών είναι πίσω στην ανάγνωση, ενώ σύμφωνα με άλλες έρευνες, η ανάγνωση δεν είναι ελκυστική για τα αγόρια. Aυτό όμως ισχύει κυρίως για παιδιά χαμηλότερων κοινωνικών τάξεων, αφού ένα αγόρι το οποίο μεγαλώνει σε περιβάλλον που το έχει φέρει σε επαφή με τα βιβλία από νωρίς είναι πιο πιθανό να αγαπήσει την ανάγνωση και να αναπτύξει καλύτερα τις αναγνωστικές του ικανότητες.
  • Τα κορίτσια είναι καλύτερα στη γλώσσα
    Συχνά τα κορίτσια υπερέχουν σε μαθήματα που βασίζονται στη μνήμη, την ακριβολογία και τις γλωσσικές ικανότητες. Ο μετωπικός λοβός, υπεύθυνος για την ομιλία, τη σκέψη και τη μνήμη, είναι καλύτερα ανεπτυγμένος στα κορίτσια. Γι αυτό έχουν καλύτερους βαθμούς στα θεωρητικά μαθήματα και επικοινωνούν πιο εύκολα. Επίσης, τα κορίτσια φτιάχνουν νωρίς μεγάλες και σύνθετες προτάσεις και χρησιμοποιούν πιο εύκολα το συντακτικό. Αυτό είναι κάτι το αναμενόμενο, δεδομένου ότι γενικά έχουν καλύτερη σχέση με το λόγο από τα αγόρια (συνήθως ξεκινούν να μιλούν πιο γρήγορα), πράγμα που εκτός από τη βιολογική βάση οφείλεται και στην ενθάρρυνση από το περιβάλλον, αφού η έρευνα επιβεβαιώνει ότι οι γονείς μιλούν περισσότερο στα κοριτσάκια απ ό,τι στα αγοράκια. Τέλος, τα κορίτσια διαθέτουν καλύτερες ικανότητες στους λεπτούς χειρισμούς κι έτσι μπορεί να κάνουν καλύτερα γράμματα, καταφέρνοντας να μην βγαίνουν από το όριο της σελίδας όταν γράφουν.
  • Τα αγόρια εκδηλώνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό μαθησιακές δυσκολίες
    Πράγματι, τα αγόρια εκδηλώνουν 3 φορές πιο συχνά μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, σύνδρομο υπερκινητικότητας και διάσπαση προσοχής. Επιπλέον, 4 στα 5 παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι αγόρια. Τα αγόρια αποτελούν το 95% των υπερκινητικών παιδιών.
  • Τα αγόρια είναι πιο δυνατά στα μαθηματικά
    Γενικά, τα αγόρια έχουν καλύτερες επιδόσεις σε μαθήματα που απαιτούν ανεπτυγμένη αίσθηση του χώρου, όπως είναι η γεωμετρία και η φυσική. Αυτό πιθανόν να οφείλεται στο γεγονός ότι η ικανότητα προσανατολισμού στο χώρο είναι περισσότερο αναπτυγμένη στα αγόρια, ίσως γιατί οι γονείς τα παροτρύνουν από μικρά να εξερευνήσουν τον κόσμο και τους βάζουν λιγότερα όρια. Επίσης, ενθαρρύνονται πιο συχνά να παίζουν με τα τουβλάκια και τις κατασκευές, παιχνίδια που ενθαρρύνουν τη μαθηματική σκέψη.
    Σε γενικές γραμμές, πάντως, είναι γεγονός ότι τα κορίτσια έχουν λιγότερη αυτοπεποίθηση και είναι πιο αγχώδη σε σχέση με τα μαθηματικά. Πιθανόν γιατί οικογένεια και σχολείο επιμένουν να θεωρούν τα μαθηματικά τομέα των αγοριών.
  • Tα κορίτσια είναι καλύτερες μαθήτριες
    Υπάρχει μια δόση αλήθειας, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ισχύει απόλυτα. Έρευνες πάντως σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες επιβεβαιώνουν ότι τα κορίτσια έχουν καλύτερες επιδόσεις και καλύτερους βαθμούς από τα αγόρια. Πιθανόν γιατί τα κορίτσια αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στη σχολική μελέτη από τα αγόρια. Αν πάρουμε πάντως ως μέτρο σύγκρισης τη βαθμολογία του σχολείου, τα κορίτσια υπερέχουν. Αυτό συμβαίνει όμως επειδή στη βαθμολογία του σχολείου αντικατοπτρίζονται και άλλοι παράγοντες εκτός της γνώσης, όπως π.χ. η συμπεριφορά του παιδιού. Ο δάσκαλος, λοιπόν, πιθανόν από τη μία ν αυξήσει το βαθμό ενός κοριτσιού, επειδή είναι πιο επιμελής και πιο προσεκτική στο μάθημα σε σχέση με το αγόρι, τηρεί τις υποχρεώσεις της και συμμετέχει στις σχολικές εργασίες και από την άλλη να μειώσει το βαθμό σε ένα αγόρι, που είναι απείθαρχο, ακόμα κι αν είναι αρκετά έξυπνο.
  • Ποιοι τα καταφέρνουν με μεγαλύτερη επιτυχία στα διαγωνίσματα;
    Παρόλο που φαίνεται ότι τα κορίτσια έχουν μεγαλύτερη ικανότητα μακράς μνήμης, τα αγόρια αντέχουν καλύτερα στο στιγμιαίο στρες και γι’ αυτό μπορεί ν’ αντεπεξέλθουν κάποιες φορές καλύτερα στα διαγωνίσματα. Από την άλλη, απογοητεύονται πιο εύκολα με την αποτυχία, σε αντίθεση με τα κορίτσια που συνεχίζουν να επιμένουν και να προσπαθούν να βελτιωθούν και τελικά να τα καταφέρνουν λόγω της επιμονής τους.

Ο δικός σας ρόλος
Είναι σημαντικό να δίνουμε και στα δύο φύλα την ευκαιρία να εκφραστούν ακόμα και στους τομείς που μπορεί να πιστεύουμε ότι δεν έχουν τις καλύτερες επιδόσεις. Έτσι ενεργοποιούνται διαφορετικοί τομείς του εγκεφάλου και το παιδάκι νιώθει πιο ολοκληρωμένο! Γι’ αυτό:

  • Λέμε “όχι” στην ανατροφή του παιδιού με βάση σεξιστικά πρότυπα, π.χ. δεν υπερεκτιμάμε την εμφάνιση στα κορίτσια και τη δύναμη στα αγόρια.
  • Δίνουμε και στο αγόρι την ευκαιρία ν ασχοληθεί με παιχνίδια που σχετίζονται με την τέχνη, π.χ. ζωγραφική, χειροτεχνία, χορός, τραγούδι.
  • Δίνουμε και στο κορίτσι την ευκαιρία να κάνει κατασκευές με τουβλάκια ή άλλα υλικά.
  • Μιλάμε περισσότερο με το αγοράκι μας και παίζουμε μαζί του παιχνίδια που ενθαρρύνουν την έκφραση συναισθημάτων, όπως κουκλοθέατρο, θεατρικό παιχνίδι.
  • Δίνουμε την ευκαιρία στα κορίτσια για περισσότερη δράση, ενθαρρύνοντάς τα να παίξουν ομαδικά παιχνίδια ή να συμμετέχουν σε σπορ.
Categories
6+ Εκπαίδευση

Αχ, αυτοί οι βαθμοί

Σε καμία περίπτωση οι βαθμοί δεν θα πρέπει να γίνονται “άγχος” για τα παιδιά, πόσω μάλλον για εμάς τους γονείς…

Ο βαθμός μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση του παιδιού και τον τρόπο που προσδιορίζει την αξία του, ιδιαίτερα όταν βλέπει ότι έχει εξαιρετική σημασία για τους γονείς του. Γι αυτό είναι σημαντικό να έχετε την κατάλληλη στάση-είτε το παιδί σας φέρει άριστα είτε όχι.

  • Συζητήστε με το παιδί, φροντίζοντας να του εξηγήσετε ότι τα τεστ αποτελούν μέρος της σχολικής ζωής. Εξηγήστε του ότι πραγματοποιούνται για να μετρήσει τις δυνάμεις του κι ότι το αποτέλεσμα, δηλαδή ο βαθμός, σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει την αγάπη σας προς αυτό.
  • Είναι δεδομένο ότι το παιδί σας θα εισπράξει τον έπαινό σας για την επιτυχία του. Να θυμάστε, ωστόσο, ότι το μπράβο δε θα πρέπει να το ακούει μόνο όταν φέρνει καλούς βαθμούς. Μπράβο θα πρέπει να εισπράττει συχνά, ακόμα και για πράγματα που για εσάς μπορεί να μην έχουν μεγάλη αξία, όπως π.χ. για μια ζωγραφιά ή μια κατασκευή ή ακόμα και για το γεγονός ότι έμαθε να δένει τα κορδόνια από τα παπούτσια μόνο του.
  • Αν δεν τα πήγε καλά στο διαγώνισμα, αποφύγετε τα αρνητικά σχόλια. Μη δίνετε αξία μόνο στο βαθμό, αλλά και στην προσπάθεια που έκανε το παιδί. Εκφράσεις όπως, “Ξέρω ότι προσπάθησες”, απαλύνουν την απογοήτευσή του.
  • Εξετάστε μαζί με το παιδί τα λάθη του, προκειμένου να εντοπίσετε αδυναμίες που χρειάζεται να ξεπεραστούν. Ταυτόχρονα επαινέστε το για τα σημεία που τα πήγε καλά στο τεστ, π.χ. “Μπράβο, τη θυμήθηκες αυτή την ημερομηνία!”.
  • Αποφύγετε τη σύγκριση με τους συμμαθητές του και μη ρωτάτε τι βαθμό πήραν τ άλλα παιδιά στο διαγώνισμα.
Categories
6+ Εκπαίδευση

Το γλυκό μας το… πρωτάκι!

Μία μέρα έμεινε πριν το δημοτικό της γειτονιάς ανοίξει τις πόρτες του για να καλωσορίσει το γλυκό μας πρωτάκι. Ένας ολόκληρος κόσμος ανοίγεται μπροστά του – ένας κόσμος γεμάτος γνώσεις!

Μια πολύ σημαντική χρονιά ξεκινάει για το μικρό μας… Το βλέπουμε να περνά την πόρτα του… μεγάλου του πια σχολείου και φουσκώνουμε από καμάρι. Αλήθεια, πόσα πράγματα θα μάθει αυτή τη χρονιά; Έχουμε και λέμε…

Θα μάθει…

  • … να λέει την αλφάβητο.
    Το παιδί μας θα γνωρίσει τα γράμματα της αλφαβήτου –κεφαλαία και μικρά-και μέχρι το τέλος της Α δημοτικού θα ξέρει να τα γράφει και να τα λέει… απέξω κι ανακατωτά!
  • … να γράφει σωστά.
    Επίσης, θα μάθει να γράφει συλλαβές ενώνοντας ένα σύμφωνο με ένα φωνήεν από τα γραμματάκια που έχει ήδη μάθει. Στη συνέχεια, θα μπορεί να σχηματίζει μικρές λέξεις ενώνοντας τις συλλαβές μεταξύ τους και σιγά-σιγά θα  αρχίσει να γράφει εύκολες προτάσεις. Και βέβαια, θα μάθει να τονίζει σωστά και να γράφει –εννοείται μετά από εξάσκηση- χωρίς ορθογραφικά λάθη.
  • … γραμματική.
    Το πρωτάκι μας θα έρθει σε επαφή με την έννοια του ρήματος και θα μάθει να κλείνει απλά ρήματα όπως για παράδειγμα το «είμαι» και το «έχω».
  • … να διαβάζει.
    Αφού μάθει να συλλαβίζει τη λέξη που βλέπει ή γράφει, θα καταφέρει να ενώνει όλες τις συλλαβές μαζί για να την προφέρει σωστά.
  • … να μετράει.
    Κάτι άλλο που θα μάθει το μικρό μας αυτή τη χρονιά είναι να μετρά. Και σε αυτή τη γνώση σημαντικό ρόλο παίζουν τα δαχτυλάκια του.
  • … να οργανώνεται.
    Το παιδάκι μας θα φροντίζει να πηγαίνει στο σχολείο πάντα διαβασμένο και έχοντας κάνει όλες του τις εργασίες, να φτιάχνει από το προηγούμενο βράδυ την σάκα του με τα βιβλία και τα τετράδια της επόμενης ημέρας αλλά και τα ρούχα του ώστε να μην αργεί το πρωί. Θα καταλάβει δηλαδή ποιες είναι οι σχολικές του ευθύνες και θα μάθει να τις αναλαμβάνει.
  • … να ακούει και να εμπιστεύεται την κυρία.
    Επίσης, θα μάθει να σέβεται τη δασκάλα του, να την ακούει με προσοχή όταν παραδίδει το μάθημα και θα καταλάβει πως αν έχει ανάγκη κάτι, μπορεί να απευθύνεται σε εκείνη.
  • … να σέβεται περισσότερο τον διπλανό του».
    Το μικρό μας θα μάθει να μη μιλά με το παιδάκι που κάθεται δίπλα του την ώρα του μαθήματος, να μην πετάγεται αλλά να σηκώνει το χέρι του για να απαντήσει στην ερώτηση της κυρίας, να τρώει και να πηγαίνει στην τουαλέτα στο διάλειμμα.

 

Categories
6+ Εκπαίδευση

Γιατί δυσκολεύεται στο σχολείο;

Μερικά παιδιά προβληματίζουν έντονα τους γονείς τους, τους παιδιάτρους  και τους δασκάλους τους, γιατί ενώ φαίνονται έξυπνα, δεν τα πάνε καλά με τα μαθήματά τους. Αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα και σωστά, χάνουν την αυτοπεποίθηση τους και μερικές…

Ο όρος «ειδικές μαθησιακές δυσκολίες», αναφέρεται σε προβλήματα σε ανάγνωση, ορθογραφία ή μαθηματικά, σε βαθμό δυσανάλογο με την ηλικία ή τη νοημοσύνη του παιδιού.

Το 5% περίπου των μαθητών, με αναλογία μεταξύ αγοριών και κοριτσιών 4 προς 1:

  • Διαβάζουν με δυσκολία, με πολλά λάθη και χωρίς χρώμα ένα κείμενο.
  • Δύσκολα κατανοούν το νόημα του κειμένου.
  • Κάνουν πολλά ορθογραφικά λάθη.
  • Αντιστρέφουν ή παραλείπουν γράμματα όταν γράφουν (π.χ. ε αντί για 3, εμ αντί με).
  • Γράφουν πολύ φτωχές εκθέσεις.
  • Μπερδεύουν τα σύμβολα της αριθμητικής, κάνουν σοβαρά αριθμητικά λάθη και δυσκολεύονται πολύ στην προπαίδεια.
  • Μερικές φορές ξέρουν τα μαθήματά τους το βράδυ και μέχρι το πρωί τα έχουν ξεχάσει.

Παρότι η ακριβής αιτία δεν είναι ακόμα ακριβώς γνωστή, πιθανολογούνται αλλαγές στη δομή ή στη χημεία των δομών του εγκεφάλου.

Πώς μπορεί να βοηθήσει ο παιδίατρος-αναπτυξιολόγος;

Μετά τη λήψη εκτενούς ιστορικού, ο αναπτυξιολόγος χρησιμοποιεί εξειδικευμένα τεστ για το γνωστικό του επίπεδο και τον τρόπο μάθησης. Πολύ σημαντική είναι η συζήτηση με τους γονείς για τα αποτελέσματα της εξέτασης, με κατανοητό και φιλικό τρόπο. Αναλόγως του προβλήματος, ζητείται η εξειδικευμένη υποστήριξη του ειδικού παιδαγωγού, παιδοψυχολόγου, λογοπαιδικού ή εργοθεραπευτή.

Τι είναι η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ)

3–5% των παιδιών, με επικράτηση και εδώ των αγοριών, αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες εξαιτίας υπερβολικής κινητικής δραστηριότητας και προβλημάτων στον έλεγχο της προσοχής και των παρορμήσεων

.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται νωρίς στη ζωή του παιδιού, αλλά γίνονται πιο έντονα περί τα 6-7 χρόνια:
• λάθη απροσεξίας
• δυσκολεύεται να παρακολουθήσει οδηγίες
• ξεχνάει εύκολα, χάνει πράγματα
• παίζει με τα χέρια, κουνάει τα πόδια, κουνιέται στο κάθισμα
• τρέχει ή σκαρφαλώνει όλη την ώρα
• φλυαρεί υπερβολικά
• διακόπτει τους άλλους όταν μιλάνε, ενοχλεί με την παρουσία του

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ προκαλούν μεγάλη πίεση σ’ αυτούς με τους οποίους αλληλεπιδρούν.Έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και μπορεί να καταλήξουν σε διαταραχές διαγωγής και εναντιωματική συμπεριφορά.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τη χρήση ειδικών αναπτυξιακών τεστ.Αναλόγως των αποτελεσμάτων, δίνονται οδηγίες για την αντιμετώπιση, είτε ψυχολογική, είτε φαρμακευτική.

Εξάλλου δίνονται κατευθυντήριες γραμμές σε γονείς και δασκάλους για να μην διαταραχθεί η σχολική επιτυχία και συμπεριφορά και κυρίως να προασπιστεί η ποιότητα ζωής του παιδιού και της οικογένειας.