Categories
6+ Ψυχολογία

Μη μου αντιμιλάς!

«Μυρίζεις σαν σκύλος», «είσαι σαν… πατάτα» και άλλες τέτοιου είδους χαριτωμένες εκφράσεις είναι

ιδιαίτερα δημοφιλείς όταν ένα τόσο δα παιδάκι ανακαλύπτει τη δύναμη των λέξεων και τις εκτοξεύει σαν τα βέλη για να πληγώσει τα αθώα θύματά του. Μήπως όμως χρειάζεται να μπουν κάποια όρια;

Από την ηλικία των 2 ετών περίπου, η ικανότητα ενός παιδιού να εκφράζει τα συναισθήματά του με λέξεις,  συνεπάγεται λιγότερες εκρήξεις θυμού και… λοιπές σκηνές υστερίας. Τώρα αντί να ξαπλώνει στο πάτωμα και να ωρύεται, θα σας πει: «φύγε, δεν σε αγαπώ». Κι εσείς, που είσαστε ψυχολογικά  προετοιμασμένοι για… πράξεις και όχι για λέξεις, μένετε άγαλμα. Μην ανησυχείτε, φάση είναι θα περάσει κι αυτή. Εξάλλου, τα παιδιά έχουν την τάση να πειραματίζονται με όλα όσα βλέπουν και ακούνε γύρω τους και αναπαράγουν χωρίς ενδοιασμούς όλα αυτά τα καυστικά σχόλια, τις… αιχμηρές απαντήσεις, τον αγενή τόνο της φωνής. Απορροφούν σαν τα σφουγγάρια λέξεις που ακούνε στην τηλεόραση, την παιδική χαρά ή τον παιδικό σταθμό χωρίς να κατανοούν πάντα το νόημα τους. Ακόμα και αν είναι έτσι όμως, μια τέτοια συμπεριφορά δεν μπορεί ποτέ να γίνει αποδεκτή. Η αγένεια δεν παύει να αποτελεί την πιο απτή απόδειξης της έλλειψης υπακοής και σεβασμού και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και δραστικά από την πρώτη στιγμή που αυτή κάνει την εμφάνισή της.

 

Οι αιτίες της αγένειας 

• Όλα ξεκινάνε λίγο – πολύ αθώα. Τα μικρά παιδιά αντιγράφουν απλώς τη συμπεριφορά των μεγαλύτερων παιδιών στο σχολείο ή μιμούνται τους αγαπημένους τους τηλεοπτικούς ήρωες.

• Αν στα παραπάνω προσθέσουμε την εσωτερική τους ανάγκη να αντιδράσουν στα όρια και τους κανόνες που τους βάζουμε, είναι εύκολο να καταλάβουμε την αιτία του κακού.

• Συνήθως, αντιδράνε έτσι όταν κάτι τα ενοχλεί, όταν είναι εκνευρισμένα, κουρασμένα, θυμωμένα ή προσπαθούν να εντυπωσιάσουν τους φίλους τους.

• Καμιά φορά βέβαια ευθύνονται και οι γονείς που τους δίνουν το κακό παράδειγμα. Όταν το μικρό παιδί ακούσει, για παράδειγμα, τον μπαμπά του (που τόσο θαυμάζει) να εκφράζεται ανάλογα, δεν αργεί να το επαναλάβει.

 

Ενδιαφέρεται μόνο για τον εαυτό του  

Ζητάτε από το μικρό σας να δοκιμάσει το κοτόπουλο που μαγειρέψατε και αυτό σάς απαντά «γιακ… είναι απαίσιο» Δε θέλει και πολύ για να καταλήξει ένα δείπνο σε… καταστροφή. Όσο και αν σας ενοχλεί η στάση του παιδιού σας, πρέπει να ξέρετε πώς δεν το κάνει  επίτηδες για να σας πληγώσει (όπως θα γίνεται σε λίγα χρόνια). Στην πραγματικότητα, το παιδί σας δε σκέφτεται καθόλου εσάς ή τα αισθήματά σας. Μόνο ο εαυτός του το νοιάζει. Προσπαθεί λοιπόν, με τρόπο… δυναμικό να συνειδητοποιήσει τα όριά του. Και το κάνει λίγο άκομψα. Κάθε φορά που σας αντιμιλά, είναι απλά μέρος της προσπάθειας να… υψώσει το ανάστημά του, να επιβάλλει τους όρους του, να διεκδικήσει τα δικαιώματά του. Είναι ακόμα ένας τρόπος να παίξει μαζί σας. Μην αντιδράτε λοιπόν υπερβολικά. Μην δώσετε μάχη εξουσίας για τις λέξεις. Ο καλύτερος τρόπος για να μάθει το παιδί σας να απαντά ευγενικά και με σεβασμό, είναι να…

• …του το μάθετε. Πείτε του λοιπόν: «μπορείς να βρεις έναν καλύτερο τρόπο για να μου πεις ότι δε σου αρέσει το κοτόπουλο». Αν αρχίσετε να του φωνάζετε δε θα του προσφέρετε το σωστό παράδειγμα και θα κλιμακώσετε περισσότερο τις αντιδράσεις του.

• …του προσφέρετε επιλογές. Γιατί αν μπορεί να πει την άποψή του, θα έχει λιγότερες πιθανότητες να νιώσει ότι πρέπει να επιβάλλει την παρουσία του με τρόπους… προσβλητικούς.

• …του εξηγείτε διαρκώς τι είναι και τι δεν είναι αποδεκτό, τι επιτρέπεται και τι όχι να λέει. Αν και είναι λίγο δύσκολο για ένα δίχρονο ή τρίχρονο παιδάκι να καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα στην αυθάδεια και την ευγένεια, σιγά- σιγά θα μάθει.

 

Ποτέ μπροστά στον κόσμο

Οι γονείς άθελά τους ενθαρρύνουν την αγενή συμπεριφορά και την αυθάδεια του παιδιού τους, κάθε φορά που αποσιωπούν ή… προσπερνούν τα διάφορα εξυπνακίστικα σχόλια, κυρίως όταν αυτά ειπωθούν μπροστά στον κόσμο. Και ενώ η προσπάθεια να αποφύγουν την «σκηνή» μπροστά στους ξένους είναι απολύτως κατανοητή, αγνοώντας την απαράδεκτη συμπεριφορά είναι σα να δίνουν το πράσινο φως στο παιδί τους για να συνεχίσει. Μην περιμένετε λοιπόν να φτάσετε στο σπίτι για να μαλώσετε το μικρό σας αν σας συμβεί κάτι ανάλογο. Το πιθανότερο είναι ότι το παιδί δε θα θυμάται καν τι είπε. Πρέπει να αντιμετωπίσετε την κατάσταση άμεσα. Αν το παιδί παραφερθεί λίγο, εξηγήστε του ότι αυτό που είπε δεν ήταν ευγενικό και δείξτε του έναν καλύτερο τρόπο να εκφραστεί. Αν όμως ο τρόπος που μίλησε ήταν πολύ άσχημος και αν το έχετε ήδη προειδοποιήσει, πάρτε το σε  μια γωνιά και επιβάλλετε άμεσα την τιμωρία που έχετε επιλέξει.

Categories
6+ Ψυχολογία

Δεν θέλω να (ξανα)πάω στο σχολείο!

Πρωινά ξυπνήματα, μαθήματα, γράψιμο, διάβασμα… Οι απαιτήσεις του σχολείου ίσως “βαραίνουν” και το δικό σας πρωτάκι, που είχε συνηθίσει την ανεμελιά των προσχολικών χρόνων.

Οι δικαιολογίες που ακούν τα αφτιά σας από το παιδί κάθε πρωί λίγο πριν περάσει το σχολικό δεν έχουν τέλος. Φυσικά οι πιο συνηθισμένες είναι αυτές που αφορούν την υγεία του. Δηλώσεις του στιλ “είμαι πολύ άρρωστος”, “με πονάει η κοιλιά/ο λαιμός/το πόδι/το κεφάλι”, “έχω πυρετό” χρησιμοποιούνται από τα παιδιά στην προσπάθεια να αποφύγουν έξυπνα το σχολείο, ενώ δεύτερες στην προτίμησή τους έρχονται φράσεις-δικαιολογίες “η κυρία είπε να μην πάμε σήμερα στο σχολείο”, “η κυρία δεν θα έρθει σήμερα”, “το σχολείο έκλεισε” κ.λπ.

Δείτε πίσω από τις λέξεις

Αν νομίζετε πως μόνο το δικό σας παιδί λέει αθώα ψεματάκια στην προσπάθεια να “γλιτώσει” μία μέρα στο σχολείο, κάνετε λάθος! Πολλά παιδιά με την είσοδό τους στο δημοτικό (6ετών) χρησιμοποιούν συχνά προφάσεις για να μένουν στο σπίτι. Μην ξεχνάτε πως δεν είναι εύκολο για το παιδί να προσαρμοστεί σε ένα καινούριο και πιο αυστηρό περιβάλλον όπως αυτό του δημοτικού αφήνοντας στο παρελθόν την ξεγνοιασιά του νηπιαγωγείου. Όσο για τις “βαθύτερες” αιτίες των χαριτωμένων δικαιολογιών είναι ότι νυστάζει και θέλει να χουζουρέψει λίγο ακόμα στο κρεβατάκι του, βαριέται να παρακολουθήσει το μάθημα της ημέρας, του έχουν λείψει τα παιχνίδια του ή δεν έχει διαβάσει (την προηγούμενη ημέρα ισχυριζόταν πως η κυρία δεν τους έβαλε τίποτα!).

 

Υποχώρηση… ναι ή όχι;

Οπωσδήποτε το παιδί δεν πρέπει να ξεφεύγει από το πρόγραμμα του και γι αυτό κρατάτε μια σταθερή στάση επιμένοντας να πηγαίνει στο σχολείο καθημερινά. Βλέποντάς σας να υποχωρείτε οι δικαιολογίες θα πολλαπλασιαστούν, ενώ παράλληλα πείθεται πως όταν θέλει “περνά το δικό του”. Ωστόσο, αν κάποια μέρα θέλετε να του κάνετε το χατίρι, πείτε του πως δεν πιστεύετε τη δικαιολογία και του κάνετε χάρη να μείνει στο σπίτι, τονίζοντας ότι δεν θα επαναληφθεί.

Μειώστε τις “κοπάνες”:

  • Εξηγήστε του πως όλα τα παιδιά πρέπει να πηγαίνουν στο σχολείο (το ίδιο κάνατε κι εσείς στην ηλικία του).
  • Αναφέρετε με ενθουσιασμό πόσα καινούρια πράγματα θα μάθει (να γράφει, να διαβάζει, να ζωγραφίζει καλύτερα κ.λπ.).
  • Πείτε του πως θα κάνει φίλους με τους οποίους θα παίζει όχι μόνο στα διαλείμματα αλλά και εκτός σχολείου.
  • Εστιάστε στο χαρακτήρα της δασκάλας τονίζοντας πως αγαπά τα παιδιά και πάντα τα βοηθά αν χρειαστεί (π.χ. στην τουαλέτα).
  • Αποφεύγετε να του στερείτε το παιχνίδι. Μετά το διάβασμα των μαθημάτων της επόμενης ημέρας ας ασχολείται με ό,τι το ευχαριστεί.

Μήπως φοβάται το σχολείο;

Η σχολική φοβία, η κατηγορηματική δηλαδή άρνηση του παιδιού να βρεθεί στο χώρο του σχολείου παρά τις προσπάθειές σας, είναι μια σοβαρή ψυχολογική κατάσταση. Απευθυνθείτε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας αν το παιδί:

  • Κλαίει, έχει ταχυκαρδία, τάση για εμετό, δεν τρώει καλά, χλομιάζει, γίνεται νευρικό όσο πλησιάζει η ώρα να πάει στο σχολείο.
  • Παραπονιέται συνεχώς πως το κοροϊδεύουν οι συμμαθητές του και το χτυπούν ή ότι η δασκάλα είναι αυστηρή μόνο μαζί του.
  • Κυριεύεται από άγχος μήπως πάθετε κάτι κακό όσο θα βρίσκεται μακριά σας.
Categories
6+ Ψυχολογία

3 προβλήματα στο προαύλιο

Δεν είσαι εκεί για να δεις, όμως, σίγουρα θα μάθεις. Είτε γιατί το μικρό σου θα βγάλει την είδηση πρώτο παράρτημα  (ο Κίμωνας μ’ έσπρωξε/έβρισε/έφτυσε) με το που θα γυρίσεις σπίτι, είτε γιατί, αν έχεις πέσει στον τύπο σφίγγα (όπως η κόρη μου, καλή ώρα), θα διαβάσεις μόνη σου τα σημάδια (κατεβασμένα μούτρα στην καλύτερη των περιπτώσεων ή μαυρισμένο μάτι στη χειρότερη)! Όσο για το ρόλο σου, είναι περισσότερο σημαντικός απ’ όσο φαντάζεσαι! 

Διάλειμμα στο προαύλιο. Κάποια τρέχουν ασταμάτητα τσιρίζοντας, άλλα παίζουν μπάλα, άλλα ενθουσιάζονται με παιχνίδια που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά κι άλλα την πέφτουν στο σακουλάκι με τα πατατάκια του διπλανού τους…  Σκηνές παιδικής αθωότητας που μπορεί να φέρουν χαμόγελα νοσταλγίας ή ακόμα και δάκρυα στις πιο ευσυγκίνητες από εμάς. Κι όμως, μια πιο προσεκτική ματιά δεν θα σου αφήσει καμιά αμφιβολία…

Ο ίδιος χώρος μπορεί να είναι ταυτόχρονα μια μικρή αρένα γεμάτη άγρια λιοντάρια και αποδιοπομπαίους τράγους. Την ίδια ώρα που οι τάπες κολλάνε από τον ένα στον άλλο σαν τις ψείρες, κάποιοι θα κοροϊδέψουν και κάποιοι θα πληγωθούν, κάποιοι θα επιδείξουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη δύναμή τους και κάποιοι θα σκύψουν απογοητευμένοι το κεφάλι…  Γι’ αυτό μην έχεις αυταπάτες: το προαύλιο δεν είναι απλά ένας χώρος για παιχνίδι. Είναι μια μικρή κοινωνία. Κι εκεί τα παιδιά, μακριά από τα όρια της οικογένειας και το αυστηρό πλαίσιο της τάξης, μπορεί να δείξουν το πιο σκληρό πρόσωπό τους.  Όχι γιατί τα παιδιά είναι σκληρά. Αλλά γιατί δεν έχουν αναπτύξει ακόμα τις κοινωνικές δεξιότητες των μεγάλων, γιατί δεν έχουν ακόμα ξεκάθαρη αντίληψη του τι είναι σωστό και τι λάθος ή γιατί, πολύ απλά, θέλουν να δοκιμάσουν τη δύναμή τους, εξηγεί ο κ. Γκρέκας, εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Και γι’ αυτό η καθοδήγηση από γονείς και εκπαιδευτικούς θεωρείται πολύτιμη.

 

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο: ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

Για μία ακόμα φορά βρίσκεσαι στο σχολείο, επειδή το βλαστάρι σου σήκωσε χέρι ή γιατί γύρισε στο σπίτι με μαυρισμένο μάτι. 

Τι πρέπει να ξέρεις: Από τις πρώτες κιόλας τάξεις του δημοτικού ένα στα πέντε παιδιά περίπου (κυρίως αγόρια) παρουσιάζουν επιθετικότητα, καθώς προσπαθούν να επιβάλλουν τα «θέλω» τους. Κάθε παιδί λοιπόν μπορεί κάποια στιγμή να εκφράσει, για τον έναν ή τον άλλο λόγο, επιθετικότητα. Όχι μόνο για λόγους κυριαρχίας αλλά και για λόγους άμυνας. Η ανησυχία, ωστόσο, δεν πρέπει ν’ αφορά μόνο τους γονείς των παιδιών που πέφτουν θύματα βίας ή εκφοβισμού. Πρέπει ν’ αφορά και τους γονείς των παιδιών που επιδεικνύουν επιθετική συμπεριφορά.

Τι πρέπει να κάνεις:

  • Δώσε το καλό παράδειγμα στις σχέσεις σου με τους συγγενείς, το σύντροφό σου, τους φίλους σου, αποφεύγοντας κάθε μορφή βίας, ακόμα και τη λεκτική.
  • Μην επιτρέπεις καμία μορφή βίας μέσα στο σπίτι ανάμεσα στα αδερφάκια. Ο κανόνας «δεν απλώνουμε ποτέ χέρια» πρέπει να είναι αυστηρός κι αμετάκλητος (πράγμα που φυσικά πρέπει να ισχύει και για τους γονείς).
  • Παρότρυνε τα μέλη της οικογένειας να μάθουν να παίρνουν σειρά, να μοιράζονται τα πράγματά τους, να συμμετέχουν στις δουλειές του σπιτιού, ανεξάρτητα από το φύλο τους.
  • Άφησε στο σπίτι κάποιο περιθώριο εξουσίας στο παιδί. Έτσι, θα αισθάνεται μικρότερη ανάγκη ν’ ασκεί εξουσία στ’  άλλα παιδιά.
  • Έλεγξε το τηλεοπτικό πρόγραμμα που βλέπουν και τα βιντεοπαιχνίδια που παίζουν τα παιδιά, εξαιρώντας εκείνα με σκηνές βίας.
  • Ευαισθητοποίησε το παιδί σου απέναντι σε άτομα που είναι σε θέση αδυναμίας, π.χ. άτομο με αναπηρία ή παιδί που έχει χτυπήσει, παροτρύνοντάς το να βοηθάει όπου μπορεί.
  • Όταν το παιδί σου έρχεται αντιμέτωπο με αρνητικά συναισθήματα όπως θυμός, παρότρυνέ το να συζητάει μαζί σου γι’ αυτά, έτσι ώστε να μάθει να τα εκτονώνει χωρίς να καταφεύγει στη βία.
  • Αν είσαι μάρτυρας διαπληκτισμού, δώσε συμπαράσταση στο θύμα, ακόμα κι αν δεν είναι το παιδί σου.
  • Είναι επίσης σημαντικό το παιδί που πέφτει θύμα βίας ή εκφοβισμού να μιλά γι’ αυτό στους γονείς ή στον εκπαιδευτικό (συνήθως όμως δεν το κάνει). Είναι σημαντικό να καταλάβει ότι πρέπει να εμπιστεύεται αυτά τα πρόσωπα.

 

Χαρακτηριστικά των παιδιών που μπορεί να υιοθετήσουν επιθετική συμπεριφορά:

-Θυμώνουν εύκολα.

-Δυσκολεύονται να δεχτούν τη ματαίωση των επιθυμιών τους.

-Καταφεύγουν πολύ συχνά σε εκβιασμούς («δεν θα παίξεις μαζί μας, αν δεν…».

-Υιοθετούν το ρόλο του αρχηγού στις παρέες ή  φτιάχνουν κλίκες.

 

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2ο: ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ

Η μικρή σου ήρθε σπίτι κλαίγοντας επειδή οι φίλες της δεν την παίζουν πια…

Τι πρέπει να ξέρεις: Τα παιδιά έχουν την τάση να ενοχλούν, να καταπιέζουν και να απορρίπτουν οποιοδήποτε παιδί αντιλαμβάνονται πως για κάποιο λόγο είναι σε θέση αδυναμίας. Συνήθως, την αρχή κάνει ένα παιδί που έχει τη θέση του αρχηγού στην ομάδα και οι άλλοι το ακολουθούν ή αποδέχονται τη συμπεριφορά του.

Ακόμα και τα κορίτσια, που σπάνια εκφράζουν επιθετικότητα με τη μορφή φυσικής βίας, μπορεί να είναι σκληρά, πληγώνοντας τους άλλους με τα λόγια ή ένα περιφρονητικό βλέμμα ή απλώς γυρνώντας την πλάτη τους.

Να θυμάσαι ότι επειδή το παιδί ίσως δεν σου πει ότι έχει πέσει θύμα αποκλεισμού ή εκφοβισμού, είναι σημαντικό να μπορείς να αναγνωρίσεις τα σημάδια, ιδιαίτερα αν έχεις παρατηρήσει ότι ξαφνικά απομονώνεται και προτιμά να παίζει μόνο του, δείχνει αγχωμένο κι άκεφο κάθε πρωί πριν φύγει για το σχολείο, βρίσκει δικαιολογίες για να μην πάει σχολείο, είναι οξύθυμο ή νευρικό.

Τι πρέπει να κάνεις:

  • Ν’ αποφύγεις μια δραστική επέμβαση όπως αλλαγή σχολείου ή απειλητικό τόνο απέναντι στα άλλα παιδιά.
  • Να ενημερώσεις τον εκπαιδευτικό και να συζητήσεις μαζί του για το αν πραγματικά υπάρχει πρόβλημα.
  • Να το μάθεις πώς να βάζει μόνο του όρια στη συμπεριφορά των άλλων, όταν το ενοχλούν, με φράσεις όπως: «Άσε με ήσυχο» ή «Μην με ενοχλείς».
  • Να ενισχύσεις τις φιλίες του με παιδιά από το σχολείο, φέρνοντάς τα πιο συχνά σε επαφή εκτός σχολείου.
  • Να βοηθήσεις το παιδί σου να καταλάβει ότι  δεν πειράζει αν δεν κερδίζει την αποδοχή όλων.
  • Να το ενθαρρύνεις ν’ αποδεχτεί τις διαφορές ή τις ιδιαιτερότητές του και να καταλάβει ότι η μοναδικότητα του καθενός είναι ένα στοιχείο που του δίνει αξία.
  • Να το ενθαρρύνεις να κάνει φίλους από διαφορετικούς κύκλους (οικογενειακοί φίλοι, γείτονες, συγγενικό περιβάλλον, κ.λπ.) κι όχι μόνο από το σχολείο.
  • Να φροντίσεις να ξεκινήσει ένα ομαδικό σπορ, έτσι ώστε να νιώσει πώς είναι να είναι ενσωματωμένο σε ομάδα.
  • Να το προτρέπεις να συνεχίζει την προσπάθεια σε κάτι που το δυσκολεύει, αντί να τα παρατάει και να εγκαταλείπει.
  • Να το μάθεις να στρέφεται σε σένα ή στο δάσκαλό του για να μοιραστεί το πρόβλημά του.
  • Ν’ απευθυνθείς στον ειδικό αν και ο εκπαιδευτικός συμφωνεί ότι το παιδί εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στις συναναστροφές του.
  • Στην περίπτωση που έχεις παρατηρήσει ότι το παιδί σου έχει την τάση να εξαιρεί παιδιά από την παρέα ή είναι χειριστικό, έχεις υποχρέωση να συζητήσεις μαζί του για την άδικη  συμπεριφορά του.

 

Υποψήφια θύματα αποκλεισμού μπορεί να είναι:

-Οποιοδήποτε παιδί με κάποια ιδιαιτερότητα, που το διαφοροποιεί έστω και λίγο από τα υπόλοιπα, π.χ. πολύ ψηλό ή πολύ κοντό, παχύ, με γυαλιά, ξενικής καταγωγής, πολύ καλός ή πολύ αδύνατος μαθητής κ.λπ.

-Παιδιά ευαίσθητα που αντιδρούν στα πειράγματα πιο έντονα, π.χ. θυμώνουν, κλαίνε, ή απομονώνονται.

-Παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση, ντροπαλά ή εσωστρεφή.

 

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 3ο: ΜΙΜΗΤΙΣΜΟΣ

Η Άρτεμις τρώει γαριδάκια κάθε μέρα στο σχολείο… Η μισή τάξη έχει  Nintendo… Όλοι βλέπουν Πάτι…   Γιατί όχι και εκείνο;

Τι πρέπει να ξέρεις: Από τα έξι χρόνια και μετά η ομάδα των συνομήλικων δεν είναι μόνο ομάδα για παιχνίδι, είναι και ομάδα αναφοράς. Σε αυτή το παιδί προσβλέπει για πρότυπα συμπεριφοράς. Μεταξύ 7-9 ετών οι αξίες, όσον φορά τους φίλους, γίνονται ακόμα πιο σημαντικές. Τα παιδιά σ’ αυτή τη φάση είναι τόσο ανασφαλή, που νιώθουν ασφάλεια μόνο όταν ντύνονται ή συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αφού μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο αλληλεπίδρασης το παιδί αποκτά γνώσεις και δεξιότητες, μαθαίνει πώς ν’ αντιμετωπίζει καταστάσεις και δοκιμάζει τις δυνάμεις του. Είναι μια υγιής διαδικασία που αφορά την προσπάθεια διαφοροποίησης από τους γονείς. Παράλληλα όμως είναι σημαντικό να καταλάβει ότι η οικογένεια εξακολουθεί να είναι το βασικό σημείο αναφοράς και ορίων σε ό,τι αφορά βασικούς κανόνες.

Τι πρέπει να κάνεις:

  • Φρόντισε να δίνεις εξηγήσεις αντί να λες αυθαίρετα «όχι». Να εξηγείς δηλαδή γιατί αρνείσαι κάτι στο παιδί ή γιατί δεν συμφωνείς μ’ αυτό, αποφεύγοντας εκφράσεις όπως «Δεν μ’ ενδιαφέρει τι κάνει ο Γιώργος».
  • Μην κάνεις σπουδαία διαμάχη για πράγματα που δεν έχουν μεγάλη σημασία. Δείξε στο παιδί ότι κάποιοι κανόνες μπορεί ν’ αναπροσαρμοστούν, πράγμα που σίγουρα θα εκτιμήσει. Μείνε, όμως, από την άλλη αμετάκλητη σε θέματα που θέλεις και πρέπει οπωσδήποτε να μείνουν ως έχει.
  • Φρόντισε να δίνεις πάντα το καλό παράδειγμα. Μπορεί να νομίζεις ότι το παιδί σου δεν σε θαυμάζει πια, όμως, εξακολουθείς να είσαι το πιο δυνατό πρότυπο για εκείνο.
  • Όσο περισσότερο ποιοτικό χρόνο περνάς με το παιδί, τόσο περισσότερο εκείνο επηρεάζεται από σένα, με αποτέλεσμα να είναι μικρότερη η επιρροή των συνομήλικών του.
  • Άφησέ το να επιλέξει τα ρούχα που του αρέσουν, βάζοντας ωστόσο κάποια όρια σε σχέση με την ηλικία και την περίσταση.
  • Μην ξεχνάς να τονίζεις την αξία του, όχι μόνο σε σχέση με την εμφάνιση αλλά και με βάση τα στοιχεία του χαρακτήρα του, τις ικανότητες και τα επιτεύγματά του.
  • Η συμμετοχή σε εξωσχολικές δραστηριότητες όπως σπορ, μουσική, χορός, εξασφαλίζουν στο παιδί ευκαιρίες για  ανάπτυξη της αυτονομίας, των ταλέντων και της προσωπικότητάς του.
  • Γνώρισε τους συμμαθητές του, εξασφαλίζοντας συχνές ευκαιρίες για παιχνίδι στο σπίτι ή έξω από αυτό. Μην ξεχνάς ότι όσο καλύτερα γνωρίζεις τους φίλους του, τόσο καλύτερο έλεγχο μπορεί να έχεις στο μέλλον.

 

Πιθανόν να έχουν έντονες τάσεις μιμητισμού παιδιά:

-Ανώριμα που είναι πίσω στα στάδια  ανάπτυξης ή αυτονόμησης.

-Ανασφαλή που έχουν τάση να αναπτύσσουν σχέσεις εξάρτησης.

-Με αίσθημα κατωτερότητας ή μειωμένη αυτοπεποίθηση.

-Έχουν μάθει να δίνουν αξία περισσότερο στην εικόνα.

-Παιδιά που δεν έχουν σαφή οριοθέτηση από το σπίτι για το τι είναι σωστό και τι λάθος.

-Που νιώθουν παραμελημένα ή αντιμετωπίζουν οικογενειακά προβλήματα στο σπίτι.

Categories
6+ Ψυχολογία

Bullying: Η μαμά, μπορεί να κάνει τη διαφορά

Τα κορίτσια ξεπερνάνε πιο εύκολα το σχολικό εκφοβισμό απ’ ότι τ’ αγόρια, αρκεί να έχουν καλή σχέση με τη μητέρα τους.

Ο σχολικός εκφοβισμός ή bullying είναι κάτι που πάντα υπήρχε στις κοινωνίες των παιδιών, καθώς τα παιδιά είναι σκληρά και δεν έχουν ακόμα συναίσθηση του τι ακριβώς θα μπορούσαν να προκαλέσουν τα λόγια ή οι πράξεις τους. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον σχολικό εκφοβισμό συχνά υιοθετούν τις αρνητικές συμπεριφορές, σύμφωνα με μία νέα μελέτη όμως, η επικοινωνία και η συμπαράσταση της μαμάς μπορεί να εμποδίσει την απορρόφηση των συμπεριφορών αυτών και –κατ’ επέκταση– την έκφρασή τους.

Πιο αναλυτικά…

Η έρευνα –η οποία πραγματοποιήθηκε από την ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου του Micigan– ανέλυσε δεδομένα τα οποία συνέλεξε από 1.000 παιδιά άνω των 8 χρονών, τα οποία είχαν υποστεί σχολικό εκφοβισμό κατά 68% μέσα στον τελευταίο μήνα. Οι ερευνητές επισκέφτηκαν τα σπίτια των παιδιών για να αξιολογήσουν τους διαπληκτισμούς εντός οικογένειας καθώς και τη στάση της μητέρας απέναντι στο παιδί (αν ήταν συγκαταβατική ή ψυχρή). Τα κορίτσια που ήρθαν αντιμέτωπα με άσχημες συμπεριφορές αρνούνταν να τις εκλάβουν προσωπικά και να παραδεχθούν πως ενοχλούνται – κυρίως όσα είχαν καλή σχέση και επικοινωνία με τη μαμά τους. Τα αγόρια, όμως από την άλλη, έδειχναν να «απορροφούν» το μεγαλύτερο ποσοστό συμπεριφορών σαν αυτές, να τις κρατούν μέσα τους και να εμφανίζουν αντικοινωνική συμπεριφορά η οποία μπορεί να διαρκούσε ακόμα και 5 χρόνια μετά την εκδήλωση του συμβάντος. Παρόλα αυτά, οι μητέρες των αγοριών παραδέχθηκαν πως δε συζητάνε τόσο με τα παιδιά τους, γεγονός το οποίο ισχυροποιεί τη θέση των ειδικών πως η σχέση με τη μαμά παίζει σημαντικό ρόλο στο πως θα διαχειριστούν και πόσο θα επηρεαστούν τα παιδιά αν δεχθούν μια άσχημη συμπεριφορά.

Το συμπέρασμα της ειδικού…

Η επικεφαλής της έρευνας, Grace Young, σημείωσε πως τα παιδιά που δεν έχουν καλή σχέση με τους γονείς τους τείνουν να υιοθετούν βίαιες συμπεριφορές, τις οποίες εξωτερικεύουν όταν έρθουν σε επαφή με άλλα άτομα. Επιπλέον, εξηγεί πως βάσει σχετικών στοιχείων, τα αγόρια που έχουν δεχθεί bullying, και που δεν έχουν επικοινωνία με τη μητέρα τους, αργότερα μπορεί να γίνουν πολύ ισχυροί χαρακτήρες και να καταφέρουν να δημιουργήσουν γερές φιλίες. Αντίθετα, τα κορίτσια στηρίζονται κατά βάση στους γονείς τους.

Categories
6+ Ψυχολογία

Πιο πετυχημένα τα μοναχοπαίδια;

Η απάντηση βρίσκεται μόνο ένα «κλικ» μακριά…

Έρευνα του Πανεπιστημίου του Τέξας έδειξε ότι τα μοναχοπαίδια όχι μόνο έχουν υψηλή αυτοπεποίθηση, άλλα γενικά σημειώνουν και καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο. Επιπλέον, είναι πιο πιθανό να έχουν πιο φροντισμένο επίπεδο μόρφωσης σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό γενικά μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι τα μοναχοπαίδια έχουν την τάση να εστιάζουν περισσότερο στον εαυτό τους δίνοντας έτσι την ευκαιρία στις όποιες ικανότητές τους να λάμψουν. Όσο για την «ταμπέλα» ότι είναι λιγότερο κοινωνικά σε σχέση με τα άλλα παιδιά, η ίδια έρευνα έρχεται να επιβεβαιώσει ότι ισχύει ακριβώς το αντίθετο!

Categories
6+ Ψυχολογία

Παιδικοί έρωτες…

Αγόρια και κορίτσια! Εκεί τα βλέπεις να οργανώνονται σε αντίπαλες ομάδες κι εκεί ν’ ανταλλάσσουν ρομαντικά ραβασάκια. Είναι όμως αληθινοί αυτοί οι πρώτοι παιδικοί έρωτες; Ή μήπως στην πραγματικότητα αγόρια και κορίτσια προσπαθούν απλά να γίνουν…

Αγόρια – κορίτσια: Φίλοι ή εχθροί;
Μερικές φορές το όλο θέμα έχει να κάνει με μια τακτική προσέγγισης που χρειάζεται να αναπτύξουν τα παιδιά, αναφέρουν οι ειδικοί εξηγώντας το γιατί. Ενώ στο νηπιαγωγείο, στην προσχολική δηλαδή ηλικία, αγόρια και κορίτσια παίζουν μια χαρά μαζί, ξαφνικά στο σχολείο παρατηρείται μια μεταστροφή. Τα αγόρια προτιμούν να παίζουν με τα αγόρια και τα κορίτσια με τα κορίτσια με αποτέλεσμα τα δύο φύλα ν’ απομακρύνονται. Παρά, όμως, την ανάγκη να διαχωριστούν, αυτό δεν σημαίνει ότι αγόρια και κορίτσια δεν θα ήθελαν να είναι φίλοι. Για να μικρύνουν την μεταξύ τους απόσταση δεν αργούν να ανακαλύψουν πως μπορούν να έρθουν πιο κοντά στο όνομα… του έρωτα! Μιμούμενα δηλαδή τα πρότυπα που ισχύουν στον κόσμο των μεγάλων. Έτσι, πολύ απλά, η ανάγκη να είναι φίλοι ένα κορίτσι με ένα αγόρι μεταμφιέζεται σε παιδικό έρωτα. Είναι όμως σε όλες τις περιπτώσεις μόνο αυτό;

Παιδικός έρωτας: Είναι αληθινός;
Κι όμως πέρα από τη φιλία και τη συμπάθεια ένας παιδικός έρωτας, μπορεί να είναι πέρα για πέρα αληθινός! Όπως εξηγεί η ψυχολόγος Λίζα Βάρβογλη μπορεί να υπάρχει έλξη ανάμεσα στα παιδιά σχολικής ηλικίας, με την έννοια ότι ένα παιδί μπορεί να αναπτύξει έντονα και τρυφερά συναισθήματα για κάποιο άλλο του αντίθετου φύλου που θεωρεί πραγματικά ξεχωριστό! Πως ακριβώς, όμως, πρέπει να αντιδράσουμε εμείς οι γονείς όταν η μικρή μας επιμένει ότι αγαπάει τον συμπαίκτη της στο μπάσκετ ή ο μικρός μας ότι δε θέλει να παντρευτεί καμία άλλη παρά μόνο τη διπλανή του στ’ Αγγλικά; Ποια είναι η δική μας θέση; Σύμφωνα με την ειδικό, αυτό που είναι σημαντικό να θυμόμαστε είναι ότι για τα παιδιά υπάρχει μόνο το εδώ και το τώρα. Είναι δηλαδή δύσκολο να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι τα δεδομένα, οι συνθήκες, οι καταστάσεις ακόμα και τα πρωταγωνιστικά πρόσωπα στη ζωή τους κάποια στιγμή μπορεί ν’ αλλάξουν. Πως μπορούμε, λοιπόν, να χειριστούμε, έναν παιδικό έρωτα;
· Δεν ματαιώνουμε! Σεβόμαστε τις σκέψεις και τα συναισθήματα που μας εμπιστεύεται το παιδί και δεν προσπαθούμε να το πείσουμε ότι όσα νιώθει δεν είναι αληθινά.
· Δεν κάνουμε κήρυγμα! Δεν φορτώνουμε το παιδί με ενοχές σαν να πρόκειται για κάτι απαγορευμένο ή επιλήψιμο.
· Δεν διακωμωδούμε! Αποφεύγουμε εκφράσεις όπως: η αρραβωνιαστικιά σου, η συμπεθέρα, κλείσατε ραντεβού, κλπ. γιατί έτσι εισάγουμε το παιδί στον κόσμο των ενηλίκων απομακρύνοντας το μυαλουδάκι του από την παιδικότητα.
· Δίνουμε εναλλακτικές! Του εξηγούμε δηλαδή ότι δεν χρειάζεται η συμπάθειά του να περιορίζεται σε ένα μόνο πρόσωπο κι ότι μπορεί καθώς περνά ο χρόνος να αλλάξει προτιμήσεις.
· Δεν καυχιόμαστε! Αποφεύγουμε μπροστά σε άλλους να παρουσιάζουμε το παιδί ως καρδιοκατακτητή ή γόησσα με στόχο να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθησή του ή ακόμα και τη δική μας.
· Εξασφαλίζουμε εχεμύθεια! Είναι σημαντικό να ασφαλίζουμε τις εκμυστηρεύσεις του παιδιού, όσο αστείες κι αν μας φαίνονται, και να μην τις χρησιμοποιούμε σαν υλικό για σχόλια στον περίγυρο γιατί έτσι προδίδουμε την εμπιστοσύνη του.

Ναι στη φιλία!
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδάκια αντίθετου φύλου μπορούν να ωφεληθούν ποικιλοτρόπως όταν παίζουν μαζί. Δεν χρειάζεται λοιπόν να χρησιμοποιείται το πρόσχημα του έρωτα για να κάνει παρέα ένα αγόρι μ’ ένα κορίτσι.
Να θυμάστε όμως ότι επειδή στο σχολείο συνήθως τα παιδιά έχουν την τάση να αναπτύσσουν φιλίες με συνομήλικους του ίδιου φύλου, συχνά οι καλύτερες φιλίες μεταξύ αγοριών και κοριτσιών προκύπτουν έξω από το σχολείο όπως με τα ξαδερφάκια, με τα γειτονόπουλα ή με παιδιά των φίλων της οικογένειας. Γενικά πάντως επιδιώκοντας να φέρνετε το παιδί σε επαφή για παιχνίδι με παιδάκια του αντίθετου φύλου το βοηθάτε να βελτιώσει την ικανότητα συναλλαγής αλλά και να εμπλουτίσει την προσωπικότητά του!

Categories
6+ Ψυχολογία

Είναι… σνομπ!

Τι κάνετε όταν το παιδί σας είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, τα θέλει όλα εδώ και τώρα, ενώ κοιτάει τους πάντες αφ’ υψηλού πιστεύοντας πως τους κάνει χάρη ακόμα κι όταν τους απευθύνει το λόγο;

Τα σνομπ παιδιά απομονώνονται από τις παρέες!
Στην περίπτωση που άθελα σας καταφέρατε το παιδί σας να είναι μινιόν αντίγραφο της Πάρις Χίλτον, αντί να χαίρεστε και να το βρίσκετε διασκεδαστικό, σκεφθείτε πως σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν είναι υγιές για ένα παιδάκι να είναι σνόμπ. Άλλο να μιλάμε για ένα καλόγουστο παιδί που έχει άποψη, κάτι που είναι πολύ σημαντικό ακόμα κι αν πρόκειται για το ντύσιμο του, κι άλλο για ένα παιδί που μεγαλώνει με αυτοσκοπό το «φαίνεσθαι» και που πιστεύει πως στη ζωή όλα του ανήκουν και έχει μόνο δικαιώματα. Επιπλέον τα περισσότερα παιδιά ζώντας συνήθως σε ένα περιβάλλον προστασίας πιστεύουν πως ό, τι κι αν πάθουν πάντα κάποιος θα βρίσκεται δίπλα τους για να τα βοηθήσει να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Έτσι, δεν αποκτούν ποτέ την ευθύνη των πράξεων τους, ούτε γνωρίζουν πώς να στηρίζονται στις δικές τους δυνάμεις, με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολο για εκείνα να έχουν μια ισορροπημένη ζωή. Την ίδια ώρα τα σνομπ παιδιά με την ακατάδεκτη στάση και το μπλαζέ ύφος δεν είναι δημοφιλή στις συναναστροφές τους. Ποιος μπορεί να περάσει όμορφα μαζί τους όταν φέρονται λες και σου κάνουν χάρη που είναι στην παρέα σου φωνάζοντας όταν δεν γίνεται το δικό τους! Δεν είναι τυχαίο που τις περισσότερες φορές τα σνομπ παιδιά απομονώνονται, για αυτό και τα βλέπουμε συχνά να κάθονται μόνα στο θρανίο.

Βάλτε φρένο στον σνομπισμό!
Αν πιστεύετε πως στην οικογενειακή σας ζωή ο κίνδυνος να μεγαλώνετε ένα σνομπ παιδί καιροφυλακτεί προλάβετε τη δυσάρεστη εξέλιξη και βάλτε φρένο στον εγωκεντρισμό και το σνομπισμό υιοθετώντας τους ακόλουθους κανόνες στην διαπαιδαγώγηση του:
• Μάθετε στο παιδί σας να μοιράζεται πράγματα δίνοντας πρώτη εσείς το καλό παράδειγμα.

• Φροντίστε να έχει φιλίες και κοινωνικές επαφές με παιδιά από όλες τις κοινωνικές τάξεις που ξεχωρίζουν για την προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία τους.

• Δώστε στο παιδί σας την ευκαιρία να ασχοληθεί με ομαδικές δραστηριότητες σύμφωνα πάντα με τα ενδιαφέροντα του.

• Παρατηρήστε τις εκφράσεις του σε διάφορες κοινωνικές καταστάσεις και επιβραβεύστε το όταν φέρεται καλά εκεί που κάποτε δημιουργούσε ιστορίες.

• Σκεφθείτε πως η συμπεριφορά του μπορεί να πηγάζει και από την ανάγκη να τραβήξει την προσοχή, οπότε προσπαθήστε να βρείτε το χρόνο για να ασχοληθείτε μαζί του ουσιαστικά.

• Μην του προσφέρετε τα πάντα.

• Βάλτε όριο στα χρήματα που του δίνετε για χαρτζιλίκι και προσπαθήστε να του δείξετε πώς να τα διαχειρίζεται.

• Δώστε του καθήκοντα, υποχρεώσεις και ευθύνες.

• Κουβεντιάστε μαζί του για όσα γίνονται στον κόσμο, για την αξία της εργασίας, για απλά περιστατικά από τη δουλειά σας. Επίσης, προτρέψτε το να μιλήσει κι εκείνο για όσα γίνονται στο σχολείο του, για τους συμμαθητές του, αλλά και για τις απορίες του.

• Να είστε πάντα πρόθυμοι να αναγνωρίζετε και να ενισχύετε ακόμα και τα μικρότερα σημάδια προόδου.

• Αποφύγετε τις υπερβολικά υψηλές προσδοκίες, όπως και το να υπερτονίζετε τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά του παιδιού σας. Άλλο αυτοεκτίμηση κι άλλο το υπερτονισμένο «εγώ».

• Μην καλλιεργείτε την υπερβολική ενασχόληση με τον εαυτό του δημιουργώντας του υπερβολικό ναρκισσισμό.

Categories
6+ Ψυχολογία

Καλοκαιρινοί… έρωτες!

Μπορεί το παιδί μας να είναι πρωτάρης στον έρωτα κι εμείς όμως είμαστε πρωτάρες στο να αντιμετωπίσουμε ένα ερωτευμένο παιδί!

Η διαφορά των πρώτων ερωτικών σκιρτημάτων από αυτά που ακολουθούν όσο μεγαλώνουμε, είναι η παντελής έλλειψη του ερωτικού στοιχείου. Αυτό, είναι που το κάνει τόσο ξεχωριστό και ταυτόχρονα διασκεδαστικό για εμάς τους μεγάλους. Κι ενώ θα πρέπει όντως να το αντιμετωπίζουμε ως «ξεχωριστό», καλούμαστε από τους ειδικούς να αφήσουμε το «διασκεδαστικό» στην άκρη και να μην αστειευτούμε όταν το μικρό μας αποφασίσει να μας ανακοινώσει τα συναισθήματά του! Και τότε, τι πρέπει να κάνουμε;

  • Του μιλάμε για το νόημα της αγάπης. Μπορεί να μην είναι κάθε μέρα εύκολη, αλλά μέσα από τις δυσκολίες η αγάπη δυναμώνει. Αν δεν δυναμώσει, πάει να πει πως δεν είναι «αληθινή» αγάπη.
  • Παίρνουμε τα συναισθήματά του σοβαρά. Ναι, μπορεί να μην αποτελεί κοσμοϊστορικό γεγονός ότι το παιδί μας ερωτεύτηκε, για εκείνο όμως είναι κάτι πολύ σημαντικό. Δε μένει, λοιπόν, παρά να του δώσουμε τη δέουσα σημασία.
  • Συμμεριζόμαστε μια ενδεχόμενη απογοήτευση. Τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα περίμενε το μικρό μας; Σίγουρα δεν ήρθε και το τέλος του κόσμου, παρόλα αυτά όμως του δείχνουμε ότι συμμεριζόμαστε την απογοήτευσή του και το παρηγορούμε.
  • Αρπάζουμε την ευκαιρία για να του μιλήσουμε σχετικά με το πώς μπορεί να δείχνει το ενδιαφέρουν του σε άτομα που είναι ξεχωριστά για εκείνο. Μια γλυκιά κουβέντα, ένα λουλουδάκι, μια ευγενική κίνηση όπως το να μοιραστείς με τον αγαπημένο σου φίλο το δεκατιανό σου, είναι πράγματα τα οποία δείχνουν πως νοιάζεσαι για εκείνον.
  • Σε καμία περίπτωση δεν αποπαίρνουμε το παιδί μας. Αντιθέτως, μάλιστα, συζητάμε όσο το δυνατό περισσότερο μαζί του. Στόχος μας, άλλωστε, είναι να το κάνουμε να μας εμπιστευτεί, όχι να το απομακρύνουμε.
  • Το βοηθάμε να εξωτερικεύσει τα συναισθήματα του. Συζητάμε μαζί του για το πώς νιώθει και δεν ξεχνάμε να το ρωτήσουμε τι είναι αυτό που κάνει το συγκεκριμένο αγόρι/κορίτσι τόσο ξεχωριστό για εκείνο.

 

 

Categories
6+ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ψυχολογία

10 πράγματα που μαθαίνει μέσα από την αποτυχία

Η ζωή δεν είναι μόνο νίκες… Κάποια στιγμή, η αποτυχία μπορεί να χτυπήσει την πόρτα του μικρού σου. Μην τη φοβάσαι, έχει πολλά να του μάθει… Ποια είναι αυτά; Η απάντηση βρίσκεται μόνο ένα «κλικ» μακριά!

1. Να ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος
Είναι πολύ σημαντικό να ξέρει το μικρό σας πότε κάτι που κάνει είναι καλό και πότε κακό. Αν δεν κάνει κάτι λάθος, δε θα το συνειδητοποιήσει.
Για παράδειγμα, εσείς του λέτε «μη βάλεις το λεμόνι στο στόμα σου, γιατί είναι ξινό». Αν όμως δεν το κάνει και δεν νιώσει την… ξινίλα, δε θα το καταλάβει ποτέ!

2. Να πατάει στα πόδια του
Όταν του υποδεικνύετε συνέχεια το σωστό, το παιδί ζει σε μια προστατευτική γυάλα. Αφήστε το να κάνει λάθος κι έτσι θα μάθει να στηρίζεται στον εαυτό του.
Για παράδειγμα, το βοηθάτε να διαβάζει καθημερινά για να μην του κάνει παρατήρηση ο δάσκαλος στο σχολείο. Αντ’ αυτού, εξηγήστε του ότι πρέπει να διαβάζει μόνο του. Έτσι, αν ο δάσκαλος το πιάσει αδιάβαστο ή βρει κάποιο λάθος στην άσκηση, θα ξέρει ότι την επόμενη φορά πρέπει να διαβάσει περισσότερο.

3. Να δέχεται την αποτυχία
Είναι πολύ σημαντικό, τόσο για τα παιδιά όσο και για εμάς τους ενήλικες, ότι η αποτυχία δεν είναι το τέλος του κόσμου. Είναι ένα μικρό εμπόδιο στο δρόμο μας και η αλήθεια είναι πως μόνο όταν πέσουμε μπορούμε να ξανασηκωθούμε.
Για παράδειγμα, δεν έγραψε καλά σε ένα τεστ ή δεν είχε το αποτέλεσμα που ήθελε σε κάποιον αγώνα το μικρό σας; Ε, και; Θα ξαναπροσπαθήσει!

4. Να βρίσκει τα όριά του…
…και να τα ξεπερνάει! Μα γι’ αυτό υπάρχουν άλλωστε τα όρια! Το ζήτημα είναι να έχουμε συναίσθηση και να χρησιμοποιήσουμε το αποτέλεσμα υπέρ μας.
Για παράδειγμα, έβαλε πολύ δυνατά τη μουσική και σας έκανε παρατήρηση ο γείτονας; Την επόμενη φορά που θα θελήσει να ακούσει δυνατά τη μουσική, θα πρέπει να φορέσει ακουστικά!

5. Να προχωράει!
Ό,τι κι αν γίνει, όσες φορές κι αν αποτύχουμε στο στόχο που έχουμε βάλει, δεν πρέπει να τα παρατάμε! Αυτό που τώρα φαίνεται αδύνατο, μπορούμε να το καταφέρουμε, αρκεί να μην ακούμε τις «Σειρήνες» που θέλουν να μας κάνουν να το ξεχάσουμε.
Πάρτε για παράδειγμα, τον Walt Disney… Τον έδιωξαν από την δουλειά του γιατί δεν είχε καλές ιδέες, ενώ η φαντασία του χαρακτηρίστηκε φτωχή. Όλοι ξέρουμε τι πέτυχε με τη φαντασία του, ενώ κανένας δεν θυμάται το όνομα εκείνου του εργοδότη.

6. Να ξαναρχίζει…
Το παιδί σας, μέσα από κάθε αποτυχία πρέπει να βρίσκει τη δύναμη να ξαναρχίζει μέχρι να βρει το στόχο του. Για παράδειγμα, ο Τόμας Έντισον είχε πει ότι δεν απέτυχε, απλώς βρήκε 10.000 τρόπους που δεν ανάβει μια λάμπα.

7. Να μάθει την έννοια της υπομονής
Όταν κάνουμε λάθη, ακόμα και πολύ σοβαρά, υπάρχει πάντα μέσα τους το δώρο της δεύτερης ευκαιρίας. Αποτυχία είναι να το βάζουμε κάτω, όχι το ίδιο το λάθος… κι αυτό ακριβώς πρέπει να μάθουμε στα παιδιά. Να κάνουν υπομονή και να προσπαθούν.
Για παράδειγμα, αν δε βγήκε πρώτο σε βαθμούς στην τάξη ή αν δεν πήρε κάποιο μετάλλιο, πρέπει να καταλάβει πως συνεχίζοντας τη σωστή δουλειά θα δικαιωθούν οι κόποι του.

8. Να είναι ευγενικό
Ο χαρακτήρας μας φαίνεται όταν χάνουμε. Το παιδί πρέπει να μάθει να είναι χαμηλών τόνων και να μην ξεσπάει όταν τα πράγματα δεν του πάνε όπως θα ήθελε.
Για παράδειγμα, έχασε στο επιτραπέζιο που έπαιζε με τους φίλους του; Ωραία, την επόμενη φορά θα κερδίσει… το να έρθει σε λογομαχία με τα άλλα παιδιά, σίγουρα δεν είναι λύση.

9. Να αναπτύξει τη φαντασία του
Όταν όλοι οι δρόμοι οδηγούν σε αδιέξοδα, είναι καιρός να πετάξουμε. Αυτό ακριβώς πρέπει να κάνει και το μικρό σας. Να αναπτύξει τη φαντασία του και να μάθει να… πετάει και να βρίσκει λύσεις, εκεί που οι άλλοι βλέπουν εμπόδια.
Για παράδειγμα, δυσκολεύεται σε ένα πρόβλημα μαθηματικών. Αφήστε το να το διαβάσει πολλές φορές, να καταλάβει τι στοιχεία έχει και τι ζητάει. Μόνο όταν συνειδητοποιήσει αυτό, θα μπορέσει να φανταστεί τη λύση.

10. Να επιτυγχάνει τους στόχους του
Μόνο όταν πέσεις μπορείς να ξανασηκωθείς. Κανείς μας δεν κάθεται σε ένα ροζ συννεφάκι, το ίδιο και τα παιδιά. Η αποτυχία είναι η καλύτερη αφορμή για επιτυχία.
Για παράδειγμα, η συγγραφέας του «Harry Potter», J.K.Rowling, ήταν μια χωρισμένη και άνεργη μητέρα δύο παιδιών, που ξεκίνησε να γράφει την ιστορία της, πάνω στο εισιτήριο του τρένου. Αφού τα κατάφερε εκείνη, γιατί να μην τα καταφέρει το μικρό σας;

Categories
6+ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ψυχολογία

Καλοκαιρινές φιλίες: Γιατί είναι τόσο δυνατές;

Για έναν μήνα ή και παραπάνω είναι αχώριστα! Πως μπορείς να τους εξηγήσεις ότι ο χωρισμός είναι αναπόφευκτος; Και γιατί οι καλοκαιρινές φιλίες είναι τόσο δυνατές παρόλο που εκ των πραγμάτων τελειώνουν άδοξα;

Ένα από τα καλά των πολυήμερων διακοπών το καλοκαίρι σε ένα και μόνο μέρος, όπως π.χ. στην εξοχική κατοικία ή στο χωριό με τη γιαγιά, είναι ότι εξασφαλίζει στα παιδιά την ευκαιρία να αναπτύξουν πολλές και στενές φιλίες. Μερικές μέρες ή εβδομάδες αρκούν για να εξελιχθεί μια γνωριμία σε δυνατή φιλία με ασταμάτητα γέλια και χαχανητά, κρυφτό και κυνηγητό μέχρι το βράδυ, ατελείωτες βόλτες με τα ποδήλατα… Μέχρι που έρχεται η ώρα του αποχαιρετισμού την οποία συνήθως συνοδεύουν δάκρυα στα μάτια. Γιατί είναι όμως οι καλοκαιρινές φιλίες των παιδιών τόσο δυνατές;

Η ανάγκη ανακάλυψης του εαυτού
Τα μικρά παιδιά εύκολα και γρήγορα κάνουν νέους φίλους και «δένονται» με χαρακτηριστική ευκολία. Συχνά, οι γονείς πιστεύουν ότι το παιδί δεν έχει κριτήριο επιλογής φίλων και γι αυτό κάνει παρέα με τον οποιονδήποτε. Αυτό όμως δεν είναι αλήθεια! Τα παιδιά 5-9 ετών εξακολουθούν να βρίσκονται σε φάση ανακάλυψης του εαυτού τους και «κοινωνικού πειραματισμού» που περιλαμβάνει ερωτήματα όπως:  Ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές; Τι κάνουμε με τους φίλους;  Πώς διαπραγματευόμαστε; Για να απαντήσουν αυτά και άλλα παρόμοια σημαντικά ερωτήματα, δημιουργούν συχνά δυνατές φιλίες σε σύντομο διάστημα, αλλά με μεγάλη ψυχική ένταση.

Καταλύτης το καλοκαίρι
Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά επιθυμούν να συνάψουν φιλίες και μπορούν να δεθούν πιο γρήγορα με καινούριους φίλους απ’ ότι οι μεγάλοι. Τα παιδιά εξάλλου στηρίζονται, όσον αφορά στην επιλογή φίλων, στον αυθορμητισμό. Δεν χρησιμοποιούν τα κριτήρια των μεγάλων για να αξιολογήσουν έναν υποψήφιο φίλο και δεν περιμένουν να αποκτήσουν την αναγκαία εμπιστοσύνη για να δεθούν. Επιπλέον, το καλοκαίρι και οι διακοπές λειτουργούν σαν καταλύτης εξασφαλίζοντας τις καλύτερες συνθήκες για να ευδοκιμήσει μια φιλία: άπλετο χρόνο στη διάθεσή τους και παιχνίδι έξω από το σπίτι! Όσο περισσότερο χρόνο είναι μαζί τα παιδιά μακριά από τις έγνοιες των μαθημάτων, παίζοντας και περνώντας καλά, τόσο πιο πολύ δένονται. Είναι αναμενόμενο λοιπόν το παιδί σας να δεθεί γρήγορα με  την παρέα των παιδιών στο εξοχικό ή στο χωριό, με τα παιδιά των οικογενειακών φίλων με τους οποίους πήγατε μαζί διακοπές ή ακόμα και μ’ έναν καινούριο φίλο που γνώρισε στο τόπο που παραθερίζετε. Τι γίνεται όμως όταν έρχεται η ώρα του αποχωρισμού;

Δυσκολία στον αποχωρισμό
Μερικά παιδιά κατά φάση του αποχωρισμού από τους φίλους του καλοκαιριού μπορεί να νιώσουν μια πρόσκαιρη θλίψη ή μελαγχολία. Είναι πολύ πιθανό μάλιστα να είναι πιο δύσκολος ο αποχωρισμός αν το παιδί σας:

  • Είναι εσωστρεφής χαρακτήρας. Αν γενικά δυσκολεύεται να κάνει φίλους επειδή είναι ντροπαλό, η απώλεια του καλοκαιρινού φίλου θα του κοστίσει περισσότερο απ’ ότι σ’ ένα παιδί που κάνει εύκολα και γρήγορα καινούργιους φίλους.
  • Είναι μοναχοπαίδι. Το αίσθημα της μοναξιάς μπορεί να είναι πιο έντονο για ένα παιδί που δεν έχει αδέρφια να παίξει μαζί τους στο σπίτι.
  • Δεν έχει φίλους κοντά στο σπίτι.  Όσο λιγότερα παιδάκια υπάρχουν για να συναναστραφεί το παιδί μετά την επιστροφή τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η νοσταλγία της καλοκαιρινής φιλίας.

Σταθείτε πλάι του!
Η πιο γρήγορη και ανώδυνη προσαρμογή του παιδιού μετά την επιστροφή στο σπίτι εξαρτάται και από τη στάση των γονιών. Οι γονείς θα πρέπει να το έχουν προετοιμάσει ότι αργά ή γρήγορα θα έρθει η στιγμή του αποχαιρετισμού με τρόπο γλυκό και καθησυχαστικό, δίνοντας έμφαση σε όλα τα όμορφα που περιμένουν το παιδί μετά την επιστροφή. Η επιστροφή από τον τόπο παραθερισμού, εξάλλου, δεν συνεπάγεται απαραίτητα και το τέλος τον διακοπών. Μην πέφτετε λοιπόν με τα μούτρα στις δουλειές παραμελώντας το παιδί. Επιπλέον φροντίστε να:

  • Να βγαίνετε με το παιδί έξω συχνά. Στον τόπο των διακοπών η επαφή με τα παιδιά μπορεί να είναι πιο εύκολη. Θα πρέπει όμως μετά την επιστροφή σας στην πόλη να φροντίζετε το παιδί να βγαίνει έξω και να πηγαίνει σε μέρη όπως η παιδική χαρά ή το πάρκο όπου μπορεί να απολαύσει ζωηρό παιχνίδι και την παρέα άλλων παιδιών.
  • Επιδιώξτε το παιδί να συναντήσει τους φίλους που έχει στην πόλη. Μερικά τηλέφωνα και κάποια πρόσκληση για επίσκεψη στο σπίτι μπορεί να ανεβάσουν αμέσως τη διάθεσή του.
  • Κρατήστε επαφή με τους φίλους των διακοπών, εφόσον αυτό είναι εφικτό, ανταλλάσσοντας τηλέφωνα και διευθύνσεις ή ακόμα κι επισκέψεις.
  • Εξασφαλίστε τις απαραίτητες ευκαιρίες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου ώστε  να έχει το παιδί όχι μόνο μία αλλά αρκετές φιλίες με συνομήλικα παιδάκια.