Όλοι μαζί για την καρδιά των παιδιών

Είναι συχνές οι καρδιοπάθειες στα παιδιά;

Αρκετά συχνές, καθώς 1 στα 100 παιδιά παγκοσμίως γεννιέται με κάποια πάθηση στην καρδιά. Στην Ελλάδα περίπου 1.000 παιδιά τον χρόνο γεννιούνται με κάποια ατέλεια στη διάπλαση της καρδιάς τους.

Υπάρχει κληρονομική προδιάθεση;

Οι καρδιοπάθειες στα παιδιά δεν είναι συνήθως κληρονομικές και στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία είναι άγνωστη. Λέγονται «συγγενείς καρδιοπάθειες» όχι με την έννοια της κληρονομικότητας αλλά επειδή υπάρχουν κατά τη γέννηση. Σπάνια στα παιδιά συμβαίνουν επίκτητες καρδιοπάθειες, που αναπτύσσονται μετά τη γέννηση σε μια αρχικά φυσιολογική καρδιά, συνήθως ως αποτέλεσμα κάποιας λοίμωξης ή κάποιου αυτοάνοσου νοσήματος.

Υπάρχει τρόπος πρόληψης;

Στην πλειονότητά τους οι συγγενείς καρδιοπάθειες προκύπτουν από τυχαία σφάλματα στην εμβρυϊκή ανάπτυξη. Καθώς λοιπόν δεν συνδέονται με την κληρονομικότητα ούτε σίγουρα με κάποιο συγκεκριμένο βλαβερό περιβαλλοντικό παράγοντα, το μόνο που μπορεί να συστήσει κανείς είναι να αποφεύγεται η έκθεση των εγκύων σε γνωστούς ή εν δυνάμει βλαβερούς παράγοντες, όπως το οινόπνευμα, το κάπνισμα και τα φάρμακα, πέραν εκείνων που εγκρίνονται από τον γιατρό τους, καθώς και να κάνουν όλους τους απαραίτητους προγεννητικούς ελέγχους.

Η έγκαιρη διάγνωση λοιπόν έχει σημασία;

Η προγεννητική διάγνωση πιστεύω ότι έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα σε βαριές μορφές συγγενών καρδιοπαθειών ή σε περιπτώσεις που οι καρδιοπάθειες σχετίζονται και με χρωμοσωματικές ανωμαλίες (όπως σύνδρομο Down). Στις περιπτώσεις αυτές είναι πολύ χρήσιμο να γνωρίζεις την πάθηση προγεννητικά γιατί υπάρχει η δυνατότητα προετοιμασίας τόσο ψυχολογικά των γονέων όσο και ιατρικά για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματος.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της καρδιοπάθειας σε ένα παιδί;

Καταρχάς, να διευκρινίσουμε ότι δεν διαγιγνώσκονται όλες οι καρδιοπάθειες προγεννητικά. Επομένως χρειάζεται προσεκτική εξέταση κάθε νεογνού από τον παιδίατρο και, επί ενδείξεως ή υποψίας προβλήματος πρέπει να γίνεται έλεγχος από ειδικό παιδοκαρδιολόγο. Μια σειρά από σημάδια ή συμπτώματα που πρέπει να οδηγήσουν σε καρδιολογική εξέταση του παιδιού και μετά τη νεογνική περίοδο είναι:

Καρδιακό φύσημα που ακούει ο γιατρός. Στασιμότητα της ανάτπυξης του βρέφους. Ταχύπνοια. Κυάνωση (μελάνιασμα). Πόνος στο στήθος (ιδιαίτερα με την άσκηση). Εύκολη κόπωση. Λιποθυμία. Ταχυκαρδίες ή αρρυθμίες.

Πόσο συχνά απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση;

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι πολλών ειδών και η σοβαρότητά τους ποικίλλει. Κάποιες είναι ελαφριάς μορφής, που ίσως δεν χρειαστεί καμία παρέμβαση παρά μόνο μια παρακολούθηση, και άλλες είναι πιο βαριές και περίπλοκες. Μερικές επιλεγμένες συγγενείς καρδιοπάθειες μπορούν να αντιμετωπιστούν από ειδικούς συναδέλφους επεμβατικούς παιδοκαρδιολόγους χωρίς «ανοιχτή» χειρουργική επέμβαση. Στις πιο πολλές περιπτώσεις όμως χρειάζεται κάποια επέμβαση, αλλά με τα μέσα και τις μεθόδους που έχουμε πλέον στη διάθεσή μας οι συγγενείς καρδιοπάθειες στην πλειονότητά τους αντιμετωπίζονται άριστα και θεραπεύονται πλήρως.

Η χώρα μας μπορεί να ανταποκριθεί σε τόσο σοβαρές καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις;

Η αντιμετώπιση και η θεραπεία των παιδιών με καρδιολογικά προβλήματα θα πρέπει να γίνεται σε εξειδικευμένες μονάδες και από εξειδικευμένο προσωπικό, με άψογη συνεργασία και ομαδική δουλειά. Σήμερα, αντιμετωπίζοντας το όλο φάσμα των καρδιακών παθήσεων στα παιδιά, στην Ευρώπη καταγράφεται στις διεθνείς βάσεις δεδομένων θνητότητα της τάξης του 5% και στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό για τους ασθενείς της ομάδας μας κυμαίνεται στο 2%. Τα ποσοστά αυτά των αποτελεσμάτων μας, που είναι πιστοποιημένα από ανεξάρτητους φορείς της Ευρωπαϊκής Παιδοκαρδιοχειρουργικής Εταιρείας, αποδεικνύουν ότι για τη θεραπεία της συντριπτικής πλειονότητας των προβλημάτων δεν υστερούμε σε τίποτα από τα κέντρα του εξωτερικού. Μάλιστα, από τα σχεδόν 300 παιδοκαρδιοχειρουρχικά κέντρα της Ευρώπης που συμμετέχουν στη βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Παιδοκαρδιοχειρουργικής Εταιρείας, ελάχιστα (περίπου 10) έχουν πιστοποιημένα αποτελέσματα, ανάμεσα στα οποία συμπεριλαμβάνεται και η ομάδα μας.

 

Υπάρχουν παιδοκαρδιοχειρουργικές επεμβάσεις που δεν γίνονται στην χώρα μας;

Το μόνο που δεν γίνεται δυστυχώς ακόμα στη χώρα μας είναι παιδιατρικές μεταμοσχεύσεις καρδιάς, όχι γιατί δεν έχουμε την τεχνογνωσία και τις ιατρικές δυνατότητες, αλλά γιατί οι ισχύουσες νομοθετικές ρυθμίσεις για τις μεταμοσχεύσεις έχουν αποτελέσει τροχοπέδη για την ανάπτυξη παιδιατρικών μεταμοσχεύσεων καρδιάς και πνευμόνων. Όλες όμως τις άλλες παιδοκαρδιοχειρουργικές επεμβάσεις μπορούμε να τις πραγματοποιήσουμε με άριστα αποτελέσματα. Δεν υπάρχει επομένως λόγος σχεδόν για καμία περίπτωση καρδιοπαθούς παιδιού να γίνεται αναζήτηση καρδιοχειρουργικής θεραπείας στο εξωτερικό, πράγμα που συνεπάγεται τεράστια ταλαιπωρία της οικογένειας αλλά και δυσβάσταχτη επιβάρυνση για τα ασφαλιστικά ταμεία τα οποία επιβαρύνονται με πολλαπλάσιο κόστος για νοσηλεία στο εξωτερικό.

“Η ηθική ανταμοιβή όταν αποκαθίσταται ένα σοβαρό πρόβλημα είναι τεράστια και σου δίνει τη δύναμη για να συνεχίσεις να προσπαθείς, να ερευνάς και να γίνεσαι καλύτερος. Πάντα με επίκεντρο τα παιδιά και με στόχο το μέλλον.”

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *