Θα μου μοιάζει;

Αυτή, είναι μία από τις ερωτήσεις που στιφογυρίζουν στο μυαλό σας τώρα που είστε έγκυος… Μέσα από αυτό το άρθρο, τα μυστικά των γονιδίων αποκαλύπτονται μπροστά σας δίνοντας λύσεις στις απορίες σας!

“Σε ποιον θα μοιάζει το μωρό;”, “Θα πάρει άραγε τα δικά σας μάτια;”, “Θα γίνει υπερευαίσθητο όπως εσείς;”, “Πόσες πιθανότητες έχει να αποκτήσει τη μύτη του μπαμπά του;”… Στο ρόλο λοιπόν και εσείς των μελλοντικών γονιών, ήρθε η ώρα να ανακαλύψτε το μυστηριώδες παιχνίδι των γονιδίων αφού εδώ κρύβονται οι απαντήσεις που ψάχνετε.

Σύλληψη: Ένα θαύμα μέσα σας!
Τη στιγμή που το ωάριο γονιμοποιείται από το σπερματοζωάριο, ουσιαστικά “μεταβιβάζεται” από τον καθένα από τους γονείς ένα τμήμα της γενετικής τους κληρονομιάς. Πρόκειται ουσιαστικά για τις γενετικές πληροφορίες που μεταφέρονται με τα χρωμοσώματα: Τα 23 χρωμοσώματα που περιέχει το ωάριο “υποδέχονται” τα 23 χρωμοσώματα του σπερματοζωαρίου. Και τα 46 αυτά χρωμοσώματα που περιέχονται στο γονιμοποιημένο ωάριο, θα καθορίσουν και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που θα κληρονομήσει το μωρό.

Για να ξέρετε: Σε κάθε κύτταρο του οργανισμού μας υπάρχουν 46 χρωμοσώματα σε 23 ζευγάρια. Όλα τα κύτταρα ανανεώνονται κάθε τόσο: Το καθένα διαιρείται σε δύο θυγατρικά κύτταρα τα οποία περιέχουν τον ίδιο αριθμό χρωμοσωμάτων με το μητρικό. Έτσι λοιπόν εάν “προσθέταμε” ένα κύτταρο του πατέρα και ένα της μητέρας θα είχαμε ένα κύτταρο με 92 (46 και 46) χρωμοσώματα. Στην περίπτωση όμως των γενετικών κυττάρων τα πράγματα δεν είναι τόσα απλά: Τα συγκεκριμένα κύτταρα, το ωάριο δηλαδή και το σπερματοζωάριο, έχουν από 23 χρωμοσώματα, τα μισά από τα υπόλοιπα κύτταρα του σώματος. Και όταν “συναντηθούν” δημιουργείται ένα κύτταρο (το “ζυγωτό”) το οποίο έχει 46 χρωμοσώματα, δηλαδή 23 από τον πυρήνα κάθε κυττάρου. Αυτό το κύτταρο είναι η αρχή της νέας ζωής.

 

Αγόρι ή κορίτσι;
Από αυτά τα 23 ζευγάρια χρωμοσωμάτων τα οποία περιέχονται στο ζυγωτό κύτταρο, τα 22 ζεύγη είναι ίδια και στον άνδρα και στη γυναίκα. Το εικοστό τρίτο ζεύγος, όμως, το οποίο καθορίζει το φύλο του παιδιού, διαφέρει: Στη γυναίκα αποτελείται από δύο όμοια χρωμοσώματα, τα ΧΧ, ενώ στον άνδρα από δύο διαφορετικά, τα ΧΥ. Αυτό λοιπόν που καθορίζει πάντοτε το φύλο είναι το σπερματοζωάριο αφού το γενετικό κύτταρο της μητέρας περιέχει ένα ζεύγος χρωμοσωμάτων ΧΧ ενώ το αντίστοιχο κύτταρο του πατέρα, μπορεί να περιέχει ένα ζεύγος ΧΧ ή ένα ζεύγος ΥΥ. Οπότε εάν το ωάριο γονιμοποιηθεί από σπερματοζωάριο που περιέχει το χρωμόσωμα Χ τότε σχηματίζεται ένα ζεύγος ΧΧ, δηλαδή το φύλο του παιδιού θα είναι κορίτσι. Εάν πάλι το ωάριο γονιμοποιηθεί από σπερματοζωάριο που περιέχει το χρωμόσωμα Υ, τότε σχηματίζεται ένα ζεύγος χρωμοσωμάτων ΧΥ, με άλλα λόγια το παιδί θα είναι αγόρι.

 

Η αρχή της νέας ζωής
Μετά τη σύλληψη το ζυγωτό μετακινείται από τη σάλπιγγα προς τη μήτρα όπου και θα εγκατασταθεί. Μέχρι να γίνει αυτό, το αρχικό κύτταρο διαιρείται πολλές φορές ώσπου εξελίσσεται σε μια συμπαγή ομάδα κυττάρων (μορίδιο). Η διχοτόμηση των κυττάρων εξακολουθεί να γίνεται μέχρι το μορίδιο να εξελιχθεί στη βλαστοκύστη. Επτά περίπου ημέρες μετά τη “συνάντηση” του ωαρίου με το σπερματοζωάριο αρχίζει η ενδομήτρια ζωή του εμβρύου. Έχετε υπόψη σας πως η ανάπτυξή του της νέας ζωής καθορίζεται τόσο από γονίδια όσο και από εξωτερικούς παράγοντες…

 

Περί γονιδίων ο λόγος…
Πρόκειται για το πρόγραμμα πληροφοριών που περιέχεται στο DNA κάθε οργανισμού: Κάθε γονίδιο αντιπροσωπεύει μια συγκεκριμένη πληροφορία η οποία κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη. Με άλλα λόγια τα γονίδια είναι αυτά που καθορίζουν, παράγουν και κωδικοποιούν τις πρωτεΐνες που “φροντίζουν” για τη διάπλαση και τη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού αλλά και τα χαρακτηριστικά όπως το χρώμα των ματιών. Επίσης, μπορούν να επηρεάσουν και την προσωπικότητα ή την ευφυΐα του ανθρώπου που πρόκειται να γεννηθεί.

  • Ομοιότητες και διαφορές: Παρά το γεγονός ότι οι άνθρωποι φαινόμαστε τόσο διαφορετικοί μεταξύ μας, είμαστε πανομοιότυποι σε εκπληκτικό βαθμό όσον αφορά το DNA! Πού οφείλεται αυτό; Στις διαφορές στην αλληλουχία του DNA που συμβαίνουν στα γονίδια αφού το αποτέλεσμα είναι οι διαφορετικές μορφές του ίδιου γονιδίου (ονομάζονται αλληλόμορφα γονίδια). Το κατά πόσο όμως καταφέρνουν ή όχι να εκφραστούν τα γονίδια είναι κάτι που “αποτυπώνεται” στα χαρακτηριστικά μας.

Το ξέρατε; Τα γονίδια μπορεί να φαίνεται πως “εξαφανίζονται”, αλλά συνεχίζουν την πορεία τους ακάθεκτα: μπορεί να περνούν από γενιά σε γενιά χωρίς απαραίτητα να “αποτυπώνονται” σε κάποιον μέχρι τελικά να εμφανιστούν. Δεν είναι απαραίτητο λοιπόν το μωρό που περιμένετε να μοιάζει οπωσδήποτε με εσάς ή το σύντροφό σας. Θυμηθείτε: Η γενετική κληρονομιά που παίρνει δεν είναι μόνο δική σας. Εσείς απλώς είστε ο συνδετικός κρίκος στη μακριά αλυσίδα της κληρονομικότητας.

 

Η επιρροή του περιβάλλοντος

Εκτός όμως από τα γονίδια που όπως είπαμε παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των χαρακτηριστικών της εξωτερικής εμφάνισης ή της συμπεριφοράς ενός παιδιού, σημαντικό ρόλο παίζει και το περιβάλλον που μεγαλώνει αυτό το παιδί. Οι εξωτερικοί παράγοντες (π.χ. περιβαλλοντικοί, κοινωνικοί, οικογενειακοί) φαίνεται σύμφωνα με τους ειδικούς, πως μπορεί να καθορίσουν την ανθρώπινη προσωπικότητα.

Έτσι λοιπόν, ένα ταλέντο π.χ. στη μουσική ενός παιδιού ίσως είναι αποτέλεσμα γενετικής κλίσης αλλά εάν αυτό το παιδί δε λάβει την ανάλογη εκπαίδευση που θα του επιτρέψει να καλλιεργήσει αυτή την κλίση του, ενδεχομένως δεν θα εκδηλώσει αυτό το χάρισμα. Ανάλογα, διαμορφώνεται η κατάσταση με έμφυτα ταλέντα και δεξιότητες που έχει ο καθένας μας.

Όσον αφορά στοιχεία της συμπεριφοράς όπως η επιθετικότητα, η πραότητα, το ταμπεραμέντο κ.λπ. ειδικοί συμφωνούν ότι το περιβάλλον επιτελεί σημαντικό ρόλο και όχι τα γονίδια. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά τεστ τα οποία να αποδεικνύουν κάποια αντιστοιχία συμπεριφοράς και ιδιοσυγκρασίας σε γενετική βάση. Από την άλλη, δεν αποκλείουν ότι κάποια χαρακτηριστικά ενδεχομένως να επηρεάζονται και από κληρονομικούς παράγοντες.

Leave a Reply